Wanneer is werk nou eigenlijk werk?

werken

Mijn huidige werk

Ik zelf vind dat ik werk. Ik reageer iedere dag op mail van lezers, lees veel over financiën en houd mijn kennis up-to-date. En ik blog in ieder geval 1x per week. Ik ga naar seminars en netwerkbijeenkomsten en onderhoud mijn website. Ook onze financiële huishouding bijhouden kost tijd en zorgt voor toename van mijn kennis. Hoeveel tijd ik aan dit alles per week besteed weet ik niet, ik houd het niet bij. Ik verdien er geld mee, maar aangezien ik niet weet hoeveel tijd het kost, weet ik ook mijn uurtarief niet. Ik vind het niet belangrijk.

Werk als hobby

Ik ben ooit naar een bijeenkomst geweest van Open Circles. Nisandeh Neta leerde ons daar dat als je bezigheden niet voldoende geld opleveren het een hobby is. Ook de belastingdienst stelt eisen aan de hoeveelheid inkomsten om het als resultaat uit onderneming te mogen opvoeren. Levert je werk onvoldoende inkomen op dan mag je ook je kosten niet aftrekken. Op zich is dit wel logisch, anders betaalt de belastingdienst mee aan je hobby.

Vrijwilligerswerk

Daarbij heb je ook nog vrijwilligerswerk. Je wordt er niet voor betaald, maar het is wel werk dat gedaan moet worden. Het is tevens een verplichting die je aangaat. Vrijwilligerswerk is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Ze moeten wel op je kunnen rekenen. Ook mijn vrijwillige werkzaamheden zorgen niet voor een volle werkweek, maar ik schaar het wel onder werk. Ondanks dat ik er niet voor betaald wordt. Je eigen huishouding, hulp aan anderen, verenigingswerk en mantelzorgen, allemaal werk uit liefde voor je naasten.

Onderdeel van de ratrace

Van het weekend maakte iemand de opmerking dat ik heel veel moeite heb gedaan om uit de ratrace te ontsnappen, maar er vrijwillig onderdeel van ben gebleven. Ik ben gewoon nog aan het werk. Ook andere bloggers die financiële vrijheid hebben bereikt, worden aangesproken op het feit dat ze werken en hiermee geld verdienen. Ben je wel echt financieel vrij, waarom werk je nog? Het is vrijwillig, het voelt als een hobby en het lijkt op werken. De keuzevrijheid maakt dat ik geen onderdeel meer ben van de ratrace. Ik kan op ieder willekeurig moment stoppen met al mijn werk, zonder vervelende financiële consequenties.

Werk is leuk

Daarnaast krijg ik ook veel verwijten dat ik tegen werken ben. Veel mensen vinden hun baan erg leuk en willen zeker niet stoppen. Ik weet niet waar dit vandaan komt. Ik snap dat mensen hun werk leuk vinden, ik werk ook graag. Het werken aan financiële vrijheid heeft niets te maken met niet willen werken. Hopelijk haal je veel voldoening uit je werk, want om financieel vrij te worden moet je hard werken. Het gaat juist om het moment dat je je werk niet meer leuk vindt. Zodra dit het geval is, dan is het mooi dat je zonder problemen andere keuzes kan maken. Zonder inkomensstress op zoek kunnen gaan naar een nieuwe leuke baan, die misschien alleen maar betaald wordt in dankbaarheid.

Niet werken

Werken is een belangrijk onderdeel van het leven. Het mooie is dat als je in staat bent om echt hierin je eigen keuzes te maken, het werken voor veel energie en levensvreugde zorgt. Zodra het inkomen dat je in een bepaalde baan verdient niet meer relevant is voor de keuze die je maakt, is het beter voor jou en ook voor de wereld. Je werkt vanuit je hart. Helaas zijn er veel mensen die vast zitten in een baan en de stap niet durven of kunnen nemen naar een andere baan, omdat ze te afhankelijk zijn van het inkomen dat bij het werk hoort. Je werk gaat hierdoor teveel energie kosten en dat is zonde. We leven in een wereld waar het ene soort werk beter beloond wordt dan het andere. Je hypotheek kan op deze manier je levensgeluk behoorlijk in de weg zitten.

Het leven bestaat uit werken

Mijn definitie van werk is heel breed. Alles wat ik oppak om het leven hier op aarde goed te houden of beter te maken is een vorm van werk. Of dit nu betaald wordt of niet dat maakt voor mij niet meer uit. Ik werk graag, maar vind het prettig om hierin mijn eigen keuzes te maken en geen last meer te hebben van files, bazen en niets toevoegende administraties, overleggen en regels. Opruimen, schoonmaken, eten klaarmaken, wassen, administraties voeren, praten met anderen, investeren, werk automatiseren en kennisdelen. Allemaal werk en of ik dit nu voor mezelf doe, voor familieleden, een organisatie, een vereniging of een willekeurige vreemde. Betaald, vrijwillig of als hobby. Zolang het mijn eigen keuze is doe ik het graag.

Geef jij je geld aan het juiste uit?

besparen

Besparen op onze uitgaven

Bijna aan het einde van het jaar en ik heb mijn uitgavenoverzicht bijgewerkt. Zoals het er nu naar uitziet zijn onze kosten 1/3 minder dan vorig jaar. Hierbij is de aflossing van de kapitaalverzekering op ons huis niet meegenomen. Onze ‘vaste’ huishoudelijke kosten zijn al jaren stabiel, lees hierover in mijn blog Hoe zien jouw vaste lasten eruit?. De vermindering in de variabele uitgaven zijn gerealiseerd, doordat we minder geld uitgeven aan alles wat het leven leuker hoort te maken. Vrije tijd besteding, uit eten, vakantie, kleding, aankopen en onderhoud van huis, tuin, auto’s en boot, de echte variabele kosten voor ons. De vraag is nu: Is door het besparen ons leven minder leuk geworden?

Niets nieuws nodig

Op dit moment word ik nog steeds erg blij van alle spullen die uit mijn huis verdwijnen. Iets nieuws voor mijn huis of tuin kopen daar heb ik geen behoefte aan. Dit komt doordat we besloten hebben om te verhuizen en kleiner te gaan wonen. Met een nieuwe auto maak je me niet blij, mijn auto wegdoen is eerder een optie. Ik heb jaren gedacht dat ik een nieuwe boot wilde, maar eigenlijk is dat nergens voor nodig. Niets mis met onze huidige boot. Verder heb ik afgelopen jaren bijna geen geld uitgegeven aan kleding, maar dat begint wel weer een beetje te kriebelen. Ik vind eigenlijk dat ik in het kader van duurzaamheid moeite moet gaan doen voor tweedehands, maar ik ervaar daarbij nog een enorme drempel.

Mijn boekenverslaving

Boeken kopen is wel iets wat ik nog steeds graag wil en ook wel mis. In een boekhandel word ik hebberig, maar ik beheers me. Ik koop af en toe nog wel een boek, voornamelijk e-books. Een hardcopy koop ik alleen nog maar als er geen e-book van is. Ik ben mijn boeken aan het opruimen, maar ik kan er moeilijk afscheid van nemen. Ik snap niet precies waar dat vandaan komt, want in de bieb kan ik alles wat ik wegdoe weer lenen. Ik heb besloten om lid te worden van de online bibliotheek, hopelijk zorgt dat voor dezelfde ervaring als een boekwinkel. Het probleem, om mijn boeken na het lezen ervan weg te doen, is hiermee in ieder geval opgelost.

Doe ik het goed?

Het besparen op materiële zaken maakt mijn leven in ieder geval niet minder leuk. Daarbij zorgt onze zoon sinds een jaar voor zichzelf en rijden we veel minder auto wat zorgt voor minder onderhoud. Ook dit zijn besparingen die geen consequenties hebben op onze kwaliteit van leven. Blijkbaar gaven we veel geld uit aan vakanties, vrije tijd en uit eten gaan dat we gemakkelijk met minder kunnen. Afgelopen jaar hierop bespaard, maar ik ervaar niet dat ik iets heb gemist.

Nog meer besparingen

De reden van verhuizen is dat wij veel geld besteden aan ruim en vrij wonen, terwijl dat voor ons nu niet meer zo belangrijk is. Het huis is fijn en ik ga het zeker missen, maar het geld wat we hierdoor maandelijks besparen kunnen we beter besteden. Wonen op verschillende plekken heeft nu onze voorkeur. Ons huis zou hierdoor een groot gedeelte van het jaar leeg staan en onnodig veel geld kosten. Verhuizen is dus een besparing die ons leven beter maakt. Het zorgt ervoor dat we meer geld te besteden hebben voor andere tijdelijke huizen.

Wat vind jij belangrijk?

Ieder mens is verschillend en niet iedereen wordt blij van hetzelfde. De één eet liever buiten de deur terwijl een ander van dat geld liever een truitje of een paar nieuwe schoenen koopt. Maak eens een overzicht van je uitgaven en wees eens kritisch. Bepaal welke uitgaven je leven leuker maken en welke niet. Vaak denken we niet na en geven ons geld gewoon uit. Doordat mijn partner en ik gestopt zijn met werken en we hierdoor minder inkomen ontvangen, ga ik bewuster met mijn geld om. Ik ontvang minder geld, ik geef minder uit, maar ik ervaar een veel rijker leven. Het draait allemaal om de juiste keuzes maken.

Hoe word je sneller financieel vrij?

spaarpercentage

Van invloed op je spaarpercentage

Pas geleden kreeg ik een mailtje van een lezer. Op basis van tip 12 over savings rate (spaarpercentages) in mijn blog over Tips vanuit Fin-X, een FIRE bijeenkomst met allemaal geldnerds, was hij aan het rekenen gegaan. De uitkomst is dat je sneller financieel vrij kan worden als je minder uitgeeft, dan wanneer je meer gaat verdienen. Aan de hand van een rekensommetje toont hij aan dat financieel vrij worden sneller gaat wanneer je je kosten verlaagt, dan wanneer je je inkomsten verhoogt. Namelijk:

Nu Inkomsten omhoog Kosten omlaag Mijn strategie
Inkomsten €1.000 €1.100 €1.000 €1.100
Uitgaven €500 €500 €400 €550
Sparen €500 €600 €600 €550
Spaar % 50% 55% 60% 50%

Logisch

Relatief gezien is €100 euro natuurlijk meer op een lager bedrag (uitgaven), wat zorgt voor een hogere spaarpercentage. Kosten verlagen is dus een goed begin om sneller financieel vrij te worden. Nog een leuk detail: wanneer je €100 meer gaat verdienen en ook €100 meer gaat uitgeven, ga je er qua spaarpercentage op achteruit.

Mijn strategie

Ik heb er nog een kolom aan toegevoegd. Ik stel altijd voor om bij een salarisverhoging de helft hiervan te gaan sparen en de andere helft te gebruiken om je levensstandaard te verhogen. Op deze manier heb je in het dagelijks leven direct profijt van je verhoging, terwijl je ook aan de toekomst denkt. Zolang je spaarpercentage de 50% nog niet heeft bereikt, zorgt mijn strategie voor een groeiend spaarpercentage en dat is wat we willen. Zoals je in de tabel op de site bij Mister Money Mustache kan aflezen, zorgt een hoger spaarpercentage voor minder jaren werken tot je met pensioen kan.

Je mist het geld niet

Door meer te sparen krijg je steeds meer geld om aan het werk te zetten, terwijl je minder geld nodig hebt om van te leven. Met iedere 5% stijging wordt het aantal jaren werken tot aan je pensioen aanzienlijk minder. Een simpele aanpassing van gedrag met een steeds beter wordend resultaat. En als je het gelijk bij de eerste keer ontvangen van je salarisverhoging doet, gaat het ongemerkt. Je had het geld al niet in de eerste plaats, dus alles wat je meer krijgt is meegenomen.

Lange termijneffect

Het gaat erom om dat je je uitgavenpatroon niet aanpast aan je nieuwe salaris. Eenmaal gewend aan meer geld, is het lastig om dit te veranderen. Het gaat soms maar om kleine bedragen, maar iedere niet uitgegeven euro werkt aan twee kanten. Je kan meer geld aan het werk zetten en je hebt minder geld nodig om van te leven. Het zou mooi zijn als je, voordat je een aankoop doet, bedenkt wat de waarde van het aankoopbedrag over 10 jaar is met 5% rendement. Ik heb in Zorgt jouw auto voor een leuker leven? uitgerekend hoeveel geld ik zou hebben gehad, als ik mijn auto niet had gekocht. Het scheelt jaren eerder met pensioen kunnen.

Spaarpercentage competitie

Het bijhouden van je spaarpercentage is een makkelijke graadmeter om te bepalen of er voldoende progressie is in je opbouw. Je kan het ook met andere delen en er een competitie van maken. Je spaarpercentage zegt niets over geldhoeveelheden en is dus makkelijk bespreekbaar. Financieel vrij worden is qua handelingen niet moeilijk om voor elkaar te krijgen. Het lastigste zit in het blijven volhouden op termijn, discipline. Als je elkaar hierbij kan uitdagen, helpt dit om gemotiveerd te blijven.

Hoe maak je je leven leuker?

Een blog van Raptitude

Ik heb het zelf niet verzonnen, maar voor mij klopt het als een bus. Pas geleden kreeg ik de blog van Raptitude in mijn email en het raakte mij. Meestal gooi ik blogs nadat ik ze gelezen heb gelijk weg, maar deze heb ik laten staan. Zo nu en dan lees ik hem weer en het is een mooi fenomeen wat hij beschrijft. Juist door jezelf te beperken ga je meer van zaken genieten.

Minder koffie

Ik weet dat het klopt voor mijn koffie. Vroeger dronk ik het heel de dag door. Ik weet niet hoeveel, maar het zouden er zomaar een stuk of 8 koppen per dag kunnen zijn. Ik vond het erg veel en kwam er achter dat ik geen behoefte had aan de cafeïne, maar meer aan een warme drank. Groene thee voldeed prima aan deze behoefte, dus ben ik overdag thee gaan drinken. Ik drink nu over het algemeen alleen ’s avonds nog 2 kopjes koffie en deze smaken altijd heerlijk. Veel lekkerder dan toen ik heel de dag door koffie dronk.

Jezelf te beperken werkt ook voor doe-dingen

Het geldt voor de koffie, maar zeker ook voor uit eten gaan. Ga je iedere week of zelfs vaker, dan wordt het gewoon. Je gaat het normaal vinden en het is niet meer bijzonder. Het is niet meer iets om naar uit te kijken. Dit geldt ook voor iedere dag een glaasje wijn bij het eten, iedere zondag gebak of altijd koekjes bij de koffie. Alles waar je jezelf in beperkt daar ga je meer van genieten als je het dan wel een keertje neemt. Het gaat ook op voor dingen die je doet. Als je altijd kan uitslapen dan klinkt dat goed, maar je geniet er meer van als het opeens een keertje kan. Een keer per jaar naar de Efteling is leuker dan een jaarabonnement. Je kan je leven dus leuker maken door jezelf te beperken.

Less is more

Volgens Raptitude zit het in je hoofd. Op het moment dat we iets beschouwen als een luxe en het is beperkt beschikbaar dan waarderen we het meer, dan als het overvloedig, goedkoop en gemakkelijk beschikbaar is. Als pepernoten het hele jaar verkrijgbaar zouden zijn, dan haalt dat het speciale van Sinterklaas af. Een citytrip is nog steeds leuk, maar als ik op Facebook kijk doen we niet anders. Door het gemak om het te organiseren en de vele aanbiedingen is het gemeengoed geworden. Het heeft voor mij niet meer de status van een bijzonder weekendje weg. Een avondje film kijken waarbij je ’s middag bij de videotheek je film uitzocht, zorgde voor een andere beleving dan het gemak van nu om op ieder moment waar dan ook een willekeurige film te kijken op je telefoon of laptop.

De negatieve werking van marketing

In de samenleving waar wij in Nederland leven is alles in overvloed aanwezig. Op allerlei manieren worden we verleid om meer, vaker en gemakkelijker te consumeren. Alles wordt gedaan om ons leven leuker te maken. We maken er gretig gebruik van en vinden onszelf zielig als we om de een of andere reden beperkt worden. We hebben al van alles en om nog gelukkiger te worden willen we steeds meer. Terwijl eigenlijk het tegenovergesteld gebeurt. We vinden alles normaal en om nog echt van iets bijzonders te kunnen genieten is moeilijker geworden.

Meer plezier van positieve neven-effecten

Door jezelf te beperken met minder koffie, minder vlees, minder suiker, minder kleding, minder spullen, minder uitjes maakt dat je leven beter. Consuminderen niet met als reden om minder geld uit te geven of duurzamer te leven, maar om meer te genieten van bijzondere momenten. De keer dat je dan een gebakje neemt, smaakt het veel beter. Je waardeert het meer. Maar het mooie van het geheel is dat het zoveel positieve neven effecten heeft. Je wordt gezonder, je houdt meer geld over en daarbij zorg je ook voor een betere planeet. Het is een win-win-win situatie uit een hoek waar je hem niet direct vandaan ziet komen.

Alles na genoeg is rommel

genoeg

Wat is genoeg?

In het boek ‘Your money or your life’ heeft Vicki Robin het over het concept ‘genoeg’. Het spreekt mij aan, ik snap wat ze bedoelt. Ik denk dat ik mijn ‘genoeg’ gevonden hebt. Het gaat over geld uitgeven, het besteden van je levensenergie en de voldoening die je daar uit haalt. Sta je nog aan de start van je leven, dan heb je nog niet veel bezittingen. Alles wat je dan koopt, schenkt veel voldoening. Dit zijn bezittingen die je nodig hebt om te leven, eten, kleding en onderdak. Naarmate je meer bezittingen krijgt, maken deze spullen het leven leuker. Je kan hierbij denken aan speelgoed, een fiets of mooie meubels. De voldoening hiervan wordt al minder. De aankopen daarna zorgen voor luxe, een auto, een vakantie. Levert ook nog wel voldoening op, maar we gaan het allemaal steeds gewoner vinden.

Geld is voldoening

Het moment ontstaat dat meer bezittingen niets meer toevoegen aan je leven. Je haalt geen voldoening meer aan nog een auto of een groter huis. Dit is het moment dat je genoeg hebt en dit genoeg is voor iedereen anders. Ga je over het punt waar je genoeg hebt heen, dan komt het er op neer dat je spullen hebt waar je niet blijer van wordt. Deze spullen kan je dan definiëren als rommel. Heel lang zorgt geld ervoor dat je spullen kan kopen waar je blij van wordt. Het moment komt dat nieuwe spullen je niet langer gelukkig maken. Erger nog, je komt erachter dat je veel te veel spullen hebt die onderhoud, geld en energie kosten. Het maakt je zelfs ongelukkiger.

Meer is niet altijd beter

Voelen we ons moe, verveeld, neerslachtig, dan lossen we dit uit gewoonte op door iets te kopen. Op een bepaald moment helpt dit niet meer. In plaats van te kopen worden we blijer van opruimen. We hebben niet genoeg, we hebben teveel. Om dit op te lossen is het handig om er eerst voor te zorgen dat er niet meer binnenkomt. Zuinig worden en kritisch zijn op je aankopen. Dit is niet een onderwerp waar menig hart harder van gaat kloppen. Toch is het de moeite van het proberen waard. Ik word heel blij van het steeds minder hebben van spullen. Een volle kast met weinig gedragen kleding of ongebruikte keukenapparatuur zorgt ongemerkt voor een vervelend gevoel. Allemaal onnodige spullen die geld en dus levensenergie gekost hebben. Wegdoen hiervan is lastig en voelt als zonde, maar zorgt letterlijk en figuurlijk voor meer ruimte.

Rommel zit niet alleen in spullen

Rommel is overal. We hebben schuren, kasten en zolders vol met spullen. Ben je in staat om de rommel in je leven te herkennen, dan ga je het overal zien. Volgens Vicki Robin zit rommel niet alleen in spullen, maar in veel meer zaken. Activiteiten op een to-do lijstje die er nooit vanaf gaan, werkdagen waarop je niets afrondt, zinloze avonden voor de tv. Het gaat om zaken die je niet dienen, maar wel onderdeel van je omgeving zijn en ruimte en tijd en dus levensenergie gebruiken. De fysieke rommel is direct zichtbaar en ook de digitale rommel op mijn computer kan ik makkelijk zien. Het herkennen van rommel in mijn bezigheden vind ik nog lastig. Ik vind het leuk om ermee aan de slag te gaan. Als ik maar op kan ruimen.

Je energie juist besteden

Ben je in staat om je genoeg te bepalen, dan kan je ten volle gaan genieten van het leven. Je weet hoeveel geld je nodig hebt en hoeveel uur je hiervoor moet werken. Misschien houd je geld over of besluit je minder te werken. Je kan dan je vrije tijd, je extra geld of energie besteden aan voor jou relevante zaken. Vanaf het punt waar je genoeg hebt, kan je op deze manier je lijn van voldoening verder laten stijgen. Blijf je spullen kopen terwijl je genoeg hebt, dan daalt de lijn van voldoening naar het nulpunt. Met als resultaat aan het einde van je leven een hoeveelheid rommel, waar alleen de opkoper blij van wordt.

Ruil je werkstress niet in voor geldstress

werkstress

Keuzestress

Wel of niet vervroegd met pensioen gaan is best een moeilijke keuze. Wanneer heb je genoeg geld om je tijd uit te zingen en wat ga je met je tijd doen? In Amerika hebben ze er nog een lastig issue bij, hoe betaal je je ziektekosten? Daar hebben wij in Nederland gelukkig (nog) geen last van. Tot op heden is het hier goed geregeld. Of de zorg op deze manier betaalbaar blijft, is wel de vraag. Het kan geen kwaad om hier rekening mee te houden. Zeker als je later ook iets luxer verzorgd wilt worden. De eerste stap om te kunnen bepalen of je kunt stoppen, is weten of je genoeg geld hebt om het tot het einde te kunnen uitzingen. En wat is dan genoeg? In de FIRE-movement praten ze of je fat-FIRE bent of dat het lean-FIRE is. Hoeveel passief inkomen blijft er over als je je vaste uitgaven hebt betaald?

Kunnen blijven dromen

Heb je heel je leven geen geldproblemen gekend, omdat je altijd goed voor jezelf gezorgd hebt. Dan zit je er niet op te wachten om dit, als je met pensioen gaat, alsnog te krijgen. Vet op je botten voor je pensioen is belangrijk. Lean-FIRE betekent dat je voldoende geld hebt om van te leven, maar uitspattingen zitten er niet in. Krijg je te maken met tegenvallers, dan ben je niet in staat om deze op te vangen. Bij fat-FIRE heb je meer passief inkomen gerealiseerd om je huidige levensstijl behoorlijk op te krikken tijdens je vervroegde pensioen. Voor mij is het belangrijk om te kunnen blijven dromen. Hoeveel geld je nodig hebt blijft lastig om van te voren te bepalen. Vergeet hierbij ook de steeds duurdere zorgkosten niet.

Creëer geen geldstress

Ben je al langere tijd bezig om passief inkomen op te bouwen, dan ervaar je geen geldstress. Je maakt niet al je geld op, je hebt buffers en je ontvangt extra inkomen naast je werk. De rust die dit allemaal met zich mee brengt is iets waar je makkelijk aan went. Ben je in de gelegenheid om over stoppen na te gaan denken, dan wil je niet in de situatie terecht komen dat geld ineens wel een probleem is. Wij hebben de stap durven maken, omdat er meer passief inkomen binnenkomt dan dat we uitgaven hebben. We kunnen nog steeds investeren en daarbij hebben we ook nog een behoorlijke buffer achter de hand. Nooit geldzorgen gehad en die willen we zeker niet krijgen tijdens ons pensioen. Fat-FIRE denk ik, maar het kan altijd ‘fatter’.

Klaar met werkstress

Geldstress is niet fijn, maar werkstress is ook niet goed voor je. Veel mensen ervaren stress van hun werk. Er wordt veel van je geeist. Je hebt misschien geen fijne baas, werk dat niet altijd even uitdagend is of juist te uitdagend. Collega’s waar je niet blij van wordt. Of je verveelt je op je werk en vind dat je hierdoor eigenlijk te veel verdient. Bij een bedrijf werken waar al de nodige reorganisaties hebben plaatsgevonden. Wanneer komt de volgende en ben je dan weer zo gelukkig dat jij de dans ontspringt en mag blijven? Voldoende oorzaken voor stress en dan heb ik het nog niet eens gehad over de files die zorgen dat je te laat komt en kostbare tijd opsouperen.

Lef hebben

Heb je al een behoorlijk passief inkomen opgebouwd en ben je aan het dubben of het tijd wordt om te stoppen dan blijft dat een moeilijk besluit. Zelfs als je veel werkstress ervaart is het mogelijk dat je het stoppen voor je uit blijft schuiven. Het werk is eigenlijk best leuk en je wilt je collega’s niet missen. Je maakt het mooier dan dat het is, om de stap maar niet te hoeven zetten. Je zou het niet denken, maar stoppen met werken vereist lef.

Werken kan altijd nog

Het is niet slim om je werkstress in te ruilen voor geldstress, dus zorg dat je je berekeningen goed gemaakt hebt. Je inkomsten en je uitgaven gedurende een langere periode bijhouden geeft veel inzicht. Maak eventueel gebruik van planningssoftware of schakel een financieel planner in die met je meedenkt. Zorg voor voldoende speling, maar realiseer je dat het natuurlijk altijd mogelijk is om gewoon nog geld te verdienen. Stoppen met werken, betekent namelijk niet dat je nooit meer kan werken. Mis je geld of mis je het werk dan kan je altijd weer wat oppakken. Eenmaal gestopt dan krijg je tijd om je eigen keuzes te maken en ik kan het weten. Laat je niet leven, maar ga zelf leven. Zorg in ieder geval niet voor stress, dat verkort namelijk je leven.

Wat is jouw persoonlijke stijl, wat drijft jou?

persoonlijke stijl

Cursus praktische vaardigheden

Ik ben gecertificeerd planner en om dat goed te kunnen blijven doen, volg ik iedere 2 jaar een training voor praktijktoepassingen. Naast het bijhouden van de inhoudelijke kennis over wetgeving vindt de FFP het ook belangrijk dat ik praktische vaardigheden aanleer die mij helpen om klanten beter te kunnen adviseren. Vorige maand heb ik de cursus ‘Behavioral finance en persoonlijke stijlen’ van Impact gevolgd. Deze training wordt gegeven door Marja Harrijvan van het bedrijf Harrijvan Advies.

Indelen volgens DISC systeem

Ik heb deze training uitgekozen, omdat ik graag het financieel gedrag van mensen beter wil begrijpen. Als ik hier meer inzicht in heb, dan kan ik daar met het schrijven van mijn blogs rekening mee houden. Marja maakt gebruik van Persoonlijke Financiële Stijl profielen. Deze zijn gebaseerd op het DISC systeem van Carl Gustav Jung. In dit systeem is een onderverdeling gemaakt in 4 hoofdtypes: rood – dominant, geel – interactie, groen – stabiel en blauw – consciëntieus. Veel van jullie hebben ongetwijfeld er in de werksituatie al eens mee te maken gehad.

Wat voor type ben jij?

Door een aantal vragen te beantwoorden kan je bepalen wat voor soort type jij bent. De indeling in grove lijnen is of je introvert en een specialist bent (groen en blauw) of extravert en een generalist (rood en geel). Ben je daarbij meer taakgericht, kritisch en formeel (rood en blauw) of meer mensgericht, vertrouwend en informeel (groen en geel). Op deze manier kan je bepalen wat voor type jij bent of met wat voor een type persoon je te maken hebt. Je kan ook, tegen betaling, een test op de site van Marja doen. Volgens deze test ben ik introvert, kritisch, taakgericht en specialistisch, een echte blauwe dus. Het verbaast mij niets.

Verschillende informatiebehoeften

Afhankelijk van het soort type dat je bent heb je behoefte bij je besluitvorming aan meer of minder informatie. Als je persoonlijke stijl blauw is, dan heb je graag veel details. Is je stijl rood of geel, dan maak je liever een keuze op hoofdlijnen, zonder dat je alle details wilt weten. Al mijn financiële adviezen die ik de afgelopen jaren heb opgeleverd, heb ik opgesteld aan de hand van wat ik zelf zou willen hebben. Dit heeft ervoor gezorgd dat iedereen een heel gedetailleerd overzicht en een tot in de puntjes uitgewerkte actielijst van mij heeft ontvangen. Ik weet nu dat er mensen zijn die hierdoor gelijk in de stress zijn geschoten. De informatie was overweldigend en voor sommigen voldoende reden om het naast zich neer te leggen.

Andere manier van besluitvorming

Besluitvorming is ook per type verschillend. Sommigen nemen vanuit hun gevoel besluiten en vinden het niet erg om daarbij wat risico te lopen. Een hele andere manier dan hoe ik dat doe. Alle voor- en nadelen worden uitgewerkt en ik vermijd zoveel mogelijk risico. Als financieel adviseur van deze klanten is dat natuurlijk niet direct een probleem. Het is best goed om een ‘blauwe’ adviseur te hebben, want deze zal je beschermen tegen je valkuilen. Een beslissing nemen op basis van onvoldoende informatie of er te weinig tijd voor vrij maken, is voor financiële besluiten niet altijd slim.

Wat is jouw drijfveer?

Afhankelijk van je persoonlijke stijl, word je ook op een andere manier gedreven om zaken op te pakken. Wil ik je enthousiast krijgen voor het werken aan je financiële vrijheid dan zal ik per persoonlijke stijl verschillende aspecten moeten belichten.

  • Blauw

Werken aan je financiële vrijheid zorgt voor zekerheid. Door het bijhouden van overzichten over je inkomsten, je uitgaven en je opgebouwde vermogen heb je grip op je financiën. Je werkt gedegen aan het bereiken van je financiële vrijheid ruim voordat je de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.

  • Groen

Werken aan je financiële vrijheid geeft je de zekerheid dat je geen financiële problemen gaat ervaren. Het daadwerkelijk bereiken is niet het doel. Het gaat erom dat je weinig risico loopt en dat je niet geconfronteerd wordt met onverwachte situaties.

  • Rood

Werken aan je financiële vrijheid is een ambitieus doel. Hoe snel kan jij ervoor zorgen dat je dit bereikt? Door de leiding te nemen over je financiële leven lukt dit misschien sneller dan gedacht. Het zorgt voor meer vrijheid, zodat je nieuwe uitdagingen kan aangaan.

  • Geel

Werken aan je financiële vrijheid maak je leuk door dit samen met anderen te doen. Met elkaar kijken wat mogelijk is en goede ideeën uit te wisselen. Je houd elkaar scherp en je hoeft niet alles zelf uit te zoeken, maar je bent wel aan het werken om meer vrijheid in je leven te krijgen.

Wat is voor jou een reden om te werken aan je financiële vrijheid? Welke kleur spreekt je aan? Laat het mij weten.

Het cadeau waar je oneindig lang plezier van hebt

oneindig

Sparen voor je pensioen

In mijn vriendengroep zit een ZZP’er en het lukt mij niet om hem aan het beleggen te krijgen voor zijn pensioen. Hij spaart goed en maakt zeker niet al zijn geld op. Maar van het rendement op spaargeld ga je het tegenwoordig niet redden. Over een goede 10 jaar komt het pensioen eraan en het zou leuk zijn als we dan ook nog gezellig kunnen gaan skiën en een hapje buiten de deur kunnen eten. De eisen zijn niet heel hoog, maar een beetje speelgeld is wel leuk. De hypotheek is zo goed als afgelost, dat is in ieder geval al gewonnen.

Een oneindig cadeau

Ik geloof zelf in een stijgende economie en vanuit onze eigen ervaring heeft het beleggen ons geen windeieren gelegd. Met nog een tijdshorizon van 10 jaar durf ik het wel aan om te gaan starten met beleggen, maar heel veel langer wachten maakt het niet makkelijker. Tijd voor actie dus. Aangezien het verzinnen van verjaardagscadeaus naarmate je ouder wordt steeds lastiger wordt, had ik dit jaar bedacht om hem een aantal ETF’s cadeau te doen. De manier om laagdrempelig te beginnen en als hij het niets vindt dan help ik wel met het opruimen ervan. Maar eerst ervaren en dan zien we wel verder.

Beleggingsaccount geopend

Met behulp van zijn vrouw een beleggingsaccount geopend en de eerste ETF’s aangekocht. Zijn verjaardagscadeau kan zich ontwikkelen de komende jaren. Als hij zelf niet gaat beleggen, maar ik de komende 10 jaar wel voor zijn verjaardag ETF’s bijkoop dan kunnen we over 10 jaar jaarlijks een keer gaan lunchen. Gaat hij zelf ook wat geld erop storten, dan kan het zomaar zijn dat we dan jaarlijks een aantal keren goed uit eten kunnen. En gaat hij er echt in geloven en investeert hij iedere maand een paar honderd euro, dan is de jaarlijkse skivakantie gegarandeerd.

Lol op lange termijn

Je kan nu natuurlijk zeggen dat je het geïnvesteerde geld ook opzij kan zetten en dan wordt het spaargeld voldoende om een aantal keren van te lunchen of uit eten te gaan. Dat is zeker waar, maar het leuke van het investeren en het beleggen in dividend ETF’s is dat je er dan voor zorgt dat je het jaarlijks oneindig kan blijven doen. Je gaat dan het passieve inkomen gebruiken om deze uitjes te bekostigen in plaats van je spaargeld op te maken. En dat dividendinkomen blijft natuurlijk ieder jaar terugkomen. Op deze manier zorg je voor blijvende lol in plaats van tijdelijke lol. Je creëert een soort verzekering om oneindig uit eten te kunnen blijven gaan.

Te weinig pensioenopbouw

Op dit moment is hij nog niet erg in zijn sas met zijn cadeau. Vooralsnog is het allemaal ballast waarvan hij het nut niet inziet. Ik heb hem natuurlijk niet alleen de ETF’s cadeau gedaan, maar ook de hulp om het uit te leggen en het verder uit te bouwen. Een keer mijnpensioenoverzicht.nl bekeken en dan wordt de zin ervan wel duidelijker. AOW en het in loondienst opgebouwde pensioen is niet voldoende om het goede leven van nu in stand te houden. Sparen is leuk en goed, maar niet voldoende om de inflatie bij te houden.

Box 1 pensioen

Ik heb het hem nog niet verteld, maar het aankopen van de dividend ETF’s in box 3 is nog maar het begin. Als hij daar een beetje aan gewend is, dan gaan we ook de volgende stap nog maken. Het beleggen in ETF fondsen kan ook met behulp van de belastingdienst in box 1. Ik weet niet of hij al gebruik maakt van het banksparen op een geblokkeerde rekening, zodat hij daarover nu nog geen belasting hoeft te betalen. Het belasting betalen gebeurt dan pas als hij met pensioen is. Het bankbeleggen is in ieder geval de volgende stap naar een nog beter pensioen. Afgelost huis, spaargeld, in loondienst opgebouwd pensioen, passief inkomen in box 3 en dan ook nog beleggen met behulp van de belastingdienst. Gebruik maken van alle mogelijkheden, meer spreiding is bijna niet mogelijk.

Gewoon eigen gewin

Beleggen is niet heel moeilijk, maar het grootste probleem is de eerste horde nemen. En deze horde is voor velen heel hoog en voor sommigen te hoog. Beleggen is eng en je kan er geld mee verliezen, maar dat het op je spaarbankrekening ook verdampt is niet zichtbaar. Het is een leuk cadeau en hopelijk vinden mijn vriend en ik dat over 10 jaar nog. Anderen adviseren over vermogensopbouw blijft lastig. Ik geloof er heilig in dat het de goede weg is, maar stel je voor… In dit geval heb ik niet alleen de ander, maar ook mezelf ermee. Minder leuke uitjes.

Leven met een dwarsloper, mijn krabje.

dwarsloper

Je eigen leven leiden

Ik heb het mij van te voren niet gerealiseerd, maar ik had het kunnen weten. Hij doet zijn naam eer aan, ik ben getrouwd met een dwarsloper. Van de zomer lag er bij ons een boot aan de steiger met deze naam en de tekening erbij van een krab en ineens viel het kwartje. Naast dat hij wil leven als Pipi Langkous, ik doe alleen dingen waar ik zin in heb, is hij ook wel een echte krab. Van huis uit in het gareel gebracht door school, werken en leren, maar nu dat niet meer nodig is komt zijn ware aard naar boven. Hij voelt zich fijn dat hij niet meer mee hoeft in de gebaande paden. Hij gaat overal dwars over heen en wil zich niet meer conformeren aan de werkende massa.

Heel erg hetzelfde en toch niet

In ons gedrag lijken we erg op elkaar. We zijn beiden rustig, taakgericht en analytisch. Vinden uitgaan en anderen mensen ontmoeten leuk, maar hoeven niet ieder weekend op de bar te staan. We nemen geen enorme risico’s, spelen op zeker en houden niet van ruzies. We vinden onze gezondheid belangrijk en we willen daar graag aan werken door gezond te eten en veel te bewegen. Maar op 1 punt verschillen we enorm. Ik heb doelen in mijn leven nodig om mij te motiveren en er voor te zorgen dat ik mij blijf ontwikkelen. Ik heb de structuur van een werkweek nodig om dingen voor elkaar te krijgen en om niet weg te zakken in een depressie. Mijn partner hoeft niets.

Geen hulp krijgen

Het lijkt nu alsof ik veel actiever ben, maar dat is niet het geval. Ik ben jaloers op het niets meer moeten van mijn partner. Hij neemt zich iets voor en doet het gewoon, omdat hij het wil of omdat het nodig is. Ik zou dat ook graag willen ervaren, maar ik leg mijzelf allerlei verplichtingen op waar ik lekker tegenaan ga zitten hikken. Dit zorgt voor uitstelgedrag, wat zich vertaalt in bezig zijn met zaken die er niet zoveel toedoen. Om dit probleem op te lossen, wil ik altijd graag gebruik maken van mijn partner, zodat hij mij helpt en motiveert taken gerealiseerd te krijgen die mij verder helpen richting mijn doel. Helaas laat hij zich niet voor dit karretje spannen.

Voor mijn eigen bestwil

Als ik het echt wil, dan ga ik het vanzelf wel doen is zijn redenatie en anders niet. Daarbij komt ook nog het feit dat het beter is voor mijn zelfvertrouwen dat ik het zelf doe. Alles wat ik realiseer, is dan ook echt mijn verdienste. Dat is dan het voordeel van het feit dat we al zolang samen zijn. Hij weet dat ik kampioen ben om de fouten aan mijzelf toe te wijzen en van alles dat goed gaat de credits bij een ander neer te leggen. Alles wat ik met mijn website bereik, heb ik zelf gedaan. Zijn houding frustreert mij enorm, maar dit komt waarschijnlijk vooral door het feit dat ik zelf niet doorpak. Durf ik het wel aan, stel je voor dat het een enorm succes wordt?

Meeloper en meelifter

Doordat ik plannen en doelen nodig heb om mij prettig te voelen, heb ik al de nodige wijzigingen doorgevoerd in ons leven. Ik besluit gezonder te gaan leven en pas hiervoor gewoontes in mijn leven aan. Mijn partner ziet het gebeuren en als het hem aanspreekt dan doet hij mee. Ik zie het als gemakkelijk meeliften op mijn initiatieven, maar ik snap dat het, doordat we het samen doen, wel beter vol te houden of te implementeren is in ons leven. Eenmaal enthousiast, zoekt hij dingen uit en zorg voor acties om het te bereiken. Het voelt alsof hij mij nu enorm laat ploeteren met mijn website en dadelijk als het hem uitkomt dan doet hij wel mee. Niet echt een dwarsloper, maar meer een meeloper.

Laat zich niet dwingen

Als ik hem met mijn mening confronteer, dan komt de dwarsloper duidelijk naar boven. Hij is nu bijna 2 jaar gestopt met werken en al langer dan 2 jaar probeer ik het voor elkaar te krijgen dat we plannen gaan maken om samen te werken. We hebben opzetjes gemaakt, maar daar blijft het ook bij. De actie komt niet. Hij denkt mee om mij m’n zin te geven, maar trekt verder zijn eigen pad. Gewoon leven in het hier en nu, en net even anders als de rest. Ik zal het echt zelf moeten doen en vanuit mijn enthousiasme gaat de dwarsloper dan misschien meelopen. Of kunnen krabjes dat niet?

In 7 stappen naar een rijk leven

rijk leven

Financieel planner

Doordat ik ambassadeur ben van Beter beleggen dan de bank, ontving ik een mailtje van Iris Brik. Ook zij is gestart als ambassadeur en het leek haar leuk om kennis te maken. Ze is financieel planner en vanuit haar eigen kantoor helpt ze mensen bij echtscheiding en nalatenschappen.  Ze schrijft voor de nodige bladen en heeft al meerdere boeken op haar naam staan. De kennismaking heeft nog niet plaatsgevonden, maar ik heb wel haar laatste boek ‘In 7 stappen naar een rijk leven’ gelezen. Ze wil graag mijn mening weten en dat kan dan mooi in een blog.

Op zoek naar jezelf

Het boek heeft ze geschreven, omdat ze een paar jaar geleden besloten heeft om het roer om te gooien. Niet blij meer met haar leven en ongelukkig in haar werksituatie. Geen makkelijk proces maar ze heeft haar doel bereikt, een rijk leven en dat gunt ze jou ook. Zoals je al kan vermoeden gaat een rijk leven niet over rijk worden in geld en spullen. Het gaat over je geld inzetten om meer te genieten van je tijd. Ik herken het wel, ook bij mij is dat kwartje gevallen. Hoe kan je er nu voor zorgen dat ook jij dit gaat ervaren? Vanuit haar eigen ervaring heeft ze hiervoor een aantal stappen beschreven die er in grote lijnen op neerkomen dat je jezelf moet leren kennen. Wat is voor jou belangrijk, wat drijft jou?

Specifieke doelgroep

Bij het beschrijven van de verschillende stappen grijpt ze terug naar hoe dat in haar leven is gegaan. Tevens heeft ze de nodige praktijkgevallen vanuit haar klanten en haar omgeving. Dat zijn toch de rijkere ondernemers die zich een financieel planner kunnen veroorloven. Dit zorgt er misschien voor dat het een beperkte groep is die zich door het boek aangesproken zal voelen. Het voelt een beetje aan als een probleem van de jetset. Veel geld verdienen, veel werken, maar toch niet gelukkig zijn. Hoe gooi je dan je leven om?

Hoe zit je in elkaar

Naast je drijfveer is het belangrijk om inzicht in je gedrag te hebben. Hoe ben je gevormd vanuit je opvoeding? Wat voor karakter heb je? Maar ook met wie ga je om? Wil je veranderen dan heb je inzicht nodig waarin je goed bent, waar je bang voor bent en wat je valkuilen zijn. Daarbij speelt bij het willen veranderen van je situatie geld een belangrijke rol. Hoe is jouw relatie met geld? Je zal tijd moeten vrij maken om te bepalen wie je bent, maar ook wat je wilt. Volgens mij is dat het lastigste om te bepalen. Als ik naar mezelf kijk weet ik alleen heel goed wat ik niet wil. Ver vooruitkijken vind ik lastig. Het vormgeven van de rest van mijn toekomst doe ik door stapje voor stapje te ervaren waar ik blij van word.

Crisis nodig

Het willen en kunnen veranderen wordt vaak tegengehouden door geld. De verandering heeft vaak invloed op je inkomen. Je weet wat je hebt en je weet niet wat je gaat krijgen. Je gaat risico lopen en dat is vaak voldoende om de stap niet te zetten. De meeste veranderingen komen min of meer gedwongen tot stand. Je word ontslagen, je krijgt een burn-out of zoals bij Iris gebeurde bleven de opdrachten uit. Eenmaal diep in de put, dan zijn zekerheden ineens van ondergeschikt belang. Mijn ontslag heeft voor mijn verandering gezorgd. Zelf had ik nooit de stap gezet, hoe ongelukkig ik ook eigenlijk was.

Financieel plan geeft inzicht

Met het weten van je doel, je drijfveren, angsten en valkuilen is het goed om ook je financiën onder de loep te nemen. Is er financieel ruimte om te veranderen en besteed je je geld bewust? Inzicht in je financiën is een basis voorwaarde voor een gelukkig leven. Maar om daadwerkelijk een verandering door te voeren heb je een actieplan nodig. Dit is volgens mij niet het financiële plan, zoals Iris aangeeft in haar boek. De financiële planning is nodig om op grove lijnen te kijken naar de financiële ruimte en de mogelijkheden en daardoor wel onderdeel van het actieplan. Maar of je nu met budgetten in de toekomst bezig moet zijn, omdat je vanuit loondienst besluit om voor jezelf te beginnen klinkt voor mij niet zinvol. Je hebt een plan nodig die je helpt concreet stappen te zetten en dat gaat veel verder dan alleen de financiën.

Inspiratie om te veranderen

Of het stappenplan echt werkbaar is, maakt voor het lezen van het boek niet zoveel uit. Het is leuk om een inkijkje te krijgen in Iris haar denken en leven. Haar ervaring inspireert mij om door te gaan met financiële bewustwording bij mensen. Net als Iris weet ik dat financiën van bepalende invloed zijn bij de keuzes die je wel of niet maakt in je leven. Door te weten hoe jij en je financiën in elkaar zitten is er veel meer mogelijk dan je denkt. Het is jammer dat zowel Iris als ik een crisis nodig hebben gehad om te veranderen. Het zou mooi zijn als jou dit bespaard kan blijven bij het leven van een rijk leven.

P.S. Ik word blij van de tekeningen van Melanie Drent in het boek.