Iedere herfst zorgen voor de winter van je leven

Per maand sparen

Voor mijn zoon heb ik pensioenopbouw bij Brand New Day geregeld. Iedere maand spaart hij een bedrag voor zijn pensioen. Dit is beleggen met geld waar je nog geen belasting over hoeft te betalen. Een storting voor het eind van het jaar wordt gecorrigeerd in je aangifte van volgend jaar. Vanwege het belastingvoordeel is er vanuit de overheid een maximum aan gebonden. Dit maximum wordt bepaald door je jaarruimte. Pas als je met pensioen gaat, ga je er belasting over betalen. Dit is waarschijnlijk minder dan dat je nu moet betalen. Tegelijk heb je ook meer geld beschikbaar om te beleggen en tijdens de opbouw is dit geld niet belast. Dit zijn belangrijke voordelen, maar het grootste voordeel is dat je daadwerkelijk geld spaart voor je pensioen waar je niet meer straffeloos aan kunt zitten.

Pensioenbeleggen

In mijn blog de schop onder je kont om te starten met pensioenbeleggen heb ik uitgelegd wat wij voor ons zelf deden. De afgelopen jaren hebben we dit niet verder opgebouwd. Het gaat met ons geringe werkinkomen nog maar om een kleine investering. Daarbij willen wij ons geld gebruiken om te kunnen investeren in vastgoed als dit op ons pad komt. We kiezen ervoor om investeringen te doen waar ik nu en niet pas over 15 jaar inkomen van heb. Voor over 15 jaar hebben we al voldoende pensioenpotjes. Onze pensioenuitkering komt bovenop het inkomen dat we nu al hebben. We krijgen dan meer te besteden, het is voor ons meer waard om ons inkomen nu te verhogen.

Voor het eind van het jaar

Het is nu een goed moment om te kijken wat voor mogelijkheden je nog hebt voor sparen en beleggen. Om volgend jaar belastingprofijt te hebben van pensioenbeleggen dan moet dit voor het eind van het jaar geregeld zijn. Zo meteen komt de vergelijking van de ziektekostenverzekeringen eraan, dan is het fijn als dit alvast geregeld is.

Spaarrekening omzetten

Als je een spaarrekening hebt lopen bij Moneyou dan heb je nog een paar maanden de tijd om deze om te zetten. Moneyou stopt er aan het eind van het jaar mee. Ik kreeg van Brand New Day een mail dat je je geld ook bij hun kunt stallen. Je kan het direct op hun site in gang zetten. Voor de rente hoef je het niet te doen. De mogelijkheid bestaat om als het op de spaarrekening staat, je gemakkelijk kan starten met beleggen bij hun. Net als bij pensioenbeleggen kan je kiezen uit hun fondsen die gebaseerd zijn op ETF’s. Je hoeft dan niet zelf uit te zoeken waarin je wilt beleggen, maar kies je op basis van een risicoprofiel voor een bepaald fonds. De beheerkosten zijn aanmerkelijk lager dan bij een bank, maar hoger dan als je het zelf doet.

Dividendbeleggen in box 1

Je kan tegenwoordig zelf gaan beleggen op een geblokkeerde pensioenrekening bij DEGIRO. Het principe van dividendbeleggen werkt alleen niet. Wij beleggen voor het dividend om daar van te leven, maar in box 1 staat het geld vast. Je kan het ontvangen dividend wel herbeleggen, maar je kan het niet uitgeven. Ook niet als je de pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt. Dan zal je van het opgebouwde vermogen een lijfrente moeten kopen, die voor een maandelijkse uitkering gaat zorgen. Het principe kopen om niet meer te verkopen gaat hierbij niet op. Je kan dus wel zelf beleggen en pensioen opbouwen in box 1, maar het is dan slimmer om je te richten op groeiaandelen voor vermogen in plaats van op dividendaandelen voor inkomen.

Zorg voor spreiding

Het nadeel van het pensioenbeleggen op een geblokkeerde rekening in box 1 blijft het feit dat je op een bepaald moment een uitkering ervan moet kopen en je dan afhankelijk bent van de stand van de aandelenmarkt op dat moment. Deze bepaalt de hoogte van je vermogen voor de uitkering. Daarbij ben je ook nog afhankelijk van de rente voor het bepalen van hoe hoog de uitkering per maand zal zijn. Belangrijk is dus om aan spreiding te doen. Spaar of beleg in box 1, doe eventueel mee met pensioen van je werkgever en ga daarbij ook dividendbeleggen in privé (box 3). Zorg nu voor een goede oude dag later.

*Op deze pagina staan een aantal affiliate links. Dit zorgt ervoor dat ik een vergoeding krijg voor het aanbrengen van een klant. Hier zijn voor jullie geen extra kosten aan verbonden.

Iedereen zijn eigen potje

nieuw pensioen

Verzekeringsmaatschappij een eigen potje

De ontwikkelingen zijn in gang gezet om de pensioenen vanuit de pensioenfondsen meer persoonlijk te maken. Heb je net als ik je pensioen opgebouwd bij verzekeringsmaatschappijen, dan heb je al eigen potjes. Regelmatig ontvang ik namelijk van een pensioenverzekeraar de vraag om aan te geven waarin ik mijn pensioen wil beleggen. Ga ik voor een hoog rendement met meer risico, dan wordt mijn pensioengeld voornamelijk belegd in aandelen. Kies ik voor minder risico dan kiezen ze een fonds met minder aandelen en meer obligaties. Bij verschillende pensioenverzekeraars kan je dit ieder moment via de website wijzigen. Specifiek mijn geld beleggen kan volgens mij alleen als het geld ook echt aan mij gekoppeld is.

Pensioenfondsen werken anders

Bij pensioenfondsen werkt het anders. Er is verplichte deelname en het geld komt in 1 pot. Het wordt collectief belegd en dit zorgt voor meer risicospreiding en is goedkoper te beheren. Dit zijn voordelen en deze blijven behouden in het nieuwe pensioen. Het probleem zit hem in de verdeling van de pot als er uitgekeerd moet worden. Wie krijgt wat en wanneer? Dit wordt bepaald door je leeftijd en je deelname, een afgeleide van je inkomen en het aantal jaren dat je hebt gewerkt. In vroegere tijden kreeg je gegarandeerd 70% van je laatstverdiende loon en ook werd het uitgekeerde pensioen nog geïndexeerd. Als je geluk hebt ontvang je nu nog 70% van je gemiddeld verdiende inkomen, maar dit wordt niet meer gegarandeerd. De verdeling van een gemeenschappelijk pot blijft lastig, want er zijn veel variabelen. Hoeveel rendement kan je verwachten, hoe oud wordt iemand, blijft er voldoende aanwas komen? Je mag als pensioenfonds niet interen, maar hoe bewaak je dit?

Nieuw pensioenstelsel

Door nu het gegarandeerde inkomen los te laten, hopen ze een duidelijker en eerlijker systeem te krijgen. Ons pensioen is afhankelijk van de hoeveelheid ingelegde premie en het gemaakte rendement, maar de hoogte van de uitkering is afhankelijk van de rente. De beurzen zijn de afgelopen 10 jaar voornamelijk gestegen, maar de huidig gepensioneerden merken hier niets van door de lage rente. Dit is niet uit te leggen. Als de beurzen stijgen krijgen we in het nieuwe stelsel meer, maar als het slecht gaat op de beurs gaan we dit ook merken in onze portemonnee. Ze gaan de algemene pot wel verdelen in leeftijdscategorieën. Voor de lagere categorieën kan meer risico gelopen worden, lees meer beleggen in aandelen, omdat ze een langere tijdshorizon hebben. Voor degenen die al met pensioen zijn wordt het geld behoudender belegd. Je wilt natuurlijk wel profijt hebben, maar niet het risico lopen dat je pensioen gehalveerd wordt.

Nog veel onduidelijk

Zit je bij een pensioenfonds dan kan je dadelijk kiezen voor het collectief opbouwen van je pensioen of zelf zorgen voor een eigen pensioenpotje. Hoe dit gaat werken is voor mij onduidelijk, want de uitkering wordt wel weer collectief gedaan. In ieder geval meer keuzes en flexibiliteit, ook komt er een mogelijkheid om in 1 keer maximaal 10% van je opgebouwde pensioen op te nemen. Het grootste struikelblok van het nieuwe systeem is wel de vraag hoe de omzetting van de huidige naar de nieuwe pensioenpot goed gedaan kan worden. Welk geld is voor wie? Het probleem van de collectieve pot met de verschillende bijdragen is een lastig probleem.

Verplicht collectief belangrijk

Het is goed dat het pensioen gaat veranderen, want het huidige stelsel is niet houdbaar. We worden ouder en ook veranderen we vaker van baan, het gegarandeerde inkomen is hierdoor onbetaalbaar. Collectief pensioen en de verplichting hiervan is nodig. Zeker voor mensen die geldzaken echt lastig vinden, maar ook voor degenen die hun financiën minder serieus nemen. Als ons pensioen niet verplicht werd ingehouden en het laagdrempeliger was om het eerder uit te geven, zouden we hele andere pensioenproblemen hebben dan nu het geval is.

Maak een financiële planning

Goed dat het collectief blijft, maar wil je meer zekerheid over je pensioen dan zal je zelf ook aan de slag moeten. De uitkering van je pensioen wordt variabel en dat kan betekenen dat je dadelijk meer krijgt, maar het kan ook minder worden. Dit zorgt voor meer verantwoordelijkheid bij ons zelf. Niet leven naar je inkomen, een buffer achter de hand hebben en ook zelf een eigen pensioenpotje opbouwen is nodig. Houd een financiële planning bij en werk aan je financiële vrijheid. De tijd dat de staat volledig voor ons zorgde is echt voorbij. Het is slim om via dividendbeleggen zelf aan de slag te gaan. Je bouwt kennis en extra inkomen op, waardoor de kans op een goed pensioen toeneemt. Ga werken aan je toekomst, begin vandaag nog.

Je pensioen omdenken, doe aan tussenpensioen

tussenpensioen

Vastomlijnd pensioen

Je bent gewend om te denken dat je leven uit vastgestelde fases bestaat. In je jeugd ga je voornamelijk naar school. Daarna ga je werken voor het in stand houden van steeds meer verplichtingen om met 67 jaar, of nog later, met pensioen te gaan om van de al dan niet gewenste vrijheid te genieten. Sommigen maken gebruik van de fase tussen school en werken en verkennen voor een tijdje de wereld, maar worden daarna ook gewoon voor 40 jaar onderdeel van de ratrace. Een enkeling daargelaten, maar eigenlijk weten we gewoon niet beter.

Het kan ook anders

Wat als je het nou eens compleet anders doet? Sjaak Zonneveld heeft dit gedaan en heeft hierover een boek geschreven Reis rond de wereld in je beste jaren of zoals de 2e titel van het boek is Het nieuwe werken aan je pensioen. Je kan heel je leven hard werken en hopen dat je echt kan gaan genieten als je je pensioenleeftijd bereikt hebt. De vraag is dan of je nog wel fit genoeg bent en of je het lef hebt om de stappen te ondernemen waar je altijd van gedroomd hebt. Daarbij kan het ook zomaar zijn, dat je de pensioengerechtigde leeftijd niet eens haalt. Heel zuur, want los van het feit dat je er niet van kan genieten, heb je ook heel je leven voor niets voor gespaard. Hele goede redenen vindt Sjaak om dit anders te doen.

Tussenpensioen is de oplossing

Niet duurder gaan wonen, niet te veel verplichtingen aan gaan en minder carrière gericht zijn. Dit geeft Sjaak de vrijheid om regelmatig zijn baan op te zeggen en een aantal maanden op reis te gaan. Hij noemt het tussenpensioen, niet wachten tot je 67 bent, maar het er nu al van nemen. Over zijn pensioenbreuken maakt hij zich wel zorgen, maar laat zich hierdoor niet tegenhouden. Hij bezoekt veel landen en geniet met volle teugen. Hij is een echte landenverzamelaar geworden.

Uitleg pensioenstelsel

In zijn boek beschrijft hij zijn reizen, maar ondertussen ook de verschillende pensioenstelsels van de bezochte landen. Volgens Sjaak klopt het Nederlands pensioenstelsel niet meer en moet het veranderen. Het solidariteitsprincipe waarop het gebaseerd is gaat niet meer op. De jongeren betalen nu voor de ouderen en ze moeten nog maar afwachten of er later, als zij met pensioen mogen, nog wel iets over is. Het is veel eerlijker als ieder z’n eigen pot gaat opbouwen en in verschillende landen is hier ook al voor gekozen. De discussie over pensioen is in Nederland gestart, maar een oplossing is er nog niet. Als ik Sjaak goed begrijp moeten wij onze eigen Greta krijgen die zich hard maakt voor een beter pensioenstelsel voor de jongere generaties. De huidige bestuurders hebben er geen last van en schuiven het probleem voor zich uit.

Woonplaatsverzamelaar

Net als Sjaak wijk ik ook af van het standaard pensioen. Op je  50e met pensioen gaan is niet heel gebruikelijk. Ik heb mijn geld aan het werk gezet en ben nu vrij om de rest van mijn leven woonplaatsen te gaan verzamelen. Of ik nog ga werken of niet, maakt niet uit. Ik ben aan het leven en geniet van de vrijheid. Sjaak heeft zich erbij neergelegd dat hij langer moet werken, maar dat ervaart hij niet als een probleem. Als landenverzamelaar heeft hij al veel van de wereld gezien en ervaart dat Nederland een fijn land is om te wonen. Door af en toe een tussenpensioen te nemen, doe je veel meer aan risicospreiding. Je beste jaren gebruik je niet alleen om te werken, maar geniet je ook van je tijd die je besteed aan zaken die je anders pas zou gaan doen als je met pensioen bent. In Sjaak zijn geval dus reizen, kitesurfen en een boek schrijven.

Vaker een werkbreuk

Door eerder met tussenpensioen te gaan heeft hij zijn problemen opgelost. Hij maakte zich zorgen of als hij met pensioen gaat er nog wel voldoende landen voor hem te bezoeken zijn en of hij daar dan ook geld voor heeft. Het is voor hem geen probleem meer, want hij heeft al veel gezien. Zoals Sjaak het aangeeft is hij al met pensioen en heeft hij alleen af en toe een werkbreuk. Hij gaat geen spijt krijgen, een groot gedeelte van zijn pensioen heeft hij al ervaren en dat kan niemand hem meer afnemen. Misschien ook iets voor jou?

Ruil je werkstress niet in voor geldstress

werkstress

Keuzestress

Wel of niet vervroegd met pensioen gaan is best een moeilijke keuze. Wanneer heb je genoeg geld om je tijd uit te zingen en wat ga je met je tijd doen? In Amerika hebben ze er nog een lastig issue bij, hoe betaal je je ziektekosten? Daar hebben wij in Nederland gelukkig (nog) geen last van. Tot op heden is het hier goed geregeld. Of de zorg op deze manier betaalbaar blijft, is wel de vraag. Het kan geen kwaad om hier rekening mee te houden. Zeker als je later ook iets luxer verzorgd wilt worden. De eerste stap om te kunnen bepalen of je kunt stoppen, is weten of je genoeg geld hebt om het tot het einde te kunnen uitzingen. En wat is dan genoeg? In de FIRE-movement praten ze of je fat-FIRE bent of dat het lean-FIRE is. Hoeveel passief inkomen blijft er over als je je vaste uitgaven hebt betaald?

Kunnen blijven dromen

Heb je heel je leven geen geldproblemen gekend, omdat je altijd goed voor jezelf gezorgd hebt. Dan zit je er niet op te wachten om dit, als je met pensioen gaat, alsnog te krijgen. Vet op je botten voor je pensioen is belangrijk. Lean-FIRE betekent dat je voldoende geld hebt om van te leven, maar uitspattingen zitten er niet in. Krijg je te maken met tegenvallers, dan ben je niet in staat om deze op te vangen. Bij fat-FIRE heb je meer passief inkomen gerealiseerd om je huidige levensstijl behoorlijk op te krikken tijdens je vervroegde pensioen. Voor mij is het belangrijk om te kunnen blijven dromen. Hoeveel geld je nodig hebt blijft lastig om van te voren te bepalen. Vergeet hierbij ook de steeds duurdere zorgkosten niet.

Creëer geen geldstress

Ben je al langere tijd bezig om passief inkomen op te bouwen, dan ervaar je geen geldstress. Je maakt niet al je geld op, je hebt buffers en je ontvangt extra inkomen naast je werk. De rust die dit allemaal met zich mee brengt is iets waar je makkelijk aan went. Ben je in de gelegenheid om over stoppen na te gaan denken, dan wil je niet in de situatie terecht komen dat geld ineens wel een probleem is. Wij hebben de stap durven maken, omdat er meer passief inkomen binnenkomt dan dat we uitgaven hebben. We kunnen nog steeds investeren en daarbij hebben we ook nog een behoorlijke buffer achter de hand. Nooit geldzorgen gehad en die willen we zeker niet krijgen tijdens ons pensioen. Fat-FIRE denk ik, maar het kan altijd ‘fatter’.

Klaar met werkstress

Geldstress is niet fijn, maar werkstress is ook niet goed voor je. Veel mensen ervaren stress van hun werk. Er wordt veel van je geeist. Je hebt misschien geen fijne baas, werk dat niet altijd even uitdagend is of juist te uitdagend. Collega’s waar je niet blij van wordt. Of je verveelt je op je werk en vind dat je hierdoor eigenlijk te veel verdient. Bij een bedrijf werken waar al de nodige reorganisaties hebben plaatsgevonden. Wanneer komt de volgende en ben je dan weer zo gelukkig dat jij de dans ontspringt en mag blijven? Voldoende oorzaken voor stress en dan heb ik het nog niet eens gehad over de files die zorgen dat je te laat komt en kostbare tijd opsouperen.

Lef hebben

Heb je al een behoorlijk passief inkomen opgebouwd en ben je aan het dubben of het tijd wordt om te stoppen dan blijft dat een moeilijk besluit. Zelfs als je veel werkstress ervaart is het mogelijk dat je het stoppen voor je uit blijft schuiven. Het werk is eigenlijk best leuk en je wilt je collega’s niet missen. Je maakt het mooier dan dat het is, om de stap maar niet te hoeven zetten. Je zou het niet denken, maar stoppen met werken vereist lef.

Werken kan altijd nog

Het is niet slim om je werkstress in te ruilen voor geldstress, dus zorg dat je je berekeningen goed gemaakt hebt. Je inkomsten en je uitgaven gedurende een langere periode bijhouden geeft veel inzicht. Maak eventueel gebruik van planningssoftware of schakel een financieel planner in die met je meedenkt. Zorg voor voldoende speling, maar realiseer je dat het natuurlijk altijd mogelijk is om gewoon nog geld te verdienen. Stoppen met werken, betekent namelijk niet dat je nooit meer kan werken. Mis je geld of mis je het werk dan kan je altijd weer wat oppakken. Eenmaal gestopt dan krijg je tijd om je eigen keuzes te maken en ik kan het weten. Laat je niet leven, maar ga zelf leven. Zorg in ieder geval niet voor stress, dat verkort namelijk je leven.

De schop-onder-je-kont om te starten met pensioenbeleggen

Geen pensioen opbouw

Ben je ZZP’er dan is het duidelijk dat je zelf voor je pensioen moeten zorgen. In loondienst is enige vorm van pensioenopbouw waarschijnlijk wel geregeld, de vraag is of je voldoende opbouwt. Maar er zijn ook werkgevers waar je niets opbouwt. Gewoon omdat ze het niet faciliteren of omdat je nog te jong bent om mee te doen in hun pensioenplan. Werk je wel maar bouw je geen of onvoldoende pensioen op dan kan je dit zelf gaan doen met belastingvoordeel (box 1 pensioen). De opbouw is onbelast. Je gaat belasting betalen over de uitkering. Zelf opbouwen met belastingvoordeel levert de volgende voordelen op:

  • Tijdens de opbouw investeer je met bruto geld. Je kan dus meer geld voor je pensioen aan het werk zetten.
  • Je betaalt geen vermogensrendementsheffing over het opgebouwde vermogen.
  • Tijdens de uitkeringsfase betaal je minder belasting. Je hoeft niet meer bij te dragen aan de volksverzekering AOW, omdat je deze nu zelf ontvangt.
  • Het geld staat vast voor je pensioen, je komt niet in de verleiding om het te consumeren.

Stop met voor je uit schuiven

Geen aandacht besteden aan je pensioen is jammer. Tegen de tijd dat je het belangrijk gaat vinden heb je kostbare jaren van opbouw laten schieten. Ieder jaar dat je later begint, zorgt voor meer risico en minder inkomen. Door er even tijd voor vrij te maken verdwijnen de kopzorgen, want in je achterhoofd weet je dat je eigenlijk iets aan je pensioen moet doen. Maar wat?

De keuze is niet voor eeuwig

Een keuze maken is lastig. Welke aanbieder kies je en waarin ga je beleggen? Je maakt je zorgen of je wel de juiste keuze maakt. Misschien denk je ook dat de keuze bepalend is voor de rest van je leven. Dit is niet zo. De keuze die je nu maakt is voor dit jaar en voor het geld dat je hiervoor op de geblokkeerde rekening stort. Dit geld staat dan wel vast voor de lange termijn, maar volgend jaar kan je besluiten om het nieuw te investeren geld niet te beleggen, maar te sparen. Je kan hiervoor een geblokkeerde rekening bij een andere bank kiezen. Het is dus wel een keuze voor de lange termijn, maar volgend jaar kan je het anders doen. Een jaar niet investeren bijvoorbeeld, omdat een andere belangrijke uitgave prioriteit heeft.

Wat hebben wij gedaan

Voor mijn partner zijn we begonnen met banksparen bij de Rabobank, omdat we daar toen de meeste rente ontvingen. Daarna hebben we een aantal jaren gekozen voor banksparen bij ING. Een paar jaar geleden zijn we gestart met bankbeleggen bij Brand New Day, omdat sparen niets meer opleverde. Brand New Day was één van de eerste banken waar het mogelijk was om op een geblokkeerde rekening te beleggen in indexfondsen. De ervaring is goed. Wij hebben gekozen voor een meer offensief pakket, 10% obligaties en 90% aandelen, omdat we niet echt een voorstander van obligaties zijn. Wij spreiden ons risico liever op een andere manier. Naast spaargeld, banksparen, pensioenfondsen, een stamrecht bv, box 3 dividendbeleggen en huuropbrengsten is dit nog een extra pensioen waarbij we dus wel wat risico kunnen lopen.

Spreiding blijft belangrijk

Eigenlijk gaat mijn voorkeur niet uit naar pensioenbeleggen met belastingvoordeel. Ik houd liever zelf de regie in handen. Zelf dividendbeleggen in box 3 vind ik een fijnere oplossing. Hoe ik het geld besteed is aan mij en ik kan altijd besluiten hoeveel ik wil besteden, wanneer en waaraan. Ga je met belastingvoordeel beleggen, dan heb je te maken met regelgeving van de overheid. Maar het één hoeft het ander niet uit te sluiten. Naast dividendbeleggen in box 3 raad ik mensen aan om toch ook geld te investeren in pensioenbeleggen, als ze hiervoor volgens de belasting jaarruimte en/of reserveringsruimte beschikbaar hebben. Ik blijf toch een enorme voorstander van het spreiden van risico’s. Zeker met de besluitvorming van de overheid, weet je nooit waar je aan toe bent.

Begin gewoon bij Brand New Day

Doe jij op dit moment nog niet aan pensioenbeleggen, dan is het goed om te starten. Het bedrag dat je belastingvrij mag opbouwen is gebonden aan een maximum. Via de site van de Belastingdienst of Brand New Day kan je berekenen hoeveel jaar- of reserveringsruimte je maximaal beschikbaar hebt. Je kan het ook aan je boekhouder vragen. Beleggen op een geblokkeerde rekening voor je pensioen kan tegenwoordig bij steeds meer aanbieders. Om je over de eerste drempel heen te helpen stel ik voor dat je net als ik kies voor Brand New Day *. Ze maken het pensioenbeleggen gemakkelijk. Ze hebben een goede site, ze zijn redelijk goedkoop, je investeert in indexfondsen en begeleiden je in het maken van keuzes. Laat je niet tegenhouden om te starten, omdat je niet kunt kiezen wie de beste aanbieder is. Begin en ga ervaren, een goede manier om obstakels te overwinnen.

Goede begeleiding

Kies op de site van Brand New Day voor het product pensioenrekening-beleggen*. Hierna krijg je een vragenlijst om te bepalen of je begrijpt wat je gaat doen. Je gaat beleggen in indexfondsen op een geblokkeerde rekening. Dit geld staat vast voor je pensioen en je kan het er voor die tijd niet meer boetevrij vanaf halen. Het wordt geïnvesteerd in indexfondsen waarbij obligaties veiliger zijn dan aandelen, maar obligaties historisch gezien minder rendement opleveren. Van het opgebouwde geld koop je later een uitkering waarover je inkomstenbelasting gaat betalen.

Maandelijkse inleg of 1x per jaar

Het geld dat voor eind december op je pensioenrekening staat, telt mee voor de opbouw van dit jaar en is dus aftrekbaar in je aangifte over dit jaar. Wil je volledig gebruik maken van je ruimte en heb je dit geld ook beschikbaar, dan is het slim om dit via een eenmalige storting te doen. Aan het begin van het nieuwe jaar kan je dan starten met een maandelijkse storting. Het kiezen van een risicoprofiel is persoonlijk. Meer aandelen is meer risico, maar ook meer kans op rendement. Maak een keuze waar je je nu goed bij voelt en realiseer je dat je deze kosteloos kan wijzigen. Dit geldt ook voor het automatisch afbouwen van risico 10 jaar voor je pensioen. Wij hebben het uit staan. Je ontvangt nu een totaal overzicht dat inzicht geeft in wat het in de toekomst mogelijk kan opleveren. De enige stap nu nog is de rekening openen.

Wordt vervolgd

Voor het daadwerkelijk openen van de rekening dien je 6 stappen te doorlopen. In deze stappen leg je persoonlijke gegevens vast en geef je aan van welke rekening het geld via automatische incasso geïnd mag worden. Eenmaal de rekening geopend, dan is de eerste stap gezet. Gefeliciteerd, je bent begonnen met pensioenbeleggen. Je hebt je geld gestort in het BND Euro Obligatie Indexfonds en het BND Wereld Indexfonds Hedged (aandelen) volgens de door jouw gekozen verdeling. Er zijn nog meer fondsen en je kunt onbeperkt en kosteloos hier tussen switchen. Onderwerp voor een vervolg blog, geniet eerst maar van het feit dat je bent gestart.

*Deze link is een affiliate link en zorgt ervoor dat ik een vergoeding krijg voor het aanbrengen van een klant. Hier zijn voor jou geen extra kosten aan verbonden.

Het cadeau waar je oneindig lang plezier van hebt

oneindig

Sparen voor je pensioen

In mijn vriendengroep zit een ZZP’er en het lukt mij niet om hem aan het beleggen te krijgen voor zijn pensioen. Hij spaart goed en maakt zeker niet al zijn geld op. Maar van het rendement op spaargeld ga je het tegenwoordig niet redden. Over een goede 10 jaar komt het pensioen eraan en het zou leuk zijn als we dan ook nog gezellig kunnen gaan skiën en een hapje buiten de deur kunnen eten. De eisen zijn niet heel hoog, maar een beetje speelgeld is wel leuk. De hypotheek is zo goed als afgelost, dat is in ieder geval al gewonnen.

Een oneindig cadeau

Ik geloof zelf in een stijgende economie en vanuit onze eigen ervaring heeft het beleggen ons geen windeieren gelegd. Met nog een tijdshorizon van 10 jaar durf ik het wel aan om te gaan starten met beleggen, maar heel veel langer wachten maakt het niet makkelijker. Tijd voor actie dus. Aangezien het verzinnen van verjaardagscadeaus naarmate je ouder wordt steeds lastiger wordt, had ik dit jaar bedacht om hem een aantal ETF’s cadeau te doen. De manier om laagdrempelig te beginnen en als hij het niets vindt dan help ik wel met het opruimen ervan. Maar eerst ervaren en dan zien we wel verder.

Beleggingsaccount geopend

Met behulp van zijn vrouw een beleggingsaccount geopend en de eerste ETF’s aangekocht. Zijn verjaardagscadeau kan zich ontwikkelen de komende jaren. Als hij zelf niet gaat beleggen, maar ik de komende 10 jaar wel voor zijn verjaardag ETF’s bijkoop dan kunnen we over 10 jaar jaarlijks een keer gaan lunchen. Gaat hij zelf ook wat geld erop storten, dan kan het zomaar zijn dat we dan jaarlijks een aantal keren goed uit eten kunnen. En gaat hij er echt in geloven en investeert hij iedere maand een paar honderd euro, dan is de jaarlijkse skivakantie gegarandeerd.

Lol op lange termijn

Je kan nu natuurlijk zeggen dat je het geïnvesteerde geld ook opzij kan zetten en dan wordt het spaargeld voldoende om een aantal keren van te lunchen of uit eten te gaan. Dat is zeker waar, maar het leuke van het investeren en het beleggen in dividend ETF’s is dat je er dan voor zorgt dat je het jaarlijks oneindig kan blijven doen. Je gaat dan het passieve inkomen gebruiken om deze uitjes te bekostigen in plaats van je spaargeld op te maken. En dat dividendinkomen blijft natuurlijk ieder jaar terugkomen. Op deze manier zorg je voor blijvende lol in plaats van tijdelijke lol. Je creëert een soort verzekering om oneindig uit eten te kunnen blijven gaan.

Te weinig pensioenopbouw

Op dit moment is hij nog niet erg in zijn sas met zijn cadeau. Vooralsnog is het allemaal ballast waarvan hij het nut niet inziet. Ik heb hem natuurlijk niet alleen de ETF’s cadeau gedaan, maar ook de hulp om het uit te leggen en het verder uit te bouwen. Een keer mijnpensioenoverzicht.nl bekeken en dan wordt de zin ervan wel duidelijker. AOW en het in loondienst opgebouwde pensioen is niet voldoende om het goede leven van nu in stand te houden. Sparen is leuk en goed, maar niet voldoende om de inflatie bij te houden.

Box 1 pensioen

Ik heb het hem nog niet verteld, maar het aankopen van de dividend ETF’s in box 3 is nog maar het begin. Als hij daar een beetje aan gewend is, dan gaan we ook de volgende stap nog maken. Het beleggen in ETF fondsen kan ook met behulp van de belastingdienst in box 1. Ik weet niet of hij al gebruik maakt van het banksparen op een geblokkeerde rekening, zodat hij daarover nu nog geen belasting hoeft te betalen. Het belasting betalen gebeurt dan pas als hij met pensioen is. Het bankbeleggen is in ieder geval de volgende stap naar een nog beter pensioen. Afgelost huis, spaargeld, in loondienst opgebouwd pensioen, passief inkomen in box 3 en dan ook nog beleggen met behulp van de belastingdienst. Gebruik maken van alle mogelijkheden, meer spreiding is bijna niet mogelijk.

Gewoon eigen gewin

Beleggen is niet heel moeilijk, maar het grootste probleem is de eerste horde nemen. En deze horde is voor velen heel hoog en voor sommigen te hoog. Beleggen is eng en je kan er geld mee verliezen, maar dat het op je spaarbankrekening ook verdampt is niet zichtbaar. Het is een leuk cadeau en hopelijk vinden mijn vriend en ik dat over 10 jaar nog. Anderen adviseren over vermogensopbouw blijft lastig. Ik geloof er heilig in dat het de goede weg is, maar stel je voor… In dit geval heb ik niet alleen de ander, maar ook mezelf ermee. Minder leuke uitjes.

Tips vanuit Fin-X, een FIRE bijeenkomst met allemaal geldnerds

Fin-X bijeenkomst

In Amerika zijn er al veel FIRE bijeenkomsten waar mensen in grote getale naar toe komen om inspiratie op te doen om financieel onafhankelijk te worden. In Nederland is de beweging nog klein, maar ook hier was pas geleden een bijeenkomst. De Fin-X, een ‘financial experience’ en ik was er bij. Een leuke ervaring om met 100 gelijkgestemden een dag door te brengen. Het was nog een prachtige nazomerdag, maar de zaal zat tot de laatste spreker aan toe vol. Een bijzondere ervaring.

Undercover

Van te voren een mailtje gehad over wat huisregels. Net als ik zijn er meer mensen die schrijven over hun wel en wee naar financiële vrijheid. De meesten doen dit niet zoals ik onder hun eigen naam en willen graag anoniem blijven. Blogs schrijvend achter je computer is dit geen probleem, maar elkaar ontmoeten in het echt maakt anoniem blijven lastiger. Er mochten geen foto’s gemaakt worden en sommigen werden onder hun pseudoniem genoemd. Een beetje het idee van een gekostumeerd bal. De reden hiervoor is dat ze hun werkgever niet willen laten weten dat ze bezig zijn om financieel vrij te worden. Daarbij delen ze informatie over hun financiële status en dat doen ze liever anoniem. Zoals ik al zei een andere wereld.

Andere bloggers ontmoet

Ik volg al een tijdje de nodige blogs over financiële onafhankelijkheid. Nu was de gelegenheid om ook kennis met ze te maken. Firetheboss, niettot71, thepursuitofhot, lekkerlevenmetminder, 180FO, FireMe, geldnerd, AmberTreeLeaves, FinancieelInzichtMetJosien en LonnekeLodder ze waren er allemaal. Ik heb niet met iedereen kennisgemaakt, dus er zullen ongetwijfeld nog meer bloggers aanwezig geweest zijn. Ze liepen niet allemaal te koop met hun websitenamen, dus best lastig om te bepalen wie er nog meer waren.

Mijn opgedane Fin-X kennis

De Fin-X was een leuke, gezellige en leerzame dag. Ik wil mijn opgedane tips graag met je delen. Hieronder volgen ze:

  1. FIRE worden is saai. Iedere maand op het moment dat je inkomen binnenkomt een gedeelte overboeken naar je beleggersrekening en daarvoor ETF’s aankopen. Dat is het.
  2. Het heeft geen zin om tijdens je maandelijkse aankoop te proberen om de markt te timen. Je weet niet wat de toekomst brengt, dus kijk niet naar de koers maar koop gewoon iedere maand.
  3. Koersen zijn niet relevant. Kijk 1x per maand hoe je ervoor staat en laat het verder los. Je bent vermogen aan het opbouwen voor de toekomst, laat je daarbij niet gek maken door de waan van de dag.
  4. Niettot71.nl koopt maandelijks 1 ETF van het Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (EUR) (VWRL). Dit is een aandeel wat wereldwijd in 3000 verschillende bedrijven investeert. Een betere spreiding is volgens hem niet mogelijk.
  5. FIRE worden kost veel tijd, vroeg beginnen is heel belangrijk.
  6. Er zijn nog weinig mensen bezig met FIRE worden. Ze maken nog veel geld op en dat zorgt ervoor dat zij in ieder geval de economie laten draaien en dat is goed voor ons FIRE mensen.
  7. Je kan handelen in opties en daarmee je vermogen vergroten, maar helaas ook verkleinen. Voor degene waarvoor FIRE alleen te saai is, is het slim om een speelaccount te maken. Via tastytrade kan je veel leren over het handelen in opties.
  8. Je kan je vermogen beschermen met opties, maar als je voor FIRE gaat dan ga je uit van het principe dat we een stijgende economie hebben. Je belegt in indexen en deze volgen de economie. Ongetwijfeld word je geld een keer minder waard. Gewoon stil blijven zitten en dan zal het ook weer stijgen.
  9. Kamers in je huis verhuren is een hele goede manier om extra inkomen te realiseren. De inkomsten kunnen zomaar voldoende zijn om je hypotheek af te lossen.
  10. Je hebt geen volledige financiële vrijheid nodig om toch je leven compleet om te gooien. Inzicht en controle over je financiën zijn wel belangrijk. Lonneke Lodder heeft volgens dit principe haar leven in Amsterdam verruilt voor het Spaanse platte land. Ze heeft hierover een boek geschreven ‘Het leven is tekort om op kantoor te zitten’.
  11. Als je een partner hebt dan is het belangrijk dat je wel samen hetzelfde doel nastreeft. Je moet het samen willen en doen. FIRE is net als financieel vrij worden een way of life.
  12. Als je bezig bent om FIRE te worden dan weet je wat je savings rate is. Mister Money Mustache heeft een tabel en dan kan je bepalen met jouw savings rate over hoeveel jaar je FIRE wordt. Ik ben nooit met mijn savings rate bezig geweest, maar in de zaal was iedereen op de hoogte van hun savings rate.
  13. Voor sparen en beleggen maak je geen gebruik van de grote banken. Je maakt alleen gebruik van online banken en brokers. Bij de grote banken krijg je de minste rente en zijn de beleggingskosten het hoogst.

Leerzame dag

Veel van de aanwezigen zijn nog maar een paar jaar bezig met FIRE en dus nog maar net onderweg. Een aantal zijn zich door de FIRE beweging meer gaan bezighouden met hun financiën. Door keuzes te maken en minder uit te geven zien ze mogelijkheden om hun leven te verbeteren. Niet financieel vrij, maar wel veel minder geld nodig om van te leven. Dit zorgt voor ruimte om andere stappen te gaan zetten. In ieder geval niet meer keihard werken voor spullen en uitjes die het leven beter moeten maken, omdat je zo hard werkt. Door anders te denken krijgen ze meer kwaliteit van leven.

Wat ik gemist heb

Bij de FIRE movement zijn ze niet allemaal bezig met dividendbeleggen. De meeste zijn gewoon bezig met vermogen opbouwen door koerswinsten en als het dividend oplevert is het mooi meegenomen. Over het principe van het opbouwen van passief inkomen heb ik niet heel veel gehoord. Voor mij heeft dit juist gezorgd voor de ommezwaai. Door het opbouwen van passief inkomen werd duidelijk en zichtbaar dat je naast je baan nog een inkomen kon opbouwen. Ineens kreeg het vermogen opbouwen voor mij een duidelijk doel en voelde het minder stompzinnig aan. Je had eerst je vermogen belegd en het werd meer en minder waard, nu ging het inkomen opleveren.

Mijn verhaal vertellen

Ik denk wel vaker bij bijeenkomsten dat mijn verhaal ook voor anderen interessant zou kunnen zijn. Dit had ik zeker bij deze Fin-X bijeenkomst. De meeste mensen bij deze bijeenkomst waren wel bezig met FIRE, maar denken dat het vroeg pensioen bereiken in Nederland lastig is. De beweging komt uit Amerika en daar is belastingwetgeving anders en dat maakt het volgens hen makkelijker. Ik kan ze ons voorbeeld vertellen en laten zien dat FIRE goed mogelijk is, ook in Nederland. Wie weet sta ik volgende keer wel op de bühne.

Sponsort de belastingdienst al maximaal jouw pensioen?

pensioen

Steeds meer bewustwording

Het is en blijft een hot topic. Het pensioen van iedereen en in het bijzonder dat van de ZZP’er. Er wordt steeds meer op gehamerd dat we zelf hard moeten sparen. Ik denk dat de bewustwording bij iedereen wel in gang is gezet, maar doen we er nu ook wat aan? Ik merk in mijn omgeving dat het daadwerkelijk geld wegzetten voor later vragen oproept. We snappen dat we wat moeten doen, maar wat dan precies? Het is niet zo moeilijk, maar er komen wel steeds meer keuzes en dat maakt het niet makkelijker.

De belastingdienst helpt mee

We kunnen gewoon geld op een bankrekening wegzetten voor later en dit zelf investeren, zodat het passief inkomen gaat opleveren. Zoals jullie weten ben ik hier een groot voorstander van. De overheid wil graag dat we pensioen opbouwen en probeert ons daar met belastingvoordeel mee te lokken. Nu belastingvrij sparen en bij uitkering hierover pas inkomstenbelasting betalen. Het idee is dat we er dan, als AOW’er, minder belasting over betalen dan nu het geval zou zijn. Ik ben wel van de spreiding en het kan geen kwaad om dit ook op de belastingwetgeving te betrekken. Zelf sparen en ook een gedeelte met belastingvoordeel. Je weet nooit waar de overheid een melkkoe van gaat maken.

Minder belasting betalen nu

Het te sparen bedrag per jaar is aan een maximum gebonden. Het betreft de jaar- en reserveringsruimte. Deze kan je uitrekenen via de website van de Belastingdienst. Ook als je in loondienst bent, bestaat de kans dat je nog niet optimaal van de mogelijkheid gebruik maakt. De zzp’er heeft daarbij de administratieve mogelijkheid om het betalen van belasting over de winst uit te stellen. We hebben het dan over de fiscale oudedagsvoorziening (FOR). De meeste zzp’ers maken hier wel gebruik van, maar het geld daadwerkelijk reserveren voor de oude dag gebeurt minder vaak. Van minder belasting betalen worden we blij. Wie dan leeft, dan zorgt en dat geldt niet alleen voor de zzp’er. We consumeren gewoon door.

Wat zijn mogelijkheden

Hoogste tijd dus om ons geld veilig te stellen tegen ons eigen koopgedrag. Je kunt pensioen opbouw wel voor je uit blijven schuiven, maar dat maakt het niet makkelijker. Moeilijker zelfs, want hoe eerder je begint, hoe lager het maandelijks te sparen bedrag kan zijn. Je kunt kiezen voor een lijfrenteverzekering of banksparen of -beleggen. Na de woekerpolisaffaire ben ik wel klaar met de verzekeringen. Geeft mij maar banksparen of -beleggen. Een geblokkeerde rekening waarop je spaart of belegt, waarvan je als je met pensioen gaat wel een uitkering moet kopen. Duidelijk product met lage kosten en bij overlijden komt deze gewoon in de erfenis.

Beleggen vanaf een geblokkeerde rekening

Op dit moment is banksparen vanwege de lage rente geen optie en blijft alleen bankbeleggen over. Periodiek geld storten en dan beleggen in plaats van het voor jaren vastzetten tegen een vastgesteld rentepercentage. Er vanuit gaande dat je morgen nog niet met pensioen gaat en je geld dus tijd heeft om te groeien is bankbeleggen een goede optie. Steeds meer bedrijven bieden de hiervoor benodigde geblokkeerde rekening aan en wordt je geld belegd in fondsen met lage kosten, meestal indexfondsen. Brand New Day, Binck*, en Dexxi zijn voorbeelden, bij DEGIRO* is de keuze waarin je wilt beleggen zelfs volledig vrij. Maandelijks geld naar je beleggingsrekening overmaken en dan de tijd zijn werk laten doen.

Ga beginnen

Het geld dat aan het eind van het jaar op de geblokkeerde rekening is gestort, mag meegenomen worden in de aangifte van het betreffende jaar. Op deze manier start je met beleggen voor later, met sponsoring vanuit de belastingdienst. Je gaat je pensioengeld laten groeien op de beurs, net zoals de meeste pensioenfondsen je geld aan het werk zetten. Een laagdrempelige manier om kennis te maken met beleggen en je bent goed bezig om later fijn met pensioen te kunnen. En dat is nog maar het begin, ik zie nog veel meer mogelijkheden.

 

*Let op: beleggen gaat gepaard met risico’s, u kunt uw inleg (deels) verliezen.

Welkom in Utopia

eigen geldmachine

Pensioen heeft zijn langste tijd gehad

In de media wordt er steeds vaker over gesproken, de manier waarop we nu pensioen opbouwen moet op de schop. Collectief geld sparen bij een pensioenmaatschappij en dan hopen dat er voldoende is tegen de tijd dat jij met pensioen mag is geen fijne manier. Er is weinig inzicht, geen invloed en al helemaal geen controle. Bouwden we voorheen nog pensioen op dat met 65 jaar ging uitkeren, ook deze leeftijdsgrens is zonder dat we er invloed op hebben naar boven geschoven. Het is hoog tijd voor controle over eigen geld, tijd en pensioen.

Iedereen zijn eigen geldmachine

Door zelf je pensioengeld te investeren zie je hoeveel geld je weg zet voor later. Door te zorgen voor investeringen waarbij je passief inkomen genereert, kan je maandelijks zien hoeveel inkomen je geldmachine al oplevert. Door je passief inkomen te herinvesteren en de reeds gedane investeringen er niet meer uit te halen zorg je ervoor dat je geldmachine hard voor je aan het werk gaat. Niets moeilijke voorspelmodellen, rekenrente of anderen die besluiten nemen over en met jouw geld. Je geldmachine genereert geld en je kan zelf besluiten, wanneer dit voldoende is om minder te gaan werken. Zelf aan het stuur van je eigen leven.

Starten vanaf de geboorte

Dit principe is niet iets wat van de één op de andere dag gerealiseerd is, maar als je maar vroeg genoeg begint dan kan het zorgen voor ongekende resultaten. Dus zodra je geboren wordt gaan je ouders geld voor je aan het werk zetten. Geld wat voor jou aan de slag gaat. Op het moment dat je zelf geld gaat verdienen dan neem je het stokje van je ouders over en ga je zelf verder met het vetmesten van je gans. Zodra dit eenmaal in gang is gezet dan kunnen we ervoor zorgen dat de volgende generatie hier ook weer gebruik van kan maken. We houden de gans in stand en we consumeren alleen de eieren.

Overdracht van vermogen

Het is dan belangrijk dat we de overdracht van het vermogen qua belastingen goed regelen. Hiervoor moeten dan andere regels komen, zodat we bij overlijden niet een groot gedeelte van het vermogen bestemd voor pensioen hoeven af te staan aan de belastingdienst. De geldmachine wordt dan per generatie steeds groter. Het verzekeren tegen werkeloosheid of arbeidsongeschiktheid is niet meer nodig. Iedereen heeft zijn eigen gans aan het werk. De eieren van deze gans worden steeds groter, dus zelfs de verplichting van het moeten werken verdwijnt hierdoor.

Alleen het werk doen wat je leuk vindt

Niet iedereen een basisinkomen, maar iedereen z’n eigen geldmachine. Als geld niet de hoofdreden is om te werken, dan kunnen we er echt voor kiezen om het werk te doen wat we willen. Vanuit een ideaal kiezen voor een bedrijf. Geen burn-outs en iedereen heeft hart voor de zaak. Bij het maken van keuzes hebben we niet ons eigen financiële belang voor ogen, maar kiezen voor wat goed is voor het bedrijf. Alleen maar gemotiveerde mensen die het werk doen waar hun passie ligt.

Roze bril

Natuurlijk zie ik ook wel dat er punten zijn waarop het fout kan gaan. We zijn niet zo consequent met het zelf geld investeren. Als het bij heel veel Nederlanders niet direct van hun loon zou worden ingehouden dan zouden ze nooit een cent pensioen sparen. En geld gaan investeren zodat het passief inkomen genereert, klinkt heel makkelijk maar de eerste stap is best lastig. Ik zie alle beren op de weg, maar laat mij nu gewoon nog lekker even door dromen. Ik denk dat ik de wereld een stuk mooier kan maken. Petra voor president.

Geld verdwijnt als sneeuw voor de zon

Koersdaling

Eerste maand als huisman

Mijn partner heeft zijn eerste maand zonder inkomen erop zitten. En juist nu zakken de beurzen ongeveer 10% in. Zo’n grote daling van de beurs waren we al een tijdje niet meer gewend. Daarbij hebben we ook een behoorlijk inkomen vanuit dividend uit Amerikaanse bedrijven. De daling van de koers van de dollar ten opzichte van de euro werkt in dit geval ook niet mee. Laat maar zeggen op papier worden we op dit moment behoorlijk armer. We worden gelijk op de proef gesteld.

Hoe stressbestendig ben jij?

Afgelopen week was dus het moment om je euro’s om te zetten in dollars en hiervoor Amerikaanse dividendaandelen te kopen. Ben je nog maar een jaar aan het beleggen dan weet je nu wat een behoorlijke koersdaling met je doet. Heb je vorige week goed geslapen of heb je je toch zorgen gemaakt? Heb je gebruik gemaakt van het koopmoment of heb je het niet aangedurfd? Of erger nog, heb je je aandelen verkocht? Een goede testcase dus om te bepalen of beleggen iets voor jou is.

Jarenlange ervaring werpt zijn vruchten af

Ik heb er niet minder van geslapen en ook heb ik gebruik gemaakt van het moment om extra aandelen bij te kopen. Voor dipjes in de markt hebben wij altijd een bedrag achter de hand om daarop in te kunnen spelen. Wat beleggen betreft ben ik best stressbestendig. Een beetje kop in het zand is er wel bij, het maandelijkse overzicht werk ik nu even niet bij. Het is leuk om je vermogen te zien groeien, maar een behoorlijke daling daar word je niet blij van. Ik wacht even op betere tijden.

Slapend rijk of arm worden

Als je eenmaal wat vermogen hebt opgebouwd en aan het beleggen bent dan blijven de koersstijgingen en –dalingen  een rare gewaarwording. Je kan op een dag veel geld verdienen of verliezen en in beide situaties voelt het werken voor geld daardoor overbodig. Je kan zomaar op een dag een heel maandloon kwijtraken, maar ook rijker worden zonder er een vinger voor uitgestoken te hebben. Als de aandelen statistieken blijven kloppen, dan neemt ons vermogen over de jaren toe zonder inspanning.

Verkeerd moment voor verkopen van aandelen

Als je leeft van passief  dividend inkomen dan heb je niet direct last van een beursdaling. Het heeft pas gevolgen als er bedrijven bijzitten die failliet gaan of minder winst gaan maken. Hierdoor ga je minder dividend ontvangen en heb je dus ook minder te besteden. Dit zou ervoor kunnen zorgen dat je, om voldoende inkomen te hebben, toch aandelen moet verkopen. De verkoop is dan op een verkeerd moment en je toekomstig dividendinkomen wordt minder. Het achtste wereld wonder, maar dan de verkeerde kant op.

Valutaverlies heeft meer invloed

Mocht je al je dividend inkomsten in dollars ontvangen dan heb je nu door het koersverlies van de dollar ten opzichte van de euro minder inkomen. Bij het opbouwen van passief inkomen is het dus noodzaak om dit in verschillende valuta te doen. Spaargeld achter de hand hebben voor het opvangen van de gevolgen van beursdalingen en koersverlies is handig. Het moment van verkopen van aandelen moet je zelf kunnen bepalen. De financiële buffer op de spaarrekening blijft nodig. Dit geld wordt in de tijd minder waard door de inflatie en de vermogensrendementsheffing die we erover moeten betalen. Maar het is raar maar waar, maar daar merk ik helemaal niets van.