Hoe gaat jouw pensioen eruit zien?

pensioen

Pensioen bestaat nog niet zo lang

Pensioen is eigenlijk nog maar iets van de laatste 100 jaar en het is volop in ontwikkeling. Nog niet zo heel lang geleden werden we zelfs nog niet oud genoeg om met pensioen te kunnen gaan. Pensioen was ook iets alleen voor de mannen. Wij vrouwen werkten thuis en deden het huishouden. Dit stopte nooit, dus voor vrouwen was pensioen het moment dat de man thuis kwam te zitten en zich met het huishouden ging bemoeien. In het beste geval werden de taken verdeeld en omdat de kinderen het huis uit waren kreeg de vrouw, zodra de man met pensioen ging, ook meer vrije tijd om te besteden.

Niet voor ons maar voor het bedrijf

Zoals jullie weten, houdt pensioen mij wel bezig en Tanja Hester heeft hierover een boek geschreven ‘Work Optional: Retire Early the Non-Penny-Pinching-Way’. Ik heb het boek niet gelezen, maar wel een gedeelte over wat pensioen volgens haar nu eigenlijk is. Pensioen is ontstaan toen er minder werk was, om er voor te zorgen dat ouderen plek gingen maken voor de jongeren op de arbeidsmarkt. Het is dus niet ontstaan voor ons welzijn, maar voor het welzijn van het bedrijf en de maatschappij. De leeftijd 65 jaar is later economisch gekozen voor het betaalbaar maken van de AOW, maar dit had een willekeurige andere leeftijd kunnen zijn.

Definitie pensioen

Sociologist Robert S. Weiss onderkent 3 verschillende manieren om naar pensioen te kijken:

  • Economisch, het feit dat je niet meer hoeft te werken voor je geld.
  • Psychologisch, zoals je er zelf tegen aan kijkt.
  • Sociologisch, zoals de maatschappij naar pensioen kijkt.

Tanja geeft aan in haar boek dat de derde optie de meeste aandacht krijgt. Op dit moment ziet de maatschappij pensioen als volledig stoppen met werken. Je bent ergens in de 60 en je verdient geen cent meer. Je bent geen onderdeel meer van de werkende massa, je doet niet meer mee. De meeste tijd breng je door op de golfbaan of achter de geraniums. Pensioen is op deze manier niet iets waar je als jongere enthousiast van wordt. Economisch en misschien zelf psychologisch ben ik met pensioen, maar sociologisch gezien wil ik er nog niet bijhoren.

Het oude beeld loslaten

De afgelopen jaren zie je ook dat de leeftijd enorm schommelt. Niet lang geleden ging je als zestiger al met pensioen en als het nu aan de maatschappij ligt blijven we zeker doorwerken tot ons 67ste. Een beweging van maatschappelijk naar economisch gedreven, maar de vraag is wel of de bedrijven je nog willen. Je kan je pensioenleeftijd en invulling door anderen laten bepalen, maar volgens Tanja is het ook mogelijk om zelf je eigen pensioen te creëren. Laat het rare idee los dat als je met pensioen bent je thuis moet gaan zitten en geen geld meer mag verdienen. Voor het plannen van je pensioen is het zorgen voor niet-leeftijdgebonden inkomen belangrijk. Zorg voor passief inkomen en bepaal zelf hoelang en hoeveel je werkt. Een financieel plan hiervoor opstellen is handig.

Niet meer één soort pensioen

Tanja onderkent 3 verschillende categorieën van pensioen:

  • Volledig vervroegde uittreding: je bent financieel onafhankelijk.
  • Semi-pensionering, af en toe nog moeten werken: je hebt financiële zekerheid.
  • Loopbaanonderbrekingen (sabbatical): je bent financieel flexibel.

Belangrijk is dat je voor jezelf bepaalt hoe je wilt dat je leven eruit ziet. Voor eerder stoppen, tijdelijk stoppen of minder werken kan je kiezen en dit betekent niet dat je ieder dubbeltje moet omkeren. Het gaat uiteindelijk om het leven van je beste leven. Dat betekent dat je geniet van je leven tijdens het sparen, maar ook als je je doel bereikt. Pensioen is een integraal onderdeel van het leven zoals jij dat graag wilt leven. Tanja heeft groot gelijk, laat dit niet door anderen bepalen. Hoogste tijd voor pensioen 2.0.

Voor altijd anders

Wandelen

Afwijken van de standaard

Als je je ervoor openstelt is er zoveel mogelijk in deze wereld. Ik ben zoekende waar ik blij van word. Een belangrijk gegeven hierbij is dat ik graag fit en gezond wil zijn en nieuwe dingen wil ontdekken. Daarbij zou het mooi zijn als ik een inspiratie voor anderen kan zijn, zodat ze ook meer over hun leven na denken en daar andere keuzes in gaan maken. In plaats van jaar in jaar uit van 9 tot 5 te blijven werken, met hier en daar een vakantie. Voor degene die het willen is er voldoende in dit leven om te ontdekken. Mooi is het om van anderen hun ervaringen te horen.

Alleen gaan wandelen

Zo heb ik afgelopen week het boek ‘Alleen’ van Tim Voors over zijn Pacific Crest Trail (4.286 kilometer) wandeling gelezen. Hij is in zijn eentje in een half jaar tijd van Mexico naar Canada gelopen. Tim Voors is getrouwd, heeft 3 kinderen en een 40-urige werkweek. Dit heeft hij allemaal achtergelaten en is alleen op pad gegaan. Niet iedereen in zijn omgeving was het met zijn keus eens. Ze vonden hem egoïstisch en asociaal en in zekere zin is dit ook zo. Zijn vrouw moest het thuis allemaal maar zien te rooien. Waarschijnlijk ervaren ze het als bedreiging voor hun eigen bestaan, de spelregels worden veranderd. Het heeft Tim zijn leven enorm verrijkt en hij is er een leukere man en vader door geworden. Zijn vrouw gaat soms ook een aantal weken alleen weg om te wandelen. Ze laten elkaar daar vrij in.

Leerzaam om alleen te gaan

Door zijn wandeling van Mexico naar Canada heeft hij zichzelf beter leren kennen. Alleen zijn was wel een dingetje voor hem. Daarbij heeft hij ook nog een soort van hoogte vrees en de Pacific Crest Trail gaat over veel bergen. Een groot deel heeft hij alleen gelopen, maar ook met verschillende anderen en hij heeft veel vrienden gemaakt. Een paar dagen bewust niet gesproken, om ook daar een uitdaging in te vinden. Hij is er achter gekomen dat hij een enorme prater is en dat het beter is om vaker te luisteren. Daarbij is de variatie in mensen die hij is tegengekomen ook enorm. De echte hardcore wandelaars, de jeugd die het werkleven nog even uitstellen, de midlife crisissen, van alles is aan de wandel. Een veel gevarieerder publiek dan waar hij gewoonlijk mee te maken heeft.

Best een grote stap

Het eerste deel liep hij door de woestijn en was het heel warm. Daarbij is de persoonlijke hygiëne onderweg best lastig. Toilettas en schone kleren wegen veel en iedere kilo extra zeul je iedere dag op je rug mee. Schurend zout en geen toilet onderweg vind ik met een dagje strand al onoverkomelijk. Het houdt mij wel tegen om zo’n wandeling te gaan maken. Misschien eerst maar eens het Pieterpad gaan lopen, met thuis slapen na een douche. Wij hebben de nodige vakanties gedaan in Amerika en hebben hier en daar stukjes trail afgelegd. Vaak maar een paar uur en op zijn hoogst een dag. Ik weet niet of ik het een halfjaar zou kunnen. Op dit moment ben ik nog niet zover, maar misschien moet het idee net als goede wijn nog rijpen.

Eenmaal geproefd… 

Tim Voors en z’n vrouw zijn samen enthousiast geworden van hun nieuwe levensstijl en willen er meer van. Dit zorgt ervoor dat ze anders zijn gaan nadenken over hun financiën. Een half jaar van huis weg en geen inkomsten hebben, de vaste lasten gaan door en ook maak je door je reis extra kosten. Zijn doel na zijn wandeling was om schuldenvrij te worden, zodat hij meer vrijheid kon ervaren. Hij ervaart dat hij, net als zo velen, slaaf is geworden van zijn schulden. Hij is begonnen met het aflossen van zijn huis, is goedkoper boodschappen aan het doen en gaat minder uit eten. Geen spullen meer nieuw kopen, maar alles tweedehands. Door deze levensstijl is er meer ruimte ontstaan voor een andere verhouding tussen werken en avontuur.

Dezelfde patronen worden zichtbaar

Het is allemaal heel herkenbaar. We vinden onze vrijheid ook fijn en daar willen we best concessies voor doen. Gezondheid is belangrijk zodat we ook leuke dingen kunnen blijven doen en niet beperkt worden door onze lichamelijke gesteldheid. Minder vlees, meer groente, minder suikers, minder tv kijken, meer bewegen, meer yoga en mediteren. Het zijn allemaal zaken die je meer gaat zien bij de vrije vogels, waar wij onszelf ook wel onder scharen. De manier waarop je in het leven wilt staan en je niet wilt laten leiden door alleen maar steeds meer geld en meer spullen is essentieel om zaken te veranderen. Laat je zelf ook eens verleiden en doe eens iets anders dan gewoonlijk. Wijk af van je gebaande pad en je leven zal nooit meer hetzelfde zijn.

Goedkoop huis, meer thuis of toch liever andersom?

aflossen

Huis aflossen is de trend

Steeds meer mensen zijn bezig met hun financiën. Banken maken reclame om te gaan beleggen. Gezamenlijk met een spotje over aflossingsblij willen ze ons ook stimuleren om ons huis af te lossen. Of je wilt of niet je wordt ermee geconfronteerd dat het echt hoog tijd wordt om de armen uit de mouwen te steken. Op dit moment ben je nog een echte trendsetter als je heel bewust moeite gaat doen om je woningschuld lager te maken. Maar dit gaat veranderen. Aflossen geeft een goed gevoel, dat merk ik ook steeds meer bij mijn klanten. Minder schuld geeft ruimte in het hoofd en daardoor ontstaat de mogelijkheid om andere keuzes te maken.

De eerste bekende aflosser

De eerste die er echt mee in de aandacht kwam was Gerhard Hormann. Hij heeft er een echte sport van gemaakt om zo snel mogelijk van zijn schuld af te komen. Kou lijden en afzien, maar als het dan zover is dan kan je er goed van genieten. En dat doet hij dan ook. Hij heeft mensen aan het denken gezet, maar sprak toch vooral de wat oudere medemens aan. Raak je je baan kwijt, zorg dat je minder vaste lasten hebt en dan kan je het wel uitzingen tot aan je pensioen. Wat hij niet voor elkaar heeft gekregen is om zuinig leven leuk te laten lijken.

Nieuw boek over aflossen

Maar nu is er Renée Lamboo van PorteRenee.nl. Zij is een dertiger, getrouwd en 2 kinderen en kiest er met haar man voor om af te wijken van de rest. In tegenstelling tot wat we met z’n allen bij het kopen van een huis doen, namelijk maximaal proberen te lenen, bracht zij bij de aankoop van haar huis al een ton mee. Daarnaast probeert ze ook de rest zo snel mogelijk af te lossen. Ze heeft hierover het boek Duur huis, nooit thuis geschreven. Haar bevindingen over de keuzes die ze maakt. Minder geld uitgeven, minder vaste lasten en zorgen dat je hierdoor vrijheid behoudt. Een levensstijl waar ik mij in kan vinden en ik denk dat voor meer mensen geldt.

Haar ervaringen zijn herkenbaar

Totdat mijn zoon naar de middelbare school ging, werden wij ook geleefd door onze agenda. In die tijd ben ik thuis komen te zitten en wat een rust heeft dat gegeven. Tijd om alles rustig te regelen. Gezellig ’s avonds een gezonde maaltijd eten en niet meer haasten voor de sportclub. Het wende snel dus het sommetje gemaakt en mijn inkomen was dankzij ons toen al bewuste leefpatroon nergens voor nodig. Wel de schop onder mijn kont nodig gehad om dit inzicht te krijgen. We waren beiden hard aan het werk voor alleen maar meer onnodig inkomen.

Toch ook wel verschillen

Wat een verschil dan met Renée, zij maakt deze keuze heel bewust. Wel gevormd door een slechte woonervaring tijdens de kredietcrisis, waardoor ze bleef zitten met een grote restschuld. Werken om voldoende inkomen binnen te krijgen en verder genieten van je vrije tijd. Ze voelt zich daarin wel een uitzondering en heeft het gevoel dat anderen haar situatie veroordelen. Zij en haar man werken parttime en kiezen bewust voor tijd samen met de kinderen. Eigenlijk voelt ze de verplichting dat ze haar arbeidspotentieel volledig dient te benutten voor de maatschappij. Daar heb ik geen last van. Ik ben me niet altijd bewust dat de rest van Nederland gewoon aan het werk is en wij niet. Ik heb hierover geen schuldgevoel, want wij hebben er hard voor gewerkt. Het zijn keuzes, zoals Renée in haar boek aangeeft en zo is het maar net.

Geen passief inkomen opbouwen

Bij mij zat deze levensstijl niet in mijn hoofd en door het ontslag zijn mijn ogen geopend. Het gaat toch om een mindset en als je in een bepaald patroon zit dan is dit niet zomaar te doorbreken. Het boek doet in ieder geval moeite om andere inzichten over wonen, leven en werken te geven. De stap naar passief inkomen maakt ze niet in haar boek. Zuiniger leven, geld sparen en dan je huis aflossen is de manier, eventueel wat beleggen voor later. Maak net als Renée een bewuste keus en laat het niet van het lot afhangen. Minder werken, meer genieten het is een ongewone keuze.

Gratis geld is een goede zet

gratis geld

In ieder geval een gratis boek

Ik werd door een lezer van mijn blog gewezen op het boek ‘Gratis geld voor iedereen’ van Rutger Bregman. Het eerste gevoel dat bij mij op kwam was dat dat wel heel gemakkelijk is. Heb ik keihard moeten werken om financieel vrij te worden, krijgen een heleboel mensen het zomaar in de schoot geworpen. Het boek heeft mijn aandacht getrokken, dus wordt het tijd om het te lezen. Ik heb het boek gekocht van de bijna verlopen Airmiles, dus het boek heb ik in ieder geval een soort van gratis.

Het aanpakken van de armoede

In zijn boek geeft Rutger aan dat armoede niet komt door gebrek aan karakter, maar door gebrek aan geld. Door iedereen onvoorwaardelijk een basisinkomen te geven los je dit probleem in één keer op. Belangrijk is wel om dit echt voor iedereen te doen. Een universele oplossing werkt het beste, want op die manier is er maximaal draagvlak. Iedereen heeft er baat bij. Daarbij is het ook de goedkoopste oplossing, er is geen bureaucratisch controle systeem nodig voor wie er wel of geen gebruik van mag maken. We hebben jarenlang hard gewerkt aan onze welvaartsstaat en daar kunnen we nu met z’n allen de vruchten van plukken.

Bijkomende voordelen

Geldgebrek zorgt voor veel problemen. Zo is er meer criminaliteit onder armen, worden kinderen slechter opgevoed, leven ze ongezonder en hebben ze meer stress. Door het oplossen van de armoede worden een hoop van deze problemen opgelost. De financiële consequenties hiervan op lange termijn zouden zomaar voor een positief resultaat kunnen zorgen. Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die hierdoor minder betaald werk gaan doen, zoals kunstenaars en schrijvers. Maar de meeste mensen willen gewoon werken. En door de belasting die ze betalen, dragen ze dan weer bij aan het betalen van het basisinkomen. Het systeem van nu werkt niet meer. Uitkeringsgerechtigden nemen niet iedere baan aan, omdat ze het risico lopen er financieel op achteruit te gaan.

Is er wel voldoende werk?

Door de verdergaande robotisering staan we aan de vooravond van structurele werkeloosheid. Gedacht was dat deze al eerder zou zijn ontstaan, maar van onze economische groei hebben we spullen gekocht en geen vrije tijd. We zijn met z’n allen in de loop der jaren veel meer gaan werken. Hierdoor zijn we niet productiever geworden en hebben we te maken met een epidemie van stress. Het wordt hoog tijd om onze welvaart te gaan consumeren in vrije tijd. Voor iedereen een basisinkomen en het werk dat overblijft meer verdelen is hiervoor een oplossing. Op deze manier houden we de steeds verdergaande ongelijkheid tussen werkenden en niet-werkenden tegen.

Vrije tijd is belangrijk

Werken is goed voor de mens, maar we zijn een beetje doorgeslagen. Vrije tijd is nodig voor het brein, zoals vitamine c voor het lichaam. Minder werken schept ruimte voor dingen die we ook belangrijk vinden: familie, vereniging en sport. Niemand zegt op zijn sterfbed, had ik maar meer tijd doorgebracht op kantoor. En als we minder moe zijn van het werken, zullen we onze vrije tijd ook zinvoller besteden. Werk en drukte zijn statussymbolen geworden en vrije tijd wordt gezien als luiheid en werkeloosheid.

De leegheid van Luilekkerland

Sinds ik meer vrije tijd ervaar, zie ik steeds meer de leegheid van ons bestaan. Zoals Rutger ons leven in Luilekkerland beschrijft: “De voedselindustrie voorziet ons van goedkope troep vol zout, suiker en vet, zodat we weer door kunnen naar de dokter en de diëtist. De oprukkende technologie vernietigt steeds meer banen, zodat we weer langs mogen bij de werkcoach. De reclameindustrie roept op om met geld dat we niet hebben troep te kopen die we niet nodig hebben om indruk te maken op mensen waar we een hekel aan hebben, zodat we daarna weer kunnen uithuilen bij de therapeut.” Om hier een beeld bij te krijgen, kijk dan naar dit filmpje. De ultieme ratrace naar geluk.

Meer zorgen voor elkaar

Hoogste tijd voor verandering. Financiële vrijheid voor iedereen. Ik geloof dat het daarbij nog voordelen voor de samenleving op gaat leveren waarvan we het bestaan niet vermoeden. Als ik alleen al kijk wat vrijheid bij mij in m’n hoofd teweeg heeft gebracht. Ik had nooit gedacht voorstander te zijn van een basisinkomen. De oude verzorgingsstaat is over en het is tijd voor een nieuwe waarin we met een basisinkomen voor onszelf en voor elkaar gaan zorgen. Geen armoede meer en we doen alleen nog werk wat we nuttig achten. Wacht je op de overheid of regel je het zelf?

Wanneer heb jij geld genoeg?

genoeg

Lastig te bepalen waar je blij van wordt

Het is makkelijk om te bepalen wat je wilt als het maar dromen zijn. Als we de loterij winnen stoppen we met werken en gaan reizen. Als puntje bij paaltje komt is het een ander verhaal en ik kan het weten. Het is net als je jong bent en een keuze moet maken voor de studie die je wilt gaan doen. Er zijn teveel mogelijkheden en het is niet altijd even duidelijk wat ze werkelijk inhouden. Geen idee of je daar voldoening uit gaat halen. Volgens mij is het eenzelfde soort uitdaging als je de vrijheid hebt om te doen wat je wilt. Zoveel mogelijkheden, maar waar word je blij van?

Maak een financiële planning voor je leven

Paul Armson heeft het boek ‘Genoeg?‘ geschreven dat moet helpen om antwoord te geven op de vraag: ‘Hoeveel geld heb je nodig voor de rest van je leven?’. Paul was een financieel planner die voornamelijk hypotheken en verzekeringen verkocht, maar heeft door het veel te jong overlijden van zijn moeder ingezien dat plannen van ooit soms nooit waarheid worden. Daarom heeft hij de methode Financiële Lifestyle Planning ontwikkeld. Hiermee helpt hij klanten bij het ontdekken, bereiken en behouden van hun ideale levensstijl, wat er ook gebeurt. Doodgaan met nog teveel geld op de bank is volgens hem het ergste wat je kan overkomen. Je hebt niet al je geld volledig benut voor jouw optimale leven.

Wat is jouw nummer?

Om dit te voorkomen is het handig om op tijd te weten wanneer je je droomleven kan gaan leiden. Hiervoor moet je allereerst je nummer weten. Je nummer is het aantal euro’s dat nodig is om jouw gewenste levensstijl er op na te kunnen houden. Om dit te kunnen bepalen maakt hij gebruik van zijn ‘bucket’ strategie. Buiten de emmer bevindt zich je vermogen zoals je huis, je auto en je bedrijf. Verkoop ervan zorgt voor inkomsten en deze komen in de emmer. Net zoals je salaris, je pensioen, je AOW, je toeslagen, winst, huuropbrengsten, dividend, enz. Kraantjes aan de buitenkant van de emmer staan voor de uitgaven gedurende verschillende fasen in je leven.

Je planning steeds beter maken

De emmer moet niet leeg raken, maar overstromen is ook zonde. Door jouw gegevens vast te leggen in planningssoftware kan je met de verschillende variabelen gaan spelen. Langer doorwerken, eerder stoppen, kleiner gaan wonen, meer reizen of luxer leven. Het komt er op neer dat je moet weten wat jij nu belangrijk vindt, maar dus ook later. Zolang dat niet duidelijk is, kan je voor het bepalen van je nummer uitgaan van het in stand houden van je huidige levensstijl. Het is een proces dat je gedurende de tijd steeds verder kan verfijnen en een adviseur kan je, door het stellen van de juiste vragen, hierbij helpen.

Slimmer om eerst financiële vrijheid te bereiken

Bij mijn methode werk je toe naar financiële vrijheid, dat is je doel. Hierbij ga je ook uit van je huidige levensstandaard. Je zorgt ervoor dat je je huidige uitgaven kan bekostigen van de inkomsten afkomstig uit je vermogen, passief inkomen. Op dat moment heb je een inkomstenstroom in je emmer gerealiseerd waaruit je voor je huidige uitgaven standaard kan tappen. Op dat moment ben je niet alleen financieel vrij, maar heb je ook de vrijheid om te bepalen wat je wilt. In plaats van software verschillende situaties door te laten rekenen, kan je daadwerkelijk veranderingen aanbrengen in je leven. Minder gaan werken of besluiten om nog extra passief inkomen te genereren zodat je dat vrijstaande huis kan bekostigen. Een sabbatical of eindelijk kiezen voor je droombaan die veel minder betaalt.

Passief inkomen daar draait het om

Bepalen hoeveel je nodig hebt voor de rest van je leven is volgens mij niet te doen. Weten wat je wilt voor de rest van je leven is namelijk aan verandering onderhevig. Dit is geen reden om dan maar niet te plannen. Het geeft inzicht in je huidige situatie en zorgt voor goede gesprekken. Ondertussen doorgaan met het opbouwen van vermogen wat zorgt voor passief inkomen. Dit inkomen zorgt ervoor dat er financieel ruimte ontstaat om verschillende mogelijkheden uit te proberen. Bedenken wat je wilt of het werkelijk ervaren is een wereld van verschil. Acda en de Munnik zongen er al over: Het leven is wat je gebeurt terwijl je andere plannen maakt.

Hoe ziet jouw overmorgen eruit?

Day After Tomorrow

De vierde industriële revolutie

Pas geleden het boek ‘The Day After Tomorrow’ gelezen van Peter Hinssen. Dit boek gaat over het feit dat technologieën zoals onder andere artificiële intelligentie, het internet of things en blockchain ons leven radicaal gaan veranderen. De technologieën bestaan al langer dan vandaag, maar de tijd is er nu klaar voor. Het samenkomen van de verschillende ontwikkelingen gaat de komende jaren voor een exponentiële groei in toepassingen daarvan zorgen.

Eenvoudig model bedacht

Peter Hinssen zet in eerste instantie bedrijven aan om over hun toekomst na te denken. Hij heeft hiervoor een model gemaakt, maar deze kan je ook op jezelf betrekken. Het model geeft aan dat je 70% van je aandacht, budget, middelen, talent enz. moet gebruiken voor je werkzaamheden van vandaag. Om vandaag alvast aan morgen te denken gebruik je hiervan 20% en de resterende 10% voor de Day After Tomorrow.

Voorbereiden op de toekomst

Het vooruitkijken moet onderdeel worden van hoe je jezelf als persoon of als bedrijf organiseert. Het feit is dat we een groot gedeelte worden geleefd door de waan van de dag en zelfs nog erger met de ‘Shit of Yesterday’. De kunst is om tijd vrij te maken om te brainstormen over de dag na morgen. Als bedrijven het niet opnemen in hun DNA, dan is de kans groot dat ze de ‘Day After Tomorrow’ niet eens halen. Het zou zo maar kunnen dat je hierdoor je baan kwijtraakt, maar dat ook zelfs je complete functie verdwijnt.

Iedereen minder werken

De wereld verandert constant. Het verschil met vroeger is dat het steeds sneller zal gaan. In het boek verwijst Hinssen naar de econoom John Maynard Keynes. Keynes publiceerde in 1930 een essay waarin hij beschreef hoe hij zich een wereld voorstelde waarin alle economische problemen van de mens opgelost waren. In 2030 zouden alle mensen in hun basisbehoefte kunnen voorzien, niet meer consumeren omwille van het consumeren en niet meer dan 15 uur per week werken.

Wat doe je met je vrije tijd

Een treffend stukje is het door Keynes beschreven toekomstige probleem voor de mensheid: “Voor het eerst sinds zijn ontstaan zal de mens moeten afrekenen met zijn echte, permanente probleem – hoe hij moet omgaan met zijn vrijheid als er geen economische behoeften meer zijn, hoe hij zijn vrije tijd moet invullen, die hij dankzij wetenschap en samengestelde rente verkregen zal hebben, hoe verstandig, aangenaam en goed te leven”.

Herkenbaar probleem

Misschien krijgt Keynes nog wel gelijk, we leven nog niet in het jaar 2030. Op dit moment lijkt het erop dat we steeds meer en langer moeten werken, maar de technologie gaat daar verandering in brengen. Het consuminderen is in gang gezet en ik kan leven van de samengestelde rente en ongetwijfeld velen al met mij. Mijn probleem is wel degelijk het verstandig omgaan met mijn verworven vrijheid, Keynes heeft het al voorspeld.

Tijd voor verandering

Peter Hinssen inspireert in ieder geval om verder na te denken. Hij geeft daarbij 9 regels om persoonlijk succesvol te zijn in de ‘Day After Tomorrow’. Van vertrouwen houden en lak aan de regels hebben tot fouten maken en het opnieuw uitvinden van jezelf. Het belangrijkste is om hier dagelijks tijd aan te besteden. Wat ga jij morgen anders doen wanneer je naar de ‘Day After Tomorrow’ kijkt? Ik heb in ieder geval genoeg tijd om er over na te denken en voor je het weet heb jij dat gewild of ongewild misschien ook wel.

Opruimen zet je leven op zijn kop

opruimen

Ik ben bijna klaar

Spullen opruimen, het heeft al een tijdje mijn aandacht en langzaamaan kom ik in een stadium terecht waarin ik kan zeggen dat er bijna niets meer valt op te ruimen. Eerst was er zoveel om op te ruimen en was het lastig om te bepalen waar te beginnen. Nu is het veel overzichtelijker geworden, nog niet alles is opgeruimd, maar ik kan benoemen wat ik nog kan oppakken. Het is met zoals zoveel dingen gewoon een kwestie van beginnen en volhouden. Ik ben zover gekomen, omdat ik het wel op twee fronten tegelijk heb aangepakt. Naast dat ik regelmatig spullen weg doe, ben ik ook heel kritisch geworden in wat er nog binnenkomt. En dat werkt goed.

Het lastigste voor het laatst

Eén van de opruimklussen die er nog ligt en die ik steeds voor me uit schuif, zijn een aantal ordners met pensioenpapieren. We hebben al veel gedigitaliseerd, alle relevante informatie die nieuw binnenkomt scan ik en sla ik digitaal op. Dat geldt ook voor alle nieuwe pensioeninformatie. De ordners breiden dus niet verder uit, maar de stap om alles door te lopen en te kijken wat we kunnen digitaliseren en wat weg kan staat nog op mijn lijstje. Deze actie is niet alleen een opruimactie, maar ik heb mezelf ook gelijk voorgenomen om te kijken en snappen wat de betreffende pensioenafspraak inhoudt.

Inzicht in mijn pensioen

Ik wil dus een overzicht krijgen van onze pensioenafspraken en kijken of deze overeenkomt met mijnpensioenoverzicht.nl. Daarbij gelijk checken of we elkaars partner zijn en of partnerpensioen geregeld is. Bij sommige pensioenafspraken is er een keuzemogelijkheid waarin we willen beleggen, het kan geen kwaad om dit een keer door te lopen. Aangezien mijn partner en ik regelmatig van baan zijn veranderd, hebben we te maken met ongeveer 15 verschillende pensioenpolissen. Het is een klus die energie en tijd kost. Ik schuif het regelmatig voor mij uit.

Niet iedereen vind het leuk

Dat opruimen niet iedereen z’n hobby is werd me pas geleden weer duidelijk. Mijn tante wil gaan verhuizen, maar ze woont nog in het huis waar haar kinderen zijn opgegroeid. En met het uit het huis gaan van de kinderen zijn niet alle kinderspullen meegenomen. Daarbij heeft ze jonge kleinkinderen en wordt een deel van de kinderspullen nu weer gebruikt. Een groot huis, veel spullen en geen opruim-genen, maar wel een deadline voor zichzelf vastgelegd. Hoog tijd voor Marie Kondo. Haar boek, ‘Opgeruimd’ helpt je met het grondig opruimen van je huis. Volgens Marie kan opruimen zelfs je leven veranderen.

Een opgeruimd huis, een opgeruimd hoofd

Ik weet niet of het zover gaat, maar voor mij geldt in ieder geval wel dat minder spullen en een opgeruimd huis mij een gevoel van vrijheid geven. Het boek geeft een aantal handige tips om het gestructureerd aan te pakken. Als je gaat opruimen doe dat dan per categorie. Verzamel al je kleren bij elkaar, zodat je weet wat je hebt. Bepaal wat weg kan en wat mag blijven en ruim het op één plek op, zodat je overzicht blijft houden. Pak daarna de volgende categorie op, bijvoorbeeld je boeken en tijdschriften.

Gewoon een kwestie van wegdoen

Om te bepalen of iets weg mag of dat je het wilt houden is het volgens Marie de bedoeling dat je naar je gevoel luistert. Sta er in ieder geval niet te lang bij stil, maar houd tempo. Opruimen is niet iets wat je één keer rigoureus doet en dan klaar bent. Er zullen meer momenten komen of misschien wordt het gewoon een onderdeel van je leven net zoals boodschappen doen. Van heel veel spullen is het duidelijk dat ze weg kunnen en dat ruimt lekker op. Spullen waar je over twijfelt kunnen blijven en gaan in een volgende ronde misschien wel weg. Als je eenmaal het goede gevoel hebt gekregen van opruimen, dan merk je wel dat het daarna makkelijker gaat.

Kan je anderen helpen met opruimen?

Marie Kondo gaat nog een stapje verder. Zij schrijft alsof spullen gevoelens bezitten en je er goed voor moet zorgen. Spullen hebben geen gevoelens, maar het kan geen kwaad om er zorgvuldig mee om te gaan. Koop kwaliteit, behandel het goed en op deze manier heb je er langer plezier van. Ik heb mijn tante mijn hulp aangeboden. Ik vind het leuk om op te ruimen. Ze is niet direct enthousiast, hoe houd je de controle over wat er weggegooid wordt als je iemand laat meehelpen? Goed punt, zeker als je zo’n opruimfreak als mij binnenlaat.

Eenvoud maakt alles eenvoudiger

Eenvoud

Ik ben fan van Jelle

Ik heb met Sinterklaas een geweldig boek ontvangen. Ik was al fan van Jelle Hermus van soChicken, maar nu nog meer. Zijn boek ‘Steeds leuker’ is een boek naar mijn hart. Een handleiding voor een leuker leven dat zich richt op 3 gevoelens: vrijheid, blijheid en betekenis. Hij schrijft leuk, weet wat mijn problemen zijn en geeft handzame tips. Een boek dat iedereen zou moeten lezen en gaan toepassen in hun leven.

Laat je geld niet weglekken

In het deel over vrijheid richt hij zich ook op geld. Voor een leuker leven kan je er namelijk niet om heen dat je geldzaken op orde moet zijn. Hij vergelijkt geldstromen met waterleidingen waarbij je ervoor moet zorgen dat er geen water uit weg lekt. Je kan de kraan aanzetten voor bewuste uitgaven, maar hou het geld in de gaten dat je onbewust uitgeeft. Geld mag rollen, maar wel alleen aan zaken die je leven daadwerkelijk leuker maken. Lekkage is verspilling van geld, tijd en energie.

Niet zuinig leven maar bewust uitgeven

Hij stelt een zero-waste-beleid in je huishoudboekje voor. Iedere uitgave zorgt voor een bijdrage aan meer vrijheid, blijheid en betekenis. En je kan natuurlijk zelf bepalen voor welke uitgaven dat geldt. Je hoeft niet direct als Marieke Henselmans je uitgaven volledig tegen het licht te houden. En dan heel gierig op een minimum budget van het leven te gaan ‘genieten’. Als dat maandelijkse tijdschrift en het abonnement op Pathé zorgt voor meer blijheid, ga daar dan vooral mee door.

Geniet van het gewone leven

Zuiniger gaan leven klinkt misschien niet zo leuk, maar het heeft vele voordelen. Je wordt minder materialistisch, je vaste lasten nemen af, je kan een vrijheidsbuffer opbouwen en mogelijk kan je minder gaan werken. Deze voordelen waren voor mij wel bekend, maar Jelle heeft er nog een voordeel aan toegevoegd: Je verbindt je meer met het echte leven. Door bewust met je geld om te gaan stap je uit de wereld van de geproduceerde ervaringen.

Plezier hoeft niet veel te kosten

Hardlopen in de buitenlucht, picknicken in het bos, de speeltuin om de hoek bezoeken in plaats van een overdekt speelparadijs. Uit eten gaan vervangen door vrienden uitnodigen en voor ze koken. Genieten van de mooie eenvoudige dingen van het leven. Deze ervaringen zorgen voor meer voldoening en plezier, helpen je relaties te versterken en besparen bakken met geld. Het wordt tijd om dat ook eens te gaan ervaren.

Zuinig leven maakt je vrij om je hart te volgen

Door beneden je stand te leven – minder uit te geven dan je verdient – maak je alles makkelijker en leuker. En hoe verder je beneden je stand leeft terwijl je tegelijkertijd je levenskwaliteit vasthoudt, des te vrijer je bent. Het is echt allemaal heel simpel. En zoals Jelle ook in het boek aangeeft: Eenvoud maakt alles eenvoudiger. Johan Cruijff had het kunnen zeggen.

Iedereen kan miljonair worden

financieel onafhankelijk

We zijn gelijkgestemden

Op dit moment staat het boek van Oeds-Jan Postma in de belangstelling: ‘Miljonair met een gewone baan’. Iedereen kan miljonair worden, daar hoef je volgens hem niet heel veel voor te verdienen. Een man naar mijn hart, ik geloof dat namelijk ook. Er stond een stuk in Het Financieele Dagblad en hij was gisterochtend ook bij Edwin Evers in zijn programma. Zijn verhaal is mijn verhaal. Ga sparen, leef niet naar het inkomen wat je verdient. Ga je gespaarde geld investeren en maak gebruik van de tijd.

Financiële onafhankelijkheid, een iets andere definitie

Het woord passief inkomen komt in het hele boek niet voor. En in plaats van financiële vrijheid heeft hij het over financiële onafhankelijkheid. Onze definities lijken op elkaar, maar er zit een nuance verschil in. Als je voldoende inkomen uit je vermogen kan genereren om je uitgaven te bekostigen dan ben je volgens zijn definitie financieel onafhankelijk. Bij de inkomsten uit vermogen neemt hij de groei van het vermogen mee. Het gaat dus niet zoals bij mij alleen om dividendinkomsten, maar het draait bij hem ook om de koerswinst.

Pas op dat je gans niet verhongert

Om te leven van je inkomsten uit je vermogen als je financieel onafhankelijk bent, moet je dus iedere maand een deel van je aandelen verkopen. Deze afname van vermogen moet goedgemaakt worden door ontvangen dividend en koerswinst. In mijn beleving eet hij iedere keer een stukje van zijn gans op, in de veronderstelling/hoop dat het ook weer aangroeit. Hij gaat er hierbij vanuit dat je 4% kan consumeren bij een rendement van 6,5%. Dit is volgens hem de ‘duurzame onttrekkingsnorm’ die in de financiële wereld wordt gebruikt. Het is belangrijk om goed in te gaten te houden of deze cijfers voor jou kloppen, want anders ben je je gans aan het uithongeren.

Hoe houd je je vermogen in stand

Wij kopen aandelen en ETF’s om nooit meer te verkopen. We leven van de dividendinkomsten en wij selecteren daarom alleen aandelen die dividend uitkeren. We hebben aandelen die meer en minder dividend uitkeren. Wij ontvangen op ons vermogen nu makkelijk de 4% rendement zonder dat we daar ook maar iets voor hoeven te verkopen. Als je je vermogen in stand wilt houden, en dat is nodig als je er blijvend geld uit wilt onttrekken, dan krijg je te maken met risicospreiding en is het verstandig om naast je aandelen ook obligaties aan te schaffen.

De schokbrekers van je vermogen

Want als de aandelenbeurs in elkaar klapt dan moet je veel meer aandelen verkopen om hetzelfde bedrag als vorige maand uit te kunnen keren. Handig is het dan om obligaties te hebben die bij een instortende aandelenmarkt vaak meer geld waard worden of in ieder geval hun waarde behouden. Op deze manier vang je dit probleem dan op. Op dat moment kan je je aandelen bewaren en je obligaties verkopen. Oeds-Jan Postma noemt het de schokbrekers van zijn vermogen. Ze vangen de ergste schokken op.

Meer kennis van zaken nodig

Maar ja, welke verhouding houd je dan aan tussen aandelen en obligaties. Hoe risicovol is je profiel en de vraag is of je bij een minder risicoprofiel wel voldoende rendement maakt om geld uit je vermogen te onttrekken. Veel obligaties in je portefeuille zorgt nu voor minder koerswinst, maar je loopt hierdoor ook minder risico. Kan je als je ouder wordt en je je portefeuille volledig defensief maakt wel hetzelfde percentage blijven onttrekken? Ook is het belangrijk om je portefeuille te herbalanceren. Zorgen dat de verhouding tussen obligaties en aandelen zo blijft als jij denkt dat het moet zijn. Al met al krijg je op de Oeds-Jan manier bij het beleggen te maken met nieuwe uitdagingen en meer transactiekosten.

Goede gewoontes aanleren

Oeds-Jan en ik streven naar hetzelfde en dat is mooi om te lezen. Zorgen dat mensen bewuster met hun geld omgaan en ook vermogen opbouwen voor later. Of je het nu financiële onafhankelijkheid of vrijheid noemt dat maakt niet uit. Er zijn vele wegen die naar Rome leiden, maar het begint wel met het bewuster omgaan van je geld. Het gedrag van de mens is bepalend voor het succes. Hier en daar nog wat mazzel en voor je het weet ben je financieel vrij en heb je met je gewone baan ook een vrijstaand huis en een boot.

Beleg jij ook beter dan de bank?

dividendbeleggen

Kennismaken

Pas geleden gesproken met Fred Hendriks. Hij heeft het boek ‘Beter beleggen dan de bank’ geschreven. Hij doet, net als wij, ook aan dividendbeleggen. Zijn boek heeft aandacht gekregen in het Financieele Dagblad en daarbij ben ik geciteerd. Hij organiseert boekpresentaties waarbij hij uitleg geeft over zijn hoogdividendmethode. Door de redacteur van het FD zijn we aan elkaar gekoppeld en daarom afgesproken om onze visie te delen en kijken of we wat voor elkaar kunnen betekenen.

Pensioenopbouw net zoals de Amerikanen

Fred heeft net als ik ook in de ICT gewerkt en financiën hebben altijd zijn interesse gehad. Dat schept in ieder geval een band. Hij heeft zijn kennis voornamelijk opgedaan in Amerika. De meeste Amerikanen moeten zelf voor hun oude dag zorgen. Hierdoor is de Amerikaanse maatschappij ingesteld op sparen en beleggen voor iedereen. Zijn strategie is om je spaardoelstelling te behalen via (hoog)dividendbeleggen in de VS, geheel in eigen beheer.

Dividendaandelen

Onze mening komt gedeeltelijk overeen. We gaan beiden voor in eigen beheer beleggen op de beurs in dividendaandelen. Het gaat niet om de koerswinst, want daar kan je geen melk van kopen. Het idee is dat je aandelen koopt en het uitgekeerde dividend gebruikt om nu of in de toekomst in je levensonderhoud te voorzien. Zakt de koers van het aandeel, dan is het waarschijnlijk een goed moment om bij te kopen.

Hoge dividendrendementen

Het grote verschil is dat Fred zich alleen richt op bedrijven met minimaal een dividendrendement van 8% en hoger. Hij kiest hiervoor speciale bedrijven die vanuit de Amerikaanse overheid beloond worden als ze 90% van hun winst uitkeren aan hun aandeelhouders. Ze worden dan vrijgesteld van het betalen van winstbelasting. Om deze reden zijn de dividenduitkering van dergelijke bedrijven vaak veel hoger dan gemiddeld. Hij noemt het dan ook hoogdividendaandelen.

Meer spreiding

Wij hebben deze bedrijven ook wel in onze portefeuille zitten, maar ook bedrijven die minder dividend uitkeren maar dit wel al tientallen jaren doen met ieder jaar een stijgend dividend. Wij blijven toch voorzichtig en hoge rendementen blijven volgens mij onlosmakelijk gekoppeld aan hogere risico’s. Fred heeft zijn portefeuille alleen maar opgebouwd uit deze aandelen. Ook heeft hij verder geen spreiding in zijn vermogen, weinig spaargeld, vastgoed of obligatieleningen. Alles in Amerikaanse hoogdividendaandelen. Hij doet dit al jaren en het heeft hem geen windeieren gelegd, zegt hij.

Zelf doen

In zijn boek neemt hij de stelling in dat je zelf veel beter kan beleggen dan de bank. De beheerkosten die je standaard kwijt bent aan iemand van de bank die de aandelen koopt en verkoopt hoef je al niet terug te verdienen. Daarbij richten banken zich meestal op het in stand houden van het vermogen door middel van koerswinsten. En dat is best lastig, want niemand heeft een glazen bol. Ik ben het hiermee eens. Het via een broker zelf aandelen kopen is met de huidige techniek makkelijk geworden. Je verdiepen in dividendaandelen kost in het begin tijd, maar daarna is het gewoon bijhouden.

Aanpassen van onze strategie

Toch heeft Fred mij wel aan het denken gezet. Wij hebben een gemiddeld rendement van ongeveer 5%, en hij van meer dan 8%. Zijn wij te voorzichtig en laten we hierdoor veel geld liggen? Je geld beleggen en dan minimaal 8% rendement ontvangen dan groeit je vermogen hard. Als dit mogelijk is en je doet het niet, ben je dan geen dief van je eigen portemonnee? Bijna 2 keer zoveel rendement, dat is wel heel veel en daar worden we toch wel hebberig van. Volgende maand heb ik ons ingeschreven voor een bijeenkomst. We gaan eerst nog eens goed naar hem luisteren.