Alles na genoeg is rommel

genoeg

Wat is genoeg?

In het boek ‘Your money or your life’ heeft Vicki Robin het over het concept ‘genoeg’. Het spreekt mij aan, ik snap wat ze bedoelt. Ik denk dat ik mijn ‘genoeg’ gevonden hebt. Het gaat over geld uitgeven, het besteden van je levensenergie en de voldoening die je daar uit haalt. Sta je nog aan de start van je leven, dan heb je nog niet veel bezittingen. Alles wat je dan koopt, schenkt veel voldoening. Dit zijn bezittingen die je nodig hebt om te leven, eten, kleding en onderdak. Naarmate je meer bezittingen krijgt, maken deze spullen het leven leuker. Je kan hierbij denken aan speelgoed, een fiets of mooie meubels. De voldoening hiervan wordt al minder. De aankopen daarna zorgen voor luxe, een auto, een vakantie. Levert ook nog wel voldoening op, maar we gaan het allemaal steeds gewoner vinden.

Geld is voldoening

Het moment ontstaat dat meer bezittingen niets meer toevoegen aan je leven. Je haalt geen voldoening meer aan nog een auto of een groter huis. Dit is het moment dat je genoeg hebt en dit genoeg is voor iedereen anders. Ga je over het punt waar je genoeg hebt heen, dan komt het er op neer dat je spullen hebt waar je niet blijer van wordt. Deze spullen kan je dan definiëren als rommel. Heel lang zorgt geld ervoor dat je spullen kan kopen waar je blij van wordt. Het moment komt dat nieuwe spullen je niet langer gelukkig maken. Erger nog, je komt erachter dat je veel te veel spullen hebt die onderhoud, geld en energie kosten. Het maakt je zelfs ongelukkiger.

Meer is niet altijd beter

Voelen we ons moe, verveeld, neerslachtig, dan lossen we dit uit gewoonte op door iets te kopen. Op een bepaald moment helpt dit niet meer. In plaats van te kopen worden we blijer van opruimen. We hebben niet genoeg, we hebben teveel. Om dit op te lossen is het handig om er eerst voor te zorgen dat er niet meer binnenkomt. Zuinig worden en kritisch zijn op je aankopen. Dit is niet een onderwerp waar menig hart harder van gaat kloppen. Toch is het de moeite van het proberen waard. Ik word heel blij van het steeds minder hebben van spullen. Een volle kast met weinig gedragen kleding of ongebruikte keukenapparatuur zorgt ongemerkt voor een vervelend gevoel. Allemaal onnodige spullen die geld en dus levensenergie gekost hebben. Wegdoen hiervan is lastig en voelt als zonde, maar zorgt letterlijk en figuurlijk voor meer ruimte.

Rommel zit niet alleen in spullen

Rommel is overal. We hebben schuren, kasten en zolders vol met spullen. Ben je in staat om de rommel in je leven te herkennen, dan ga je het overal zien. Volgens Vicki Robin zit rommel niet alleen in spullen, maar in veel meer zaken. Activiteiten op een to-do lijstje die er nooit vanaf gaan, werkdagen waarop je niets afrondt, zinloze avonden voor de tv. Het gaat om zaken die je niet dienen, maar wel onderdeel van je omgeving zijn en ruimte en tijd en dus levensenergie gebruiken. De fysieke rommel is direct zichtbaar en ook de digitale rommel op mijn computer kan ik makkelijk zien. Het herkennen van rommel in mijn bezigheden vind ik nog lastig. Ik vind het leuk om ermee aan de slag te gaan. Als ik maar op kan ruimen.

Je energie juist besteden

Ben je in staat om je genoeg te bepalen, dan kan je ten volle gaan genieten van het leven. Je weet hoeveel geld je nodig hebt en hoeveel uur je hiervoor moet werken. Misschien houd je geld over of besluit je minder te werken. Je kan dan je vrije tijd, je extra geld of energie besteden aan voor jou relevante zaken. Vanaf het punt waar je genoeg hebt, kan je op deze manier je lijn van voldoening verder laten stijgen. Blijf je spullen kopen terwijl je genoeg hebt, dan daalt de lijn van voldoening naar het nulpunt. Met als resultaat aan het einde van je leven een hoeveelheid rommel, waar alleen de opkoper blij van wordt.

Ruil je werkstress niet in voor geldstress

werkstress

Keuzestress

Wel of niet vervroegd met pensioen gaan is best een moeilijke keuze. Wanneer heb je genoeg geld om je tijd uit te zingen en wat ga je met je tijd doen? In Amerika hebben ze er nog een lastig issue bij, hoe betaal je je ziektekosten? Daar hebben wij in Nederland gelukkig (nog) geen last van. Tot op heden is het hier goed geregeld. Of de zorg op deze manier betaalbaar blijft, is wel de vraag. Het kan geen kwaad om hier rekening mee te houden. Zeker als je later ook iets luxer verzorgd wilt worden. De eerste stap om te kunnen bepalen of je kunt stoppen, is weten of je genoeg geld hebt om het tot het einde te kunnen uitzingen. En wat is dan genoeg? In de FIRE-movement praten ze of je fat-FIRE bent of dat het lean-FIRE is. Hoeveel passief inkomen blijft er over als je je vaste uitgaven hebt betaald?

Kunnen blijven dromen

Heb je heel je leven geen geldproblemen gekend, omdat je altijd goed voor jezelf gezorgd hebt. Dan zit je er niet op te wachten om dit, als je met pensioen gaat, alsnog te krijgen. Vet op je botten voor je pensioen is belangrijk. Lean-FIRE betekent dat je voldoende geld hebt om van te leven, maar uitspattingen zitten er niet in. Krijg je te maken met tegenvallers, dan ben je niet in staat om deze op te vangen. Bij fat-FIRE heb je meer passief inkomen gerealiseerd om je huidige levensstijl behoorlijk op te krikken tijdens je vervroegde pensioen. Voor mij is het belangrijk om te kunnen blijven dromen. Hoeveel geld je nodig hebt blijft lastig om van te voren te bepalen. Vergeet hierbij ook de steeds duurdere zorgkosten niet.

Creëer geen geldstress

Ben je al langere tijd bezig om passief inkomen op te bouwen, dan ervaar je geen geldstress. Je maakt niet al je geld op, je hebt buffers en je ontvangt extra inkomen naast je werk. De rust die dit allemaal met zich mee brengt is iets waar je makkelijk aan went. Ben je in de gelegenheid om over stoppen na te gaan denken, dan wil je niet in de situatie terecht komen dat geld ineens wel een probleem is. Wij hebben de stap durven maken, omdat er meer passief inkomen binnenkomt dan dat we uitgaven hebben. We kunnen nog steeds investeren en daarbij hebben we ook nog een behoorlijke buffer achter de hand. Nooit geldzorgen gehad en die willen we zeker niet krijgen tijdens ons pensioen. Fat-FIRE denk ik, maar het kan altijd ‘fatter’.

Klaar met werkstress

Geldstress is niet fijn, maar werkstress is ook niet goed voor je. Veel mensen ervaren stress van hun werk. Er wordt veel van je geeist. Je hebt misschien geen fijne baas, werk dat niet altijd even uitdagend is of juist te uitdagend. Collega’s waar je niet blij van wordt. Of je verveelt je op je werk en vind dat je hierdoor eigenlijk te veel verdient. Bij een bedrijf werken waar al de nodige reorganisaties hebben plaatsgevonden. Wanneer komt de volgende en ben je dan weer zo gelukkig dat jij de dans ontspringt en mag blijven? Voldoende oorzaken voor stress en dan heb ik het nog niet eens gehad over de files die zorgen dat je te laat komt en kostbare tijd opsouperen.

Lef hebben

Heb je al een behoorlijk passief inkomen opgebouwd en ben je aan het dubben of het tijd wordt om te stoppen dan blijft dat een moeilijk besluit. Zelfs als je veel werkstress ervaart is het mogelijk dat je het stoppen voor je uit blijft schuiven. Het werk is eigenlijk best leuk en je wilt je collega’s niet missen. Je maakt het mooier dan dat het is, om de stap maar niet te hoeven zetten. Je zou het niet denken, maar stoppen met werken vereist lef.

Werken kan altijd nog

Het is niet slim om je werkstress in te ruilen voor geldstress, dus zorg dat je je berekeningen goed gemaakt hebt. Je inkomsten en je uitgaven gedurende een langere periode bijhouden geeft veel inzicht. Maak eventueel gebruik van planningssoftware of schakel een financieel planner in die met je meedenkt. Zorg voor voldoende speling, maar realiseer je dat het natuurlijk altijd mogelijk is om gewoon nog geld te verdienen. Stoppen met werken, betekent namelijk niet dat je nooit meer kan werken. Mis je geld of mis je het werk dan kan je altijd weer wat oppakken. Eenmaal gestopt dan krijg je tijd om je eigen keuzes te maken en ik kan het weten. Laat je niet leven, maar ga zelf leven. Zorg in ieder geval niet voor stress, dat verkort namelijk je leven.

Wat is jouw persoonlijke stijl, wat drijft jou?

persoonlijke stijl

Cursus praktische vaardigheden

Ik ben gecertificeerd planner en om dat goed te kunnen blijven doen, volg ik iedere 2 jaar een training voor praktijktoepassingen. Naast het bijhouden van de inhoudelijke kennis over wetgeving vindt de FFP het ook belangrijk dat ik praktische vaardigheden aanleer die mij helpen om klanten beter te kunnen adviseren. Vorige maand heb ik de cursus ‘Behavioral finance en persoonlijke stijlen’ van Impact gevolgd. Deze training wordt gegeven door Marja Harrijvan van het bedrijf Harrijvan Advies.

Indelen volgens DISC systeem

Ik heb deze training uitgekozen, omdat ik graag het financieel gedrag van mensen beter wil begrijpen. Als ik hier meer inzicht in heb, dan kan ik daar met het schrijven van mijn blogs rekening mee houden. Marja maakt gebruik van Persoonlijke Financiële Stijl profielen. Deze zijn gebaseerd op het DISC systeem van Carl Gustav Jung. In dit systeem is een onderverdeling gemaakt in 4 hoofdtypes: rood – dominant, geel – interactie, groen – stabiel en blauw – consciëntieus. Veel van jullie hebben ongetwijfeld er in de werksituatie al eens mee te maken gehad.

Wat voor type ben jij?

Door een aantal vragen te beantwoorden kan je bepalen wat voor soort type jij bent. De indeling in grove lijnen is of je introvert en een specialist bent (groen en blauw) of extravert en een generalist (rood en geel). Ben je daarbij meer taakgericht, kritisch en formeel (rood en blauw) of meer mensgericht, vertrouwend en informeel (groen en geel). Op deze manier kan je bepalen wat voor type jij bent of met wat voor een type persoon je te maken hebt. Je kan ook, tegen betaling, een test op de site van Marja doen. Volgens deze test ben ik introvert, kritisch, taakgericht en specialistisch, een echte blauwe dus. Het verbaast mij niets.

Verschillende informatiebehoeften

Afhankelijk van het soort type dat je bent heb je behoefte bij je besluitvorming aan meer of minder informatie. Als je persoonlijke stijl blauw is, dan heb je graag veel details. Is je stijl rood of geel, dan maak je liever een keuze op hoofdlijnen, zonder dat je alle details wilt weten. Al mijn financiële adviezen die ik de afgelopen jaren heb opgeleverd, heb ik opgesteld aan de hand van wat ik zelf zou willen hebben. Dit heeft ervoor gezorgd dat iedereen een heel gedetailleerd overzicht en een tot in de puntjes uitgewerkte actielijst van mij heeft ontvangen. Ik weet nu dat er mensen zijn die hierdoor gelijk in de stress zijn geschoten. De informatie was overweldigend en voor sommigen voldoende reden om het naast zich neer te leggen.

Andere manier van besluitvorming

Besluitvorming is ook per type verschillend. Sommigen nemen vanuit hun gevoel besluiten en vinden het niet erg om daarbij wat risico te lopen. Een hele andere manier dan hoe ik dat doe. Alle voor- en nadelen worden uitgewerkt en ik vermijd zoveel mogelijk risico. Als financieel adviseur van deze klanten is dat natuurlijk niet direct een probleem. Het is best goed om een ‘blauwe’ adviseur te hebben, want deze zal je beschermen tegen je valkuilen. Een beslissing nemen op basis van onvoldoende informatie of er te weinig tijd voor vrij maken, is voor financiële besluiten niet altijd slim.

Wat is jouw drijfveer?

Afhankelijk van je persoonlijke stijl, word je ook op een andere manier gedreven om zaken op te pakken. Wil ik je enthousiast krijgen voor het werken aan je financiële vrijheid dan zal ik per persoonlijke stijl verschillende aspecten moeten belichten.

  • Blauw

Werken aan je financiële vrijheid zorgt voor zekerheid. Door het bijhouden van overzichten over je inkomsten, je uitgaven en je opgebouwde vermogen heb je grip op je financiën. Je werkt gedegen aan het bereiken van je financiële vrijheid ruim voordat je de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.

  • Groen

Werken aan je financiële vrijheid geeft je de zekerheid dat je geen financiële problemen gaat ervaren. Het daadwerkelijk bereiken is niet het doel. Het gaat erom dat je weinig risico loopt en dat je niet geconfronteerd wordt met onverwachte situaties.

  • Rood

Werken aan je financiële vrijheid is een ambitieus doel. Hoe snel kan jij ervoor zorgen dat je dit bereikt? Door de leiding te nemen over je financiële leven lukt dit misschien sneller dan gedacht. Het zorgt voor meer vrijheid, zodat je nieuwe uitdagingen kan aangaan.

  • Geel

Werken aan je financiële vrijheid maak je leuk door dit samen met anderen te doen. Met elkaar kijken wat mogelijk is en goede ideeën uit te wisselen. Je houd elkaar scherp en je hoeft niet alles zelf uit te zoeken, maar je bent wel aan het werken om meer vrijheid in je leven te krijgen.

Wat is voor jou een reden om te werken aan je financiële vrijheid? Welke kleur spreekt je aan? Laat het mij weten.

Het cadeau waar je oneindig lang plezier van hebt

oneindig

Sparen voor je pensioen

In mijn vriendengroep zit een ZZP’er en het lukt mij niet om hem aan het beleggen te krijgen voor zijn pensioen. Hij spaart goed en maakt zeker niet al zijn geld op. Maar van het rendement op spaargeld ga je het tegenwoordig niet redden. Over een goede 10 jaar komt het pensioen eraan en het zou leuk zijn als we dan ook nog gezellig kunnen gaan skiën en een hapje buiten de deur kunnen eten. De eisen zijn niet heel hoog, maar een beetje speelgeld is wel leuk. De hypotheek is zo goed als afgelost, dat is in ieder geval al gewonnen.

Een oneindig cadeau

Ik geloof zelf in een stijgende economie en vanuit onze eigen ervaring heeft het beleggen ons geen windeieren gelegd. Met nog een tijdshorizon van 10 jaar durf ik het wel aan om te gaan starten met beleggen, maar heel veel langer wachten maakt het niet makkelijker. Tijd voor actie dus. Aangezien het verzinnen van verjaardagscadeaus naarmate je ouder wordt steeds lastiger wordt, had ik dit jaar bedacht om hem een aantal ETF’s cadeau te doen. De manier om laagdrempelig te beginnen en als hij het niets vindt dan help ik wel met het opruimen ervan. Maar eerst ervaren en dan zien we wel verder.

Beleggingsaccount geopend

Met behulp van zijn vrouw een beleggingsaccount geopend en de eerste ETF’s aangekocht. Zijn verjaardagscadeau kan zich ontwikkelen de komende jaren. Als hij zelf niet gaat beleggen, maar ik de komende 10 jaar wel voor zijn verjaardag ETF’s bijkoop dan kunnen we over 10 jaar jaarlijks een keer gaan lunchen. Gaat hij zelf ook wat geld erop storten, dan kan het zomaar zijn dat we dan jaarlijks een aantal keren goed uit eten kunnen. En gaat hij er echt in geloven en investeert hij iedere maand een paar honderd euro, dan is de jaarlijkse skivakantie gegarandeerd.

Lol op lange termijn

Je kan nu natuurlijk zeggen dat je het geïnvesteerde geld ook opzij kan zetten en dan wordt het spaargeld voldoende om een aantal keren van te lunchen of uit eten te gaan. Dat is zeker waar, maar het leuke van het investeren en het beleggen in dividend ETF’s is dat je er dan voor zorgt dat je het jaarlijks oneindig kan blijven doen. Je gaat dan het passieve inkomen gebruiken om deze uitjes te bekostigen in plaats van je spaargeld op te maken. En dat dividendinkomen blijft natuurlijk ieder jaar terugkomen. Op deze manier zorg je voor blijvende lol in plaats van tijdelijke lol. Je creëert een soort verzekering om oneindig uit eten te kunnen blijven gaan.

Te weinig pensioenopbouw

Op dit moment is hij nog niet erg in zijn sas met zijn cadeau. Vooralsnog is het allemaal ballast waarvan hij het nut niet inziet. Ik heb hem natuurlijk niet alleen de ETF’s cadeau gedaan, maar ook de hulp om het uit te leggen en het verder uit te bouwen. Een keer mijnpensioenoverzicht.nl bekeken en dan wordt de zin ervan wel duidelijker. AOW en het in loondienst opgebouwde pensioen is niet voldoende om het goede leven van nu in stand te houden. Sparen is leuk en goed, maar niet voldoende om de inflatie bij te houden.

Box 1 pensioen

Ik heb het hem nog niet verteld, maar het aankopen van de dividend ETF’s in box 3 is nog maar het begin. Als hij daar een beetje aan gewend is, dan gaan we ook de volgende stap nog maken. Het beleggen in ETF fondsen kan ook met behulp van de belastingdienst in box 1. Ik weet niet of hij al gebruik maakt van het banksparen op een geblokkeerde rekening, zodat hij daarover nu nog geen belasting hoeft te betalen. Het belasting betalen gebeurt dan pas als hij met pensioen is. Het bankbeleggen is in ieder geval de volgende stap naar een nog beter pensioen. Afgelost huis, spaargeld, in loondienst opgebouwd pensioen, passief inkomen in box 3 en dan ook nog beleggen met behulp van de belastingdienst. Gebruik maken van alle mogelijkheden, meer spreiding is bijna niet mogelijk.

Gewoon eigen gewin

Beleggen is niet heel moeilijk, maar het grootste probleem is de eerste horde nemen. En deze horde is voor velen heel hoog en voor sommigen te hoog. Beleggen is eng en je kan er geld mee verliezen, maar dat het op je spaarbankrekening ook verdampt is niet zichtbaar. Het is een leuk cadeau en hopelijk vinden mijn vriend en ik dat over 10 jaar nog. Anderen adviseren over vermogensopbouw blijft lastig. Ik geloof er heilig in dat het de goede weg is, maar stel je voor… In dit geval heb ik niet alleen de ander, maar ook mezelf ermee. Minder leuke uitjes.

Leven met een dwarsloper, mijn krabje.

dwarsloper

Je eigen leven leiden

Ik heb het mij van te voren niet gerealiseerd, maar ik had het kunnen weten. Hij doet zijn naam eer aan, ik ben getrouwd met een dwarsloper. Van de zomer lag er bij ons een boot aan de steiger met deze naam en de tekening erbij van een krab en ineens viel het kwartje. Naast dat hij wil leven als Pipi Langkous, ik doe alleen dingen waar ik zin in heb, is hij ook wel een echte krab. Van huis uit in het gareel gebracht door school, werken en leren, maar nu dat niet meer nodig is komt zijn ware aard naar boven. Hij voelt zich fijn dat hij niet meer mee hoeft in de gebaande paden. Hij gaat overal dwars over heen en wil zich niet meer conformeren aan de werkende massa.

Heel erg hetzelfde en toch niet

In ons gedrag lijken we erg op elkaar. We zijn beiden rustig, taakgericht en analytisch. Vinden uitgaan en anderen mensen ontmoeten leuk, maar hoeven niet ieder weekend op de bar te staan. We nemen geen enorme risico’s, spelen op zeker en houden niet van ruzies. We vinden onze gezondheid belangrijk en we willen daar graag aan werken door gezond te eten en veel te bewegen. Maar op 1 punt verschillen we enorm. Ik heb doelen in mijn leven nodig om mij te motiveren en er voor te zorgen dat ik mij blijf ontwikkelen. Ik heb de structuur van een werkweek nodig om dingen voor elkaar te krijgen en om niet weg te zakken in een depressie. Mijn partner hoeft niets.

Geen hulp krijgen

Het lijkt nu alsof ik veel actiever ben, maar dat is niet het geval. Ik ben jaloers op het niets meer moeten van mijn partner. Hij neemt zich iets voor en doet het gewoon, omdat hij het wil of omdat het nodig is. Ik zou dat ook graag willen ervaren, maar ik leg mijzelf allerlei verplichtingen op waar ik lekker tegenaan ga zitten hikken. Dit zorgt voor uitstelgedrag, wat zich vertaalt in bezig zijn met zaken die er niet zoveel toedoen. Om dit probleem op te lossen, wil ik altijd graag gebruik maken van mijn partner, zodat hij mij helpt en motiveert taken gerealiseerd te krijgen die mij verder helpen richting mijn doel. Helaas laat hij zich niet voor dit karretje spannen.

Voor mijn eigen bestwil

Als ik het echt wil, dan ga ik het vanzelf wel doen is zijn redenatie en anders niet. Daarbij komt ook nog het feit dat het beter is voor mijn zelfvertrouwen dat ik het zelf doe. Alles wat ik realiseer, is dan ook echt mijn verdienste. Dat is dan het voordeel van het feit dat we al zolang samen zijn. Hij weet dat ik kampioen ben om de fouten aan mijzelf toe te wijzen en van alles dat goed gaat de credits bij een ander neer te leggen. Alles wat ik met mijn website bereik, heb ik zelf gedaan. Zijn houding frustreert mij enorm, maar dit komt waarschijnlijk vooral door het feit dat ik zelf niet doorpak. Durf ik het wel aan, stel je voor dat het een enorm succes wordt?

Meeloper en meelifter

Doordat ik plannen en doelen nodig heb om mij prettig te voelen, heb ik al de nodige wijzigingen doorgevoerd in ons leven. Ik besluit gezonder te gaan leven en pas hiervoor gewoontes in mijn leven aan. Mijn partner ziet het gebeuren en als het hem aanspreekt dan doet hij mee. Ik zie het als gemakkelijk meeliften op mijn initiatieven, maar ik snap dat het, doordat we het samen doen, wel beter vol te houden of te implementeren is in ons leven. Eenmaal enthousiast, zoekt hij dingen uit en zorg voor acties om het te bereiken. Het voelt alsof hij mij nu enorm laat ploeteren met mijn website en dadelijk als het hem uitkomt dan doet hij wel mee. Niet echt een dwarsloper, maar meer een meeloper.

Laat zich niet dwingen

Als ik hem met mijn mening confronteer, dan komt de dwarsloper duidelijk naar boven. Hij is nu bijna 2 jaar gestopt met werken en al langer dan 2 jaar probeer ik het voor elkaar te krijgen dat we plannen gaan maken om samen te werken. We hebben opzetjes gemaakt, maar daar blijft het ook bij. De actie komt niet. Hij denkt mee om mij m’n zin te geven, maar trekt verder zijn eigen pad. Gewoon leven in het hier en nu, en net even anders als de rest. Ik zal het echt zelf moeten doen en vanuit mijn enthousiasme gaat de dwarsloper dan misschien meelopen. Of kunnen krabjes dat niet?

In 7 stappen naar een rijk leven

rijk leven

Financieel planner

Doordat ik ambassadeur ben van Beter beleggen dan de bank, ontving ik een mailtje van Iris Brik. Ook zij is gestart als ambassadeur en het leek haar leuk om kennis te maken. Ze is financieel planner en vanuit haar eigen kantoor helpt ze mensen bij echtscheiding en nalatenschappen.  Ze schrijft voor de nodige bladen en heeft al meerdere boeken op haar naam staan. De kennismaking heeft nog niet plaatsgevonden, maar ik heb wel haar laatste boek ‘In 7 stappen naar een rijk leven’ gelezen. Ze wil graag mijn mening weten en dat kan dan mooi in een blog.

Op zoek naar jezelf

Het boek heeft ze geschreven, omdat ze een paar jaar geleden besloten heeft om het roer om te gooien. Niet blij meer met haar leven en ongelukkig in haar werksituatie. Geen makkelijk proces maar ze heeft haar doel bereikt, een rijk leven en dat gunt ze jou ook. Zoals je al kan vermoeden gaat een rijk leven niet over rijk worden in geld en spullen. Het gaat over je geld inzetten om meer te genieten van je tijd. Ik herken het wel, ook bij mij is dat kwartje gevallen. Hoe kan je er nu voor zorgen dat ook jij dit gaat ervaren? Vanuit haar eigen ervaring heeft ze hiervoor een aantal stappen beschreven die er in grote lijnen op neerkomen dat je jezelf moet leren kennen. Wat is voor jou belangrijk, wat drijft jou?

Specifieke doelgroep

Bij het beschrijven van de verschillende stappen grijpt ze terug naar hoe dat in haar leven is gegaan. Tevens heeft ze de nodige praktijkgevallen vanuit haar klanten en haar omgeving. Dat zijn toch de rijkere ondernemers die zich een financieel planner kunnen veroorloven. Dit zorgt er misschien voor dat het een beperkte groep is die zich door het boek aangesproken zal voelen. Het voelt een beetje aan als een probleem van de jetset. Veel geld verdienen, veel werken, maar toch niet gelukkig zijn. Hoe gooi je dan je leven om?

Hoe zit je in elkaar

Naast je drijfveer is het belangrijk om inzicht in je gedrag te hebben. Hoe ben je gevormd vanuit je opvoeding? Wat voor karakter heb je? Maar ook met wie ga je om? Wil je veranderen dan heb je inzicht nodig waarin je goed bent, waar je bang voor bent en wat je valkuilen zijn. Daarbij speelt bij het willen veranderen van je situatie geld een belangrijke rol. Hoe is jouw relatie met geld? Je zal tijd moeten vrij maken om te bepalen wie je bent, maar ook wat je wilt. Volgens mij is dat het lastigste om te bepalen. Als ik naar mezelf kijk weet ik alleen heel goed wat ik niet wil. Ver vooruitkijken vind ik lastig. Het vormgeven van de rest van mijn toekomst doe ik door stapje voor stapje te ervaren waar ik blij van word.

Crisis nodig

Het willen en kunnen veranderen wordt vaak tegengehouden door geld. De verandering heeft vaak invloed op je inkomen. Je weet wat je hebt en je weet niet wat je gaat krijgen. Je gaat risico lopen en dat is vaak voldoende om de stap niet te zetten. De meeste veranderingen komen min of meer gedwongen tot stand. Je word ontslagen, je krijgt een burn-out of zoals bij Iris gebeurde bleven de opdrachten uit. Eenmaal diep in de put, dan zijn zekerheden ineens van ondergeschikt belang. Mijn ontslag heeft voor mijn verandering gezorgd. Zelf had ik nooit de stap gezet, hoe ongelukkig ik ook eigenlijk was.

Financieel plan geeft inzicht

Met het weten van je doel, je drijfveren, angsten en valkuilen is het goed om ook je financiën onder de loep te nemen. Is er financieel ruimte om te veranderen en besteed je je geld bewust? Inzicht in je financiën is een basis voorwaarde voor een gelukkig leven. Maar om daadwerkelijk een verandering door te voeren heb je een actieplan nodig. Dit is volgens mij niet het financiële plan, zoals Iris aangeeft in haar boek. De financiële planning is nodig om op grove lijnen te kijken naar de financiële ruimte en de mogelijkheden en daardoor wel onderdeel van het actieplan. Maar of je nu met budgetten in de toekomst bezig moet zijn, omdat je vanuit loondienst besluit om voor jezelf te beginnen klinkt voor mij niet zinvol. Je hebt een plan nodig die je helpt concreet stappen te zetten en dat gaat veel verder dan alleen de financiën.

Inspiratie om te veranderen

Of het stappenplan echt werkbaar is, maakt voor het lezen van het boek niet zoveel uit. Het is leuk om een inkijkje te krijgen in Iris haar denken en leven. Haar ervaring inspireert mij om door te gaan met financiële bewustwording bij mensen. Net als Iris weet ik dat financiën van bepalende invloed zijn bij de keuzes die je wel of niet maakt in je leven. Door te weten hoe jij en je financiën in elkaar zitten is er veel meer mogelijk dan je denkt. Het is jammer dat zowel Iris als ik een crisis nodig hebben gehad om te veranderen. Het zou mooi zijn als jou dit bespaard kan blijven bij het leven van een rijk leven.

P.S. Ik word blij van de tekeningen van Melanie Drent in het boek.

Hoe kan ik het mij veroorloven?

Kiyosaki

Meerdere wegen naar Rome

Door heel zuinig te leven en hierbij goed te investeren, kan je redelijk snel financieel vrij zijn. Geef je meer geld uit, dan houd je minder over om te investeren en duurt het dus langer. Je kan er dan voor kiezen om meer risico te lopen met je investeringen of zorgen voor meer inkomen. Je begrijpt het al er zijn heel veel verschillende mogelijkheden om financieel vrij te worden. Minder uitgaven, meer inkomen of meer risico en al de verschillende variaties daartussen. Zoveel mensen, zoveel smaken.

Wij zijn niet echt zuinig

Wij hebben ons altijd voornamelijk gericht op meer inkomen. Echt zuinig leven hebben we nooit gedaan, dat blijkt ook wel uit onze vaste lasten. Wij leven allesbehalve zuinig. Toch heb ik het label budget aan mijn kont hangen en vinden veel mensen in mijn omgeving dat ze van mij niets meer mogen uitgeven. Blijkbaar richt ik me in mijn blogs vaak op het bezuinigen en consuminderen. Dit komt voornamelijk omdat ik mij erger aan onze consumptiemaatschappij. Het mag van mij allemaal wel een beetje minder.

Bezuinigingen zijn het makkelijkst

Het snijden in onze uitgaven was op het eind ook wel de makkelijkste manier om onze financiële vrijheid te bereiken. Ongemerkt zijn wij met de jaren steeds meer gaan uitgeven. Als je voldoende verdient en hard werkt, dan heb je geen zin om op de kleintjes te letten. Hierdoor zijn onze uitgaven in de loop van de jaren behoorlijk gestegen. Het bezuinigen hierop was simpel. Het percentage financieel vrij ging met sprongen vooruit. Daarbij gaf het kritisch zijn op uitgaven en minder geld uitgeven mij veel voldoening.

Een andere mindset volgens Kiyosaki

Robert Kiyosaki geeft aan dat bezuinigen zorgt voor een mindset die gericht is op schaarste. Op deze manier haal je volgens hem niet het beste uit je leven. Het is beter om te denken in overvloed. Laat je geld rollen, geniet van mooie dingen. Dit lijkt in strijd te zijn met het opbouwen van vermogen en passief inkomen, maar dat hoeft volgens hem niet. Als je iets wilt kopen, dan ga je op zoek naar passief inkomen waarmee je dit kan betalen. Een volledig andere mindset. Je gaat denken in mogelijkheden. Daarbij gebruik je je wensen, om jezelf te motiveren voor het opbouwen van passief inkomen.

Goede en slechte schulden

Voor het genereren van passief inkomen kan je in Kiyosaki’s optiek wel een lening afsluiten. Deze lening gebruik je niet om je geliefde auto van te kopen. Je gebruikt de lening om te investeren in iets dat voldoende rendement oplevert om de maandelijkse kosten van je auto te betalen. Je gaat investeren met geleend geld en daarbij koop je je auto op afbetaling. Geld wordt steeds minder waard en dus je schulden ook. Op deze manier bouw je vermogen op door gebruik te maken van andermans geld. Het zijn wel schulden, maar in zijn ogen goede schulden. Een lening waar je direct een auto van koopt is een slechte schuld.

Risicovoller leven

Volgens Kiyosaki zorgt dit voor een veel leuker leven, waarin veel meer mogelijk is. Je leven staat niet in de wachtstand om pas leuk te worden als je financieel vrij bent. Voor mij werkt deze manier niet. Ik houd van zekerheid en niet van risico’s en langlopende verplichtingen. Het aangaan van investeringen met geleend geld, zijn meer risicovol dan investeringen met eigen geld. De rente om geld te lenen is nu laag en dit zorgt al snel voor een positief rendement op je geleende geld. Maar wat gebeurt er als de rente omhoog gaat? Het ziet er niet naar uit, maar niemand heeft een glazen bol.

Iedereen is anders

Ik kom er achter dat ik blijer word van minder spullen. Het niet hebben van schulden geeft mij rust. Dit hoeft natuurlijk niet voor jou te gelden. Als jij meer uitdagingen in je leven zoekt, dan is de werkwijze van Robert Kiyosaki misschien voor jou de manier. Door te investeren met geld van derden gaat het rendement op je eigen vermogen omhoog. Je creëert een hefboom die meer geld voor je gaat genereren. Je geniet van de mooie dingen en dat motiveert om meer voor elkaar te krijgen. Je loopt meer risico, maar dat is een keuze die ieder voor zichzelf moet afwegen. Ieder zijn eigen ding.

Het nieuwe belastingvoorstel lijkt nergens op.

nieuw belastingvoorstel

Huidig probleem

Vermogensrendementsheffing betalen over spaargeld wat geen rendement maakt is voor de overheid een probleem. Een grote groep spaarders maakt om deze reden al jaren bezwaar tegen hun belastingaanslag. De belastingwijziging van 2 jaar geleden heeft het probleem wel kleiner gemaakt, maar nog niet opgelost. Tot een vermogen van €100.000, dat dus bij veel mensen bestaat uit spaargeld, gaan ze nog steeds uit van 1,8% rendement. Hier betaal je dan 30% belasting over, dus nog steeds 0,6% terwijl de spaarrente nagenoeg 0 is.

Simpele oplossing

Wil je als overheid de spaarders meer tegemoet komen dan is er een eenvoudige oplossing. In het huidige systeem zijn er verschillende knoppen waaraan je kunt draaien:

  • Verhoog het heffingsvrije vermogen.
  • Verlaag het fictieve rendement van het vermogen tot €100.000 door de verhouding sparen en investeren te veranderen.
  • Verhoog het fictieve rendement van de andere schijven ter compensatie.
  • Verleg de grenzen van de staffel. Verlaag bijvoorbeeld de grens van €100.000 naar €80.000.
  • Creëer een nieuw schijf.

Nieuwe belastingvoorstel

In plaats van gebruik te maken van het huidige systeem, is er een voorstel voor een nieuw systeem. In het huidige systeem maakt het voor de belastingheffing niet uit of je het geld op de spaarrekening hebt staan of geïnvesteerd hebt. Via een staffel wordt op basis van fictief rendement het inkomen bepaald. Hierover betaal je 30% belasting. In het nieuwe belastingvoorstel bepalen ze je inkomen afhankelijk van hoe het vermogen werkelijk is opgebouwd: spaargeld, vermogen en schulden. Daarbij is er een heffingsvrij inkomen van €400. De belasting over het inkomen gaat van 30% naar 33%.

Spaargeld – reëel rendement

Voor het bepalen van je inkomen over je spaargeld kijken ze naar het werkelijke rendement dat je op een spaarrekening kan krijgen. Je inkomen wordt bepaald op basis van je werkelijke hoeveelheid spaargeld en een reële rente op je geld. Dit zorgt ervoor dat je in de nieuwe regeling over je spaargeld tot €440.000 met de huidige rentestand geen belasting hoeft te betalen. Dat klinkt goed, maar bij een stijgende rente is de hoeveelheid belastingvrij spaargeld snel veel minder. Het is voor mij onduidelijk wat ze doen als je rente gaat betalen over je spaargeld. Krijg je dan geld terug?

Vermogen – fictief rendement

Bij spaargeld gaan ze op zoek naar het werkelijk rendement, bij vermogen blijft het een forfaitair rendement van 5,33%. De staffels van 1,8% tot €100.000 en de 4,22% tot €1.000.000 verdwijnen. Om het investeren rendabel te maken heb je meer rendement nodig, wat het beleggen risicovoller maakt. Geleend geld verlaagt nog wel je inkomen, maar alleen tegen 3,03%. In het huidige systeem verlaagt de schuld (op een drempel na) je belastbaar vermogen en dus ook je rendementsinkomen. Boven een ton scheelt dat dus 4,22% en boven de €1.000.000 5,33%. Heb je  geïnvesteerd in een recreatiewoning met gedeeltelijk een hypotheek, dan wordt je in het nieuwe systeem op 2 fronten benadeeld.

Consequenties nieuwe belastingvoorstel

  • Het is dadelijk slimmer om reeds gedane investeringen terug te draaien. Je financiële planning staat op losse schroeven.
  • Aflossing huis wordt niet meer gestimuleerd.
  • Investeren voor later wordt niet gestimuleerd.
  • Het lijkt leuk, maar gaat de rente stijgen dan vermindert het belastingvrij spaarbedrag snel. Bij 1% rente ga je al boven de €40.000 belasting betalen.
  • Met het huidige systeem kan de belastingdienst aan de knoppen zitten en bepalen hoeveel spaargeld mensen achter de hand moeten hebben.
  • Dure oplossing voor de overheid om te implementeren.
  • Meer werkdruk bij de belastingdienst.
  • Creëert werk voor financiële planners.
  • Door de inflatie spaar je je nog steeds arm.

Spreiden blijft belangrijk

Ik schrijf altijd veel over spreiden, omdat het niet duidelijk is wat de overheid gaat doen. Door te spreiden ben je minder gevoelig voor wijzigingen. Wij hebben een gedeelte van ons spaargeld geïnvesteerd in een appartement. Met de nieuwe wetgeving is het voor ons slimmer om het spaargeld te houden. Deze investering draai je op de korte termijn niet terug. De meeste financiële plannen maak je voor de lange termijn, dit soort grote aanpassingen zijn niet gemakkelijk te corrigeren. 1,35 miljoen mensen hoeven met dit nieuwe belastingvoorstel geen belasting te betalen en de andere miljoenen zoeken het maar uit. Het is geen goed doordacht beleid, het lijkt meer op een brandje blussen. Ik hoop dat iemand zijn verstand gaat gebruiken. Ik doe veel aan spreiding, maar deze wijziging zorgt voor een ongemakkelijke spagaat.

Zorg jij als vrouw goed voor jezelf?

vrouw

Evenement alleen voor vrouwen

Afgelopen weekend ben ik naar een bijeenkomst voor vrouwen geweest van de ABN Amro met als thema ‘Vrouw en vermogen’. Vrouwen hebben meer geld nodig, omdat ze langer leven. Als vrouw verdien je vaak minder en daarbij is je levensverwachting beter. Bij een scheiding gaat de vrouw er 25% op achteruit en bij de man is dit maar een paar %. Bij elkaar blijven tot de dood ons scheidt is er in 38% van de gevallen niet meer bij. Redenen genoeg voor ABN Amro om de vrouw te mobiliseren om financieel beter voor zichzelf te gaan zorgen.

Steeds hogere functies

Is het dan alleen allemaal kommer en kwel met ons vrouwen. Nee, gelukkig niet. Steeds meer vrouwen studeren door en hebben een hoge opleiding. Tegenwoordig zijn steeds meer artsen in ziekenhuizen vrouw. Ook bij de financiële planners is meer dan de helft van de afgestudeerden vrouw. Al op de middelbare school doen meisjes het nu beter dan jongens. Nog niet in alle beroepsgroepen zijn de vrouwen bezig met een opmars, maar er is een verandering gaande. Parttime werken zorgt nog voor minder inkomen en waarschijnlijk heeft dit nog veel invloed op de carrière en salarisverhogingen.

Vrouwen zijn betere beleggers

Vrouwen beleggen beter dan mannen, per jaar behalen ze 0,3% meer rendement. Het lijkt niet veel, maar op termijn zorgt dit kleine percentage voor duizenden euro’s extra vermogen. Het verschil in rendement wordt veroorzaakt door hormonen en stress. Testosteron zorgt dat mannen meer risico en actie zoeken. Ze handelen vaker en maken hierdoor meer transactiekosten. Dit gaat ten kosten van het rendement. In stressvolle situaties worden vrouwen voorzichtiger, terwijl mannen juist meer risico nemen.

Geld is niet zo belangrijk

Vrouwen doen vaak wel de administratie in huis, maar ze beslissen alleen over de kleine uitgaven. Bij aankoop van een auto, vakantie of huis is de man toch vaak degene die over het geld gaat. Als vrouw zijn we onzekerder en durven minder goed beslissingen te nemen. En we laten ons ook nog erg beïnvloeden door onze omgeving. Daarbij zijn geldzaken lastig en vinden we blijkbaar geld niet zo belangrijk. We zijn betere beleggers, maar daar wordt niet veel gebruik van gemaakt.

Niet herkenbaar

Deze informatie is allemaal afkomstig uit onderzoeken en niet echt positief voor de vrouw. Als vrouw zitten we toch nog een beetje in het verdomhoekje. We kunnen het allemaal wel beter, maar we laten ons behoorlijk op de kop zitten. Ook gaan we niet voor een carrière en laten belangrijke geldzaken uit onzekerheid over aan onze man. Ik herken mijzelf niet in deze vrouw en gelukkig was ik niet de enige. Een vrouw uit het publiek gaf aan dat dit allemaal in problemen denken is. Zij vindt geld leuk. Het zorgt voor mogelijkheden en als zelfstandige kreeg ze ook veel vertrouwen van het geld dat ze zelf verdiende.

Een positieve kijk

Een heel andere instelling en een verfrissende kijk op geld. Er zaten veel jonge vrouwen in de zaal en ze kreeg een enorme bijval. Vrouwen die zelf aan het stuur zitten en hun zaakjes regelen. Dit klopt natuurlijk, want er zijn voldoende vrouwen die goed met geld omgaan. Deze zaten op hun vrije zaterdagmiddag binnen, terwijl het erg lekker weer was, om geïnformeerd te worden over het opbouwen van vermogen. Ze hoeven niet meer overtuigd te worden dat het opbouwen van vermogen belangrijk is. Zij willen graag handvatten hoe ze kunnen beginnen of bevestiging dat ze het goed doen. Laten we maar zeggen dat ik mij tussen mijn doelgroep bevond en ik had ze graag mijn verhaal en strategie verteld.

Wat kan ik het beste met mijn geld doen?

De belangrijkste vraag van die dag was wel, wat je met je geld moet doen als je net bent gaan werken? Ga je je studieschuld aflossen, koop je een huis, ga je beleggen of ga je sparen. Wat is wijsheid? Echt antwoord op deze vraag heb ik zaterdag niet gekregen. Wel veel inzichten over ons gedrag en de invloed hiervan op geld. Maar geen praktische handleiding om te starten met het opbouwen van vermogen. Een mooie onderwerp dus voor mijn volgende blog. Verder heb ik zaterdag leuke nieuwe contacten op gedaan. Maar belangrijker is nog dat ik, als onzekere vrouw, bevestiging heb gekregen dat er nog heel veel mensen zijn die mijn hulp kunnen gebruiken. En volgens mij niet alleen vrouwen.

Welke Safe Withdrawal Rate is veilig genoeg?

Safe Withdrawal Rate

Niet rijk sterven

Het is niet makkelijk om te bepalen hoeveel vermogen je moet opbouwen om eerder te kunnen stoppen met werken. Je hebt te maken met de nodige onzekerheden. Je weet niet hoeveel geld je wilt besteden en je weet ook niet hoe oud je wordt. Bouw je teveel vermogen op dan had je eerder kunnen stoppen en sterf je eigenlijk te rijk en heb je te arm geleefd. Toch is dit wel hetgeen waar ik voor ga, want nog leven over hebben maar geen geld is zowel letterlijk als figuurlijk armoe. Door met 4% te rekenen kan je een redelijke inschatting maken hoeveel vermogen je nodig hebt. Vanuit een studie blijkt namelijk dat je jaarlijks 4% uit je vermogen kan opnemen zonder blut te raken, de Safe Withdrawal Rate. Op de lange termijn kan je namelijk makkelijk 4% rendement op je vermogen maken, en houd je je vermogen in stand voor een levenslange uitkering.

Variabel inkomen

Wij leven op dit moment van het dividend dat we maandelijks ontvangen op onze beleggingsrekening. Het risico dat wij lopen is dat het dividend minder wordt en we hierdoor minder inkomen hebben. Ons vermogen blijft verder in tact en schommelt mee op de beurskoers. Haal jij je inkomen uit je vermogen door het verkopen van aandelen, dan moet je voor hetzelfde inkomen bij een lage beurs meer verkopen dan bij een hoge beurs. In het geval van een lage beurs onttrek je procentueel meer inkomen uit je vermogen. Om ervoor te zorgen dat je niet vroegtijdig zonder geld komt te zitten, bestaat dus de Safe Withdrawal Rate van 4%. Dit zorgt ervoor dat je bij een lage beurs, door je te houden aan het maximum percentage van 4%, je ook minder geld onttrekt en dus minder te besteden hebt.

Jongere pensioenleeftijd

Wil jij eerder met pensioen dan is de tijd die je moet overbruggen langer. Dit brengt extra onzekerheden met zich mee. Zowel op het vlak van je uitgaven, maar ook op basis van je vermogensgroei. Zeker als je aan het begin van je pensioen te maken krijgt met een beurscrash heeft dit veel invloed op je vermogen. Je moet voor je inkomen procentueel dan veel aandelen verkopen en dit zorgt voor minder aandelen om bij groei je vermogen weer te laten herstellen. Het kan geen kwaad om zeker in tijden van een lage beurs kritisch te zijn op je uitgaven en niet de volledige 4% uit te keren. Ik lees ook steeds vaker dat mensen bij een langere tijdshorizon eerder kiezen voor een Safe Withdrawal Rate van 3,5%.

Opeten van je vermogen

Ik houd erg van zekerheden en vind het prettig dat we geen aandelen hoeven te verkopen om te kunnen leven van ons vermogen. Op deze manier lopen we volgens mij nog minder risico dat er aan het eind van ons leven geen geld meer is. Het zou nog mooier zijn als we een gedeelte van ons passieve inkomen weer kunnen herinvesteren in dividendaandelen. Op deze manier blijft onze dividendportefeuille groeien en herstelt ons vermogen sneller bij een eventuele beurscrash. Naast de toename van het dividend vanuit de bedrijven creëren we zelf op deze manier ook nog extra dividendinkomen. Goed voor de inflatiecorrectie en eventuele dromen.

Onzekerheden in rendement

Je rendement is een bepalende factor voor het levenslang kunnen uitkeren van inkomen uit je vermogen. Het is goed om je te realiseren dat rendement is opgebouwd uit twee onderdelen:

  • de waarde vermeerdering van het aandeel
  • dividendinkomsten

Het eerste is heel erg afhankelijk van de beweging van de markt en heeft vaak niet altijd meer een directe relatie met hoe een bedrijf het economisch gezien doet. Het tweede deel is zeker bij traditionele dividendbedrijven in hoge mate een stabiele en vaak groeiende component, die deels natuurlijk wel afhankelijk is van hoe een bedrijf er economisch gezien voorstaat. Maar over het algemeen wordt er pas aan het dividend gesleuteld als het echt niet anders meer kan. Voor ons betekent dit dat ons vermogen meer en minder waard wordt, maar het dividendinkomen redelijk stabiel blijft.

Ons dividendrendement is onze Safe Withdrawal Rate

Als je leeft van je dividend dan hoef je over de Safe Withdrawal Rate niet na te denken. Je Safe Withdrawal Rate wordt bepaald door het dividendrendement van het uitgekeerde dividend. Als er minder dividend wordt uitgekeerd, dan heb je minder geld te besteden. Ons dividendrendement is ruim 4%. Om te bepalen hoeveel vermogen je nodig hebt om te kunnen stoppen met werken is dit een goed percentage om mee te rekenen. Als je alleen investeert in dividendaandelen, dan kan je ongestraft leven van je dividendinkomen. Een mooie bijkomstigheid is dat je niet bezig hoeft te zijn met wanneer en hoeveel aandelen je gaat verkopen. In een goede markt is dat waarschijnlijk geen probleem, maar na een beurscrash is het volgens mij wel een dingetje.