Berichten

Gerlos – Geld Los

Skiën met vriendinnen

Afgelopen week een geweldige week gehad met vriendinnen in Gerlos. We hadden prachtig weer en er was ook nog voldoende sneeuw om te skiën. In het kader van mijn reis onderweg naar financiële vrijheid is deze vakantie niet helemaal passend. Naast onze gewone vakanties nog een extra uitgave waaruit geen rendement gaat komen. Dat dit ook door anderen zo wordt ervaren werd duidelijk toen we op een avond zaten te eten en er een groep mannen binnen kwam met ’t shirts waarop stond Geld Los ’14.

Een duur weekje

De kosten voor 4 dagen weg komen ongeveer neer op €900 (€230 heen- en terugreis, €60 huren ski’s, €200 appartement, €130 skipas en dan nog €50 per dag voor eten enz). Een hoop geld en dan hebben we nog niet eens zo heel raar gedaan, zoals flink doorzakken en met veel te veel drank op de bar dansen want dan waren de kosten veel hoger geweest.

Wij waren niet de enige

Gewoonlijk ga ik altijd met mijn gezin in de schoolvakantie op wintersport, dus wat mij op viel is dat er afgelopen week een heel ander publiek aanwezig was. Veel groepen mannen en vrouwen die, net als wij, een aantal dagen lol kwamen maken. Sommige vanuit hun werk en anderen gewoon als vriendengroep. Tijdens de après ski hebben we twee mannen ontmoet, die naast hun skivakantie met vrouw en kinderen, regelmatig samen een aantal dagen gaan skiën. Vanuit mijn werk en gezien de kosten voor een dergelijke vakantie was ik benieuwd hoe zij dat financieel geregeld hebben.

Hoe doen anderen het

De ene heeft het goed bekeken en is gewoon rijk getrouwd en is sindsdien al financieel vrij. De andere is ondernemer en heeft 20 jaar keihard gewerkt. Het geld dat hij verdiende heeft hij geïnvesteerd in zijn bedrijf en in zakelijk onroerend goed. Door het harde werken en het niet uitgeven van zijn geld maar het doen van investeringen, heeft hij een goed lopend bedrijf opgebouwd met 4 man personeel. Zijn aanwezigheid is hierdoor niet altijd noodzakelijk meer. Iedere ochtend met een bakje koffie in de zon wat mailtjes beantwoorden en het werk gaat gewoon door (Een werkweek van 4 uur – Thimothy Ferriss). Daarnaast heeft hij inkomsten vanuit zijn onroerend goed waar hij ook verder weinig omkijken naar heeft.

Investeren in bezittingen die geld opleveren

In het gesprek gaf hij aan dat het belangrijk is om financieel vrij te kunnen zijn dat je niet aan je bezit hecht. Hij heeft een huis in Frankrijk dat hij verhuurt als hij er niet is. En als hij in Frankrijk is dan verhuurt hij zijn eigen huis in Nederland. Naast de inkomsten uit de huur is er ook gelijk een stukje beveiliging gerealiseerd. Dure snelle auto’s kopen daar is hij mee gestopt. Status en rijgenot kosten heel veel geld en levert verder niets op. Dit heeft hij wel eerst aan den lijve moeten ondervinden (er is hoop voor mijn partner). Hij is zelf gaan investeren in oldtimers en deze worden in de loop van de tijd meer geld waard in plaats van minder. Met beleggen in aandelen heeft hij veel geld verloren en daarom besloten dat niet meer te doen. Voortaan alleen nog maar geld investeren in zaken die hij snapt. Beleggen in aandelen hoort daar niet bij.

Extra geld sparen voor leuke dingen

Het is een leuk stel en ze hebben het goed voor elkaar. De financiële vrijheid zoals zij deze hebben bereikt is voor velen van ons nog lang niet in zicht en misschien zelfs wel nooit haalbaar. Om toch in het vervolg ook te kunnen genieten van een leuke tussendoor vakantie hadden mijn vriendinnen en ik de volgende mogelijkheden bedacht:

Het extra gespaarde geld kan je natuurlijk ook gebruiken om de financiële vrijheid een stukje dichterbij te brengen. Maar zolang we niet allemaal een rijke partner aan de haak slaan blijft het een lastige keuze: tijdelijke lol nu of langdurig plezier later.

Uitstelgedrag

In maart is het altijd weer zover, de belastingaangifte moet gedaan worden. Jarenlang heb ik het altijd door mijn partner laten invullen maar sinds ik een paar jaar geleden gestart ben als budgetcoach en ik me ook meer wil verdiepen in de financiën is het op mijn lijstje terecht gekomen.

Als FFP’er wordt er van je verwacht dat je hem op papier grofweg kan maken, en dat lukt me dan ook. Maar met de software van de belastingdienst en alle moeilijke vragen die ze stellen valt het toch ieder jaar weer niet mee. Voorheen hadden we aan één aangifte voldoende maar doordat ik ondernemer ben geworden moeten we er nu twee invullen. Dit komt doordat de belastingdienst er twee aparte aangifteprogramma’s voor heeft gemaakt, één voor particulieren en één voor ondernemers. Voor mij onduidelijk wat daar de reden van is, het zorgt bij mij alleen maar voor dubbel werk.

Het gebruikmaken van de, door de belastingdienst vooraf ingevulde aangifte, lukte wel  voor mijn partner maar voor mijzelf via de ondernemers software is het niet gelukt. Voor mijn aangifte was het alleen mogelijk om een gedeelte van de gegevens van vorig jaar over te nemen. Ik ben benieuwd of er onder mijn lezers ondernemers zijn, waarbij het wel is gelukt want dan hoor ik het graag.

Fijn is het dat bij de vooraf ingevulde aangifte de inkomsten uit werk en woning goed zijn ingevuld. Voor de woning wordt er wel vaak gewezen op het controleren van de WOZ-waarde want blijkbaar kan daar nog wel wat fout mee gaan. Bij mijn partner was dit in ieder geval allemaal goed.

Wat ik wel jammer vindt is dat de informatie afkomstig van de banken nog nergens op lijkt. Wij misten rekeningen en als de rekening er op stond dan klopte vaak het bedrag niet. Ook stonden er nog spaarloonrekeningen op die al afgesloten waren. Je zou toch denken dat dit beter kan maar het biedt voor de zwartgeldspaarders in ieder geval nog mogelijkheden.

Mijn partner heeft de nodige pensioenbreuken opgelopen en vorig jaar oktober heb ik daarover een gesprek gehad op een pensioenavond bij de Rabobank. Na een duidelijk en informatief gesprek met Colette Petra Vos gaf zij aan dat banksparen een mogelijkheid is. Banksparen is sparen met geld waarover nog geen inkomstenbelasting is betaald. Het geld staat dan vast op een geblokkeerde bankrekening en op pensioenleeftijd krijg je hieruit een periodieke uitkering waarover je dan inkomstenbelasting moet betalen.

Banksparen mag alleen als je jaarruimte hebt. De belastingdienst stelt eisen aan hoeveel pensioen iedereen mag opbouwen per jaar. Om dit te bepalen is er een a-factor en deze geeft de aangroei van je pensioen van dat jaar weer en afhankelijk van je salaris, lease-auto, bonussen blijft er dus eventueel ruimte over wat gebruikt mag worden voor fiscaal aantrekkelijk banksparen. Voor het berekenen hiervan bestaat een handige tool op de site van de belastingdienst.

In november hebben we alles berekend en in december dus het geld gestort bij de Rabobank voor ToekomstSparen. Wie hier voor 2013  ook gebruik van had willen maken is nu te laat. Maar wees gerust de jaarruimte kan tot 7 jaar terug gebruikt worden. Het geld moet eind van het jaar op de rekening staan dus voor 2014 is er nog voldoende tijd om dit te regelen.

Het invullen was wel even een gepuzzel maar het heeft er in ieder geval voor gezorgd dat wij een gedeelte van het belasting betalen uit hebben kunnen stellen totdat we van ons pensioen gaan genieten. Hoe de wereld er dan belastingtechnisch uitziet is natuurlijk maar de vraag. Nu betaalt hij 52% belasting, zou het nog hoger kunnen?

Geld inzicht

Geld inzicht-blog

Afgelopen week weer iemand geholpen met zijn financiën. Vaak komt het op hetzelfde neer. De problemen ontstaan omdat ze geen idee hebben waar het geld naar toe gaat. Er wordt niet gecontroleerd of alle rekeningen via automatische incasso betaald zijn. Ook zijn er rekeningen die eigenlijk te groot zijn om in 1 keer te betalen (gemeentelijke heffingen) maar hebben ze het betalen in termijnen niet geregeld.

Af en toe slipt er een rekening door en worden er herinneringen gestuurd. Meestal is het geld dat per maand binnenkomt maar toereikend om de normale lasten te betalen en een extra betaling van een herinnering wordt uitgesteld. Dit proces herhaalt zich en iedere maand loopt de achterstand op. Er komen bijkomende kosten en de rekening wordt hoger en nog lastiger om te betalen. Door onverwachte rekeningen, bijvoorbeeld verkeersboetes en steeds meer herinneringen wordt het openen van post vervelend en zelf soms niet meer gedaan.

Bedrijven dragen hun openstaande facturen over aan incassobureaus. Hierdoor worden rekeningen verhoogd met incassokosten en als ook die niet betaald worden gaan ze naar de rechtbank en komen er nog proceskosten bij. Waarbij er over wordt gegaan op loonbeslag. De werkgever wordt verplicht de rekeningen te betalen van de werknemer en hierdoor ontvangt de werknemer minder salaris. Waardoor er dus weer minder ruimte overblijft om de maandelijkse rekeningen te betalen en en zo gaat het van kwaad tot erger.

Het is dus belangrijk om boven op je financiën te zitten. Iedere maand controleren of alle betalingen gedaan zijn is noodzakelijk, zeker als het al geen vetpot is. Ik houd mijn inkomsten en mijn uitgaven bij in een Excel sheet zowel voor mijn klanten als privé. Op basis van de digitale bankafschriften registreer ik al onze inkomsten en uitgaven. Ik doe dit al jaren en op deze manier kan je ook je zien wat je kosten over de jaren heen doen. Tevens breid ik het steeds verder uit en is het niet meer alleen een huishoudboekje maar heb ik ook inzicht in onze spaarrekeningen, beleggingen, pensioen en hoever we staan met onze financiële vrijheid.

Indien je alleen een huishoudboekje wilt bijhouden is het ook mogelijk om gebruik te maken van het online huishoudboekje van je bank (Tim van ING, huishoudboekje van Rabobank, financieel dagboek van ABN Amro). Indien je meerdere betaalrekeningen hebt bij verschillende banken dan is het lastig om op deze manier een totaaloverzicht van je inkomsten en uitgaven te krijgen. In dat geval zou je wel gebruik kunnen maken van Afas Personal. Hier kan je de bij- en afschrijvingen afkomstig van verschillende bankrekeningen in verwerken.

Een voordeel van het gebruik maken van deze huishoudboekjes is dat het afschrijvingen gaat herkennen. In 1e instantie moet je aangeven welke afschrijving in welke categorie hoort maar hij gaat steeds meer herkennen. Als jij aangeeft dat de uitgaven van Albert Heijn bij de huishoudkosten horen dan zal hij iedere volgende afschrift van AH daar weer onder laten vallen. Als alle gegevens zijn geregistreerd dan zijn er vele overzichten beschikbaar die duidelijk maken waar jij je geld aan uitgeeft.

Van welke product je gebruik maakt is eigenlijk niet zo belangrijk. Belangrijk is dat je iedere maand tijd besteed aan je administratie. Is alles betaald, heb ik nog achterstanden, waar geef ik mijn geld aan uit, kan ik nog meer sparen? Wat voor werkwijze en hulpmiddelen je daarvoor gebruikt is persoonlijk. Kies een werkwijze die bij je past en die je vol kan blijven houden.

Sinds een half jaar is de administratie van mijn zoon ook verder uitgebreid. Voorheen kreeg hij iedere week zijn zakgeld “handje contantje” en als het op was dan was het op. Hij kon niet lenen en kon dus ook niet echt in de problemen komen. Maar nu heeft hij kledinggeld en maakt hij gebruik van een betaalrekening inclusief betaalpas. Zijn zakgeld en kledinggeld wordt iedere maand overgemaakt en hij moet zelf zijn uitgaven in de gaten houden.

Het gedrag dat ik zie bij mensen met financiële problemen zie ik ook bij mijn zoon. Hij heeft geen idee waar hij zijn geld aan uitgeeft. Hij leeft nu en als hij vindt dat hij iets nodig heeft dan koopt hij het. Als hij uit school komt op de fiets, komt hij met z’n vrienden langs een supermarkt en dan is de verleiding vaak groot om te stoppen. Voorheen was het duidelijk, als hij geen geld bij zich had, dan hoefde hij niet te stoppen want dan kon hij toch niets kopen. Nu staat er vaak geld op zijn rekening want hij moet bijvoorbeeld 2 maanden kledinggeld sparen om nieuwe schoenen te kunnen kopen. Dat zijn zakgeld voor die maand al lang op is heeft hij niet in de gaten en dat hij zijn kleedgeld aan het opeten is, daar heeft hij op dat moment geen last van.

Ik houd zijn rekening wel in de gaten, die mogelijkheid heb ik nog tot zijn 18e jaar. Daarop zie ik wel dat het niet goed gaat en ik wijs hem er ook wel op. Maar verder dan dat wil ik niet gaan, ook hij heeft recht op zijn eigen fouten. Maar mocht je van de winter denken, wat loopt die jongen er toch voor schandaal bij dan weten jullie hoe het komt. Hopelijk leert hij er van en als hij dan dadelijk zijn eigen huishouding moet gaan voeren dan hoop ik dat hij mij, als budgetcoach, niet nodig heeft.

Financieel motje

trouwen

Voldoende kennis voor budgetcoach

Om mijn werkzaamheden als budgetcoach uit te kunnen voeren is de kennis, die ik opgedaan heb tijdens verschillende HEAO-opleidingen, voldoende. Daarnaast had ik vanuit mijn vorige baan de verantwoordelijkheid over het budget van mijn afdeling  en ook houd ik al heel lang voor ons gezin de administratie bij. Voldoende bagage dus om andere mensen te begeleiden met hun budget. Daarnaast beschik ik over een dosis gezond verstand en ben ik mondig genoeg om de telefoon te pakken om te vragen hoe iets in elkaar steekt en om uit te vinden hoe bepaalde problemen opgelost kunnen worden.

Belastingwetgeving is lastig

Belastingtechnisch liep ik wel tegen lastige vraagstukken aan. Hoe reken je nu precies het inkomen van een ZZP’er uit? Zij hebben geen loonstrookje waar je het netto salaris zo van over kan nemen. Een inschatting maken van wat ze denken te kunnen factureren lukt meestal wel, maar aangeven hoeveel ze daarvan overhouden, nadat ze met de belastingdienst hebben afgerekend, is meestal een brug te ver. Dat moet je toch wel weten als je een budget moet maken en afspraken wilt maken met schuldeisers over betalingsregelingen.

Hoe ga je met je geld om

Ook onze financiële situatie is er door de jaren heen niet eenvoudiger op geworden. Ik ben zelf ZZP’er geworden en bouw dus niet automatische pensioen meer op. Mijn partner heeft de afgelopen jaren verschillende werkgevers gehad met de bijbehorende pensioenbreuken. Ook hebben we meer geld gekregen en hoe ga je daar goed mee om. Is het verstandig om de hypotheek af te gaan lossen gezien de huidige rentestand op de spaarrekening? En is sparen wel zo veilig, ook banken vallen wel eens om.

Financieel planner is een generalist

Al met al voldoende zaken en vragen waar ik tegenaan liep waarover ik meer kennis wilde hebben. Na wat navragen hier en daar werd ik al snel gewezen op de opleiding voor financieel planner (FFP). In deze opleiding komt de belasting voor de particulier, ondernemer en de directeur/grootaandeelhouder aan bod, maar ook de eigen woning, huwelijksvermogensrecht, erfrecht, successiewet, toekomstvoorzieningen en beleggingen. Een zeer breed kennisgebied komt aan de orde dat er voor zorgt dat je een generalist wordt en geen specialist. De financieel planner kan op een bierviltje grofweg de belastingaangifte maken, maar voor het daadwerkelijk invullen van de aangifte is een fiscalist de juiste persoon. Een financieel planner kijkt naar het gehele financiële plaatje en kan van specifieke keuzes de consequenties voor de verschillende deelgebieden overzien.

Een moeilijke opleiding

Een mooie opleiding maar wel een pittige. Eén op de vijf cursisten slaagt waarbij het goed is om te weten dat de meeste cursisten vanuit hun bankverleden al op verschillende deelgebieden de nodige cursussen gehad hebben. Voor mij was alles nieuw en dan is het best veel. De eerste keer examen na acht maanden cursus was dan ook te snel. Het examen een half jaar later ging beter, ik heb de helft nu gehaald. Het examen bestaat uit multiple choice vragen en een casus. De casus is binnen en voor de multiple choice vragen heb ik dit jaar nog 2 kansen. Moet lukken.

Niet alles goed geregeld

Tijdens mijn lessen over het huwelijksvermogensrecht werd mij duidelijk dat wij onze privé-zaken toch niet zo goed geregeld hadden als wij dachten. Toen wij 25-jaar geleden zijn gaan samenwonen hebben we een samenlevingscontract laten opstellen waarbij wij dachten, dat het zo geregeld was, dat alles wat wij opbouwden van ons samen was. Door mijn opleiding ben ik erachter gekomen dat de belastingdienst hier anders naar kijkt. En hadden wij onverhoopt onze relatie willen beëindigen, en zou dit niet op goede voet zijn gegaan, dan had een advocaat daar ook anders naar gekeken. Zoals de notaris tegen mij zei: ‘Als je plannen hebt om te gaan scheiden ga dan maar alvast op zoek naar een hele goede advocaat want die zal je nodig hebben’.

Samenwoners delen niet alles samen

Samenwonen met een samenlevingscontract is niet hetzelfde als trouwen in gemeenschap van goederen. Bij trouwen in gemeenschap van goederen komt, op een paar uitzonderingen na, alles in de gemeenschap. Bij samenwonen houdt ieder zijn eigen vermogen en moet er duidelijk aangegeven worden wat gezamenlijk is. Indien dit niet aangegeven is, wordt er naar de herkomst van het geld gekeken. Spullen die gekocht zijn, zijn van degene van wie het geld afkomstig was. Dit geldt ook voor geld op een en/of rekening. Degene die het geld gestort heeft, blijft de eigenaar ervan.

Soms is trouwen beter

Vorig jaar rond deze tijd zijn we dus getrouwd. Niet in gemeenschap van goederen, maar op huwelijkse voorwaarden met een finaal verrekenbeding. Mocht het met mijn bedrijf niet goed gaan dan kunnen de schuldeisers alleen aan mijn bezittingen komen en zoals jullie waarschijnlijk al begrepen hebben, ik ben de arme tak. Maar mochten we om wat voor reden toch uit elkaar gaan, dan zorgt het finaal verrekenbeding er voor dat we toch eerlijk gaan delen. Voor mij is de opleiding zijn geld al dubbel en dwars waard.

Money coach

Mijn baan als budgetcoach is eigenlijk als logische gevolg ontstaan en was niet direct een eigen keuze. Ik wil mensen helpen met hun financiën en eigenlijk preventief en opbouwend bezig zijn. Maar dat aan de man brengen valt niet mee. Mensen ervaren het niet als een probleem als ze geen inzicht hebben in waar hun geld naar toe gaat. Ook zijn de meeste mensen niet bezig met eventuele zorgen van morgen. Waarom zouden ze mij dan vragen voor het inzichtelijk maken van hun financiën, uitzoeken van besparingen en het opbouwen van vermogen?

Maar door de crisis is er wel degelijk een groep mensen ontstaan waarvoor inzicht in hun financiën er werkelijk toe doet. Mensen die, door het verliezen van hun baan, een echtscheiding of structureel boven hun stand leven (leven op krediet) schulden hebben opgebouwd waar ze zonder hulp niet meer uitkomen. Het probleem bij deze mensen is alleen dat ze ook niet voor hulp kunnen betalen. Niet alleen lopen zij tegen problemen aan maar ook hun werkgevers worden met de gevolgen geconfronteerd. Door loonbeslagen ontstaan er meer administratieve lasten en ook zijn mensen met schulden minder productief. Een duidelijk business model dus. Werkgevers kunnen, bijvoorbeeld vanuit opleidingsbudgetten, mij inzetten om de medewerkers te helpen bij hun financiën. Een win-win-win situatie zo gezegd. Aangezien het als startende ondernemer voor mij niet meevalt om mezelf te verkopen, wordt dit makkelijker als je daadwerkelijk een probleem voor je klant oplost.

Het leuke aan het helpen van mensen met schulden is dat ze altijd heel blij zijn als ze mij spreken. De problemen duren over het algemeen al een tijdje, de nood is hoog en eindelijk is er hulp in aantocht. Meestal zijn ze gestopt met het openen van hun enveloppen met rekeningen dus naast een download van een jaar internetbankieren ga ik ook meestal naar huis met een plastic zak met dichte enveloppen. Je kan mij niet blijer maken. Niets leuker dan orde in de chaos te scheppen maar de kantekening hierbij is dat altijd pijnlijk duidelijk wordt dat de situatie waar de klant zich in denkt te bevinden altijd nog erger is.

Het niet betalen van rekeningen zorgt ervoor dat binnen een aantal maanden de rekening veelal verdubbeld is: incassokosten en proceskosten hakken er stevig in. Daarnaast is de belastingdienst ook een grote kredietverstrekker waar mensen zich niet van bewust zijn. Vaak ontvangen mensen onterecht toeslagen en komen daar na een jaar pas achter. Op dat moment is het geld al lang uitgegeven. En dan nog maar niet te spreken over het CJIB en de zorgverzekeringen, waar helemaal geen afspraken mee te maken zijn. Wat zit er toch een hoop fout in Nederland.

Ik maak altijd zo snel mogelijk en voor een zo’n  laag mogelijk bedrag afspraken over betalingsregelingen met de schuldeisers. Want in veel gevallen is, door het ontbreken van communicatie over het aflossen van de schuld, een opeenstapeling van extra kosten en dus extra schuld ontstaan. Belangrijk is dat de betalingsregelingen er zijn, want dat zorgt dat de kosten niet verder oplopen en ook neemt de stroom met enveloppen af. Dit zorgt voor rust in de tent.

Na het ordenen en het maken van afspraken over betalingsregelingen met de schuldeisers begint het echte werk voor de klant pas. Structureel moet er bezuinigt en keuzes gemaakt worden.  Bij budgetcoaches zie je vaak dat zij mensen willen helpen omdat ze in hetzelfde schuitje hebben gezeten en dus vanuit ervaring praten. Dit is bij mij niet het geval. Het voelt soms een beetje hypocriet om te zeggen dat ze door dit moeilijke proces heen moeten om daarna weer vooruit te kunnen kijken.

Voor mij is er niets leukers dan mensen helpen met hun financiën. Maar als jullie er nu allemaal voor zorgen dat je geen schulden opbouwt dan kan ik stoppen als budgetcoach en met jullie aan de slag als money coach want dat is nog leuker. Wel moet ik er nog voor zorgen dat jullie gaan inzien dat er een noodzaak is om toch aan morgen of overmorgen te denken. Zodat we dan samen gezellig op weg kunnen naar financiële vrijheid.

Cashflow game

ratrace

De jeugd geeft makkelijk geld uit

De laatste tijd hoor ik regelmatig over financiële problemen van kinderen. Als ze vanaf 18 jaar zelf voor hun financiën gaan zorgen, vaak buiten het blikveld van de ouders, levert dat de nodige problemen op. De zorgtoeslag wel ontvangen, maar de zorgverzekering er niet meebetaald. Voor de nieuwste telefoons worden dure abonnementen afgesloten. Mee willen doen met de laatste mode en niet vergeten: uitgaan. Het kost allemaal handen vol geld en keuzes worden niet gemaakt. Sparen komt niet meer voor in hun vocabulaire en het hebben van schulden lijkt steeds normaler.

Leren met geld omgaan

Aangezien ik zelf een puber heb rondlopen die over een aantal jaren zijn eigen broek moet ophouden, zal hij ook financieel opgevoed moeten worden. In elk geval willen we niet dat hij schulden opbouwt, maar eigenlijk willen we nog een stap verder gaan. Een belangrijke les die we hem willen meegeven is dat hij moet nastreven dat hij niet zijn hele leven voor zijn inkomen afhankelijk is van een baan. Het geld dat hij verdient moet voor hem gaan werken (Robert Kiyosaki – Rich dad poor dad). Dit betekent dus dat hij niet al zijn geld moet uitgeven, maar juist moet gebruiken om vermogen op te bouwen.

Spelenderwijs leren

Voor de afgelopen zomervakantie had ik het boek van Robert Kiyosaki aangeschaft en zowel mijn partner als ik hebben het meerdere keren gelezen. Maar mijn puber is resoluut: dat ga ik echt niet lezen! Het is natuurlijk ook niet cool om zo’n boek te lezen. Nu heeft Robert Kiyosaki al gelijk begrepen dat het veel leuker is om via een spelletje te leren. Daarom hebben we het spel Cashflow van hem aangeschaft. En als er iets is wat mijn zoon graag doet, dan zijn het spelletjes spelen. Het liefst natuurlijk op de Playstation, maar op sommige momenten is een bordspel ook goed.

Hoe werkt het?

Om het spel te winnen moet je je droom zien te realiseren, maar dat is alleen maar mogelijk als je uit de ratrace weet te ontsnappen. Hiervoor moet je naast je gewone inkomen ook inkomen vanuit investeringen (passief inkomen) genereren. Als je passief inkomen voldoende is om je uitgaven te bekostigen mag je uit de ratrace en kan je beginnen je droom te realiseren. Het is een erg leuk spel en het wordt heel duidelijk dat als je weer het nieuwste van het nieuwste wilt kopen, je voorlopig nog in de ratrace blijft.

Samen leren

Dus ik stel voor ga met je kinderen Cashflow spelen. Erg leuk en leerzaam ook voor jezelf. En om ervoor te zorgen dat je, door de aankoop van het spel, zelf niet nog langer in de ratrace moet blijven kan je het ook online spelen of bij mij komen lenen.