Van F*ck you money tot FIRE

Gelijkgestemden

Soms komen er zomaar opeens leuke berichten in mijn mailbox. Merijn Heijnen heeft een boek geschreven over FIRE, Financial Indepence Retire Early, en wil graag mijn mening weten. Een Nederlands boek over FIRE ben ik nog niet tegengekomen en ben dan ook zeer benieuwd. Het boek van F*ck You Money tot FIRE is als e-book al te krijgen. Hij heeft het in India geschreven waar hij op dit moment, samen met zijn vrouw, geniet van het leven aldaar. Van fulltime reiziger is hij nu Nomadic FIRE geworden. Ze wonen op een vaste plek zolang hun visum het toelaat. Terug naar Nederland willen ze niet en zolang ze in een land blijven waar het levensonderhoud goedkoop is zijn ze financieel vrij.

Waarom het boek?

Het boek is geschreven voor iedereen die, om welke reden dan ook, niet afhankelijk wil zijn van een baan, werkgever of de overheid en die zelf wil bepalen waar hij of zij geld aan uitgeeft. Begin zodra je geld verdient met het bijhouden waar je het aan uit geeft en word je bewust of je het dat waard vindt. Vergelijk je niet met anderen, buren, vrienden of je wel dezelfde, meer, betere, mooiere spullen hebt, maar bedenk hoe je slimmer met je geld om kan gaan dan zij en een groter deel van je inkomen kunt (be)sparen.

F*ck you money-pot en FIRE-pot

Merijn maakt onderscheid tussen een f*ck you money-pot (FYM-pot) en een FIRE-pot. Zijn FYM-pot is een spaarpot voor de korte termijn. Van dit geld kan je misschien een jaar gaan reizen of als je baas een minder leuk voorstel doet dat je f*ck you kan zeggen. Ik heb daar zelf het blog f*ck-you geld over geschreven. Daarnaast bouw je ook een FIRE-pot op, dat je slim belegt, zodat je eerder financieel onafhankelijk bent van een inkomen.

3 delen opgebouwd

Hij heeft zijn boek in 3 delen gesplitst: waarom, wat en hoe.

  • In het waarom gaat het om het formuleren van je droom. Je kunt niet je levensstijl omgooien en je eigen gedrag veranderen zonder duidelijk doel en de wil om deze heel graag te willen realiseren.
  • In het wat helpt hij je bij het ontwerpen van een levensstijl die bij jou en je ambities past. Er zijn verschillende soorten FIRE en wat wil jij. Helemaal stoppen met werken is misschien teveel, maar past eens in de 5 jaar een sabbatical nemen meer bij jou. Bepaal wat je wil en wat je ervoor over hebt.
  • In het deel over het hoe beschrijft hij veel mogelijkheden om meer geld te verdienen, over manieren om het niet allemaal uit te geven en hoe te starten met beleggen.

Get, Keep, Grow, Achieve

Naast de 3 delen benoemt hij vier onderdelen die je strategie bepalen. De onderdelen op zichzelf zijn duidelijk. Get is om ervoor te zorgen dat er geld binnenkomt, keep is om het niet allemaal uit te geven, grow is dat je het moet laten groeien en achieve ben je financieel vrij en kan je bepalen wat je gaat doen. De keuzevrijheid is bereikt. Het zijn onderdelen die aandacht blijven vergen, zowel bij het waarom, het wat en het hoe.

Leuk om te lezen

Er staat heel veel informatie in het boek en daarbij worden er ook nog verwijzingen gedaan naar andere boeken en websites waar hij zijn informatie vandaan heeft gehaald. Zeker de eerste 2 delen lezen makkelijk weg en word je enthousiast om aan de slag te gaan. Ik zelf heb altijd wel goed overzicht gehouden van wat er binnenkomt en uitgaat, maar ben niet iemand van het bezuinigen en budgetteren. Deel 3 sprak mij hierdoor minder aan en daarbij heb ik ook een andere grow strategie.

Anders als mijn reis

Een FYM-pot heb ik nooit gehad, maar wel altijd geld achter de hand om tijd te kunnen overbruggen bij problemen. Ik heb ook lang niet zoveel gereisd als Merijn en ben er ook nooit voor een jaar uit geweest. Ik ben passief inkomen gaan opbouwen, nadat ik het boek Rich Dad Poor Dad van Robert Kiyosaki had gelezen. Hierdoor realiseerde ik mij dat ik financieel vrij kon worden. In plaats van te zorgen voor vermogensgroei ben ik mij gaan richten op passieve inkomensgroei om te kunnen stoppen met werken. Ik kan in het relatief dure Nederland wonen zonder te werken. Oftewel er zijn meer landen in de wereld waar ik kan wonen zonder te werken dan Merijn.

F*ck you money pot

Ik ken Merijn en zijn vrouw niet, maar ik bewonder ze wel. Ze leven hun leven zoals ze willen, hebben niet alles dichtgetimmerd, maar vertrouwen erop dat mochten er onvoorziene problemen komen, ze in staat zijn dit op te lossen. Ik denk doordat ze al vroeg zijn begonnen om een jaar er op uit te gaan op basis van de FYM-pot ze losser van hun dagelijkse werkleven zijn gekomen. Hierdoor is een volgende stap weer makkelijker te zetten. Net als dat ik altijd zeg, ga gewoon beginnen, zegt Merijn dat ook. Lees het boek, start je FYM-pot en ga je eigen FIRE levensstijl bepalen. Heb sch*t aan anderen.

Je pensioen omdenken, doe aan tussenpensioen

tussenpensioen

Vastomlijnd pensioen

Je bent gewend om te denken dat je leven uit vastgestelde fases bestaat. In je jeugd ga je voornamelijk naar school. Daarna ga je werken voor het in stand houden van steeds meer verplichtingen om met 67 jaar, of nog later, met pensioen te gaan om van de al dan niet gewenste vrijheid te genieten. Sommigen maken gebruik van de fase tussen school en werken en verkennen voor een tijdje de wereld, maar worden daarna ook gewoon voor 40 jaar onderdeel van de ratrace. Een enkeling daargelaten, maar eigenlijk weten we gewoon niet beter.

Het kan ook anders

Wat als je het nou eens compleet anders doet? Sjaak Zonneveld heeft dit gedaan en heeft hierover een boek geschreven Reis rond de wereld in je beste jaren of zoals de 2e titel van het boek is Het nieuwe werken aan je pensioen. Je kan heel je leven hard werken en hopen dat je echt kan gaan genieten als je je pensioenleeftijd bereikt hebt. De vraag is dan of je nog wel fit genoeg bent en of je het lef hebt om de stappen te ondernemen waar je altijd van gedroomd hebt. Daarbij kan het ook zomaar zijn, dat je de pensioengerechtigde leeftijd niet eens haalt. Heel zuur, want los van het feit dat je er niet van kan genieten, heb je ook heel je leven voor niets voor gespaard. Hele goede redenen vindt Sjaak om dit anders te doen.

Tussenpensioen is de oplossing

Niet duurder gaan wonen, niet te veel verplichtingen aan gaan en minder carrière gericht zijn. Dit geeft Sjaak de vrijheid om regelmatig zijn baan op te zeggen en een aantal maanden op reis te gaan. Hij noemt het tussenpensioen, niet wachten tot je 67 bent, maar het er nu al van nemen. Over zijn pensioenbreuken maakt hij zich wel zorgen, maar laat zich hierdoor niet tegenhouden. Hij bezoekt veel landen en geniet met volle teugen. Hij is een echte landenverzamelaar geworden.

Uitleg pensioenstelsel

In zijn boek beschrijft hij zijn reizen, maar ondertussen ook de verschillende pensioenstelsels van de bezochte landen. Volgens Sjaak klopt het Nederlands pensioenstelsel niet meer en moet het veranderen. Het solidariteitsprincipe waarop het gebaseerd is gaat niet meer op. De jongeren betalen nu voor de ouderen en ze moeten nog maar afwachten of er later, als zij met pensioen mogen, nog wel iets over is. Het is veel eerlijker als ieder z’n eigen pot gaat opbouwen en in verschillende landen is hier ook al voor gekozen. De discussie over pensioen is in Nederland gestart, maar een oplossing is er nog niet. Als ik Sjaak goed begrijp moeten wij onze eigen Greta krijgen die zich hard maakt voor een beter pensioenstelsel voor de jongere generaties. De huidige bestuurders hebben er geen last van en schuiven het probleem voor zich uit.

Woonplaatsverzamelaar

Net als Sjaak wijk ik ook af van het standaard pensioen. Op je  50e met pensioen gaan is niet heel gebruikelijk. Ik heb mijn geld aan het werk gezet en ben nu vrij om de rest van mijn leven woonplaatsen te gaan verzamelen. Of ik nog ga werken of niet, maakt niet uit. Ik ben aan het leven en geniet van de vrijheid. Sjaak heeft zich erbij neergelegd dat hij langer moet werken, maar dat ervaart hij niet als een probleem. Als landenverzamelaar heeft hij al veel van de wereld gezien en ervaart dat Nederland een fijn land is om te wonen. Door af en toe een tussenpensioen te nemen, doe je veel meer aan risicospreiding. Je beste jaren gebruik je niet alleen om te werken, maar geniet je ook van je tijd die je besteed aan zaken die je anders pas zou gaan doen als je met pensioen bent. In Sjaak zijn geval dus reizen, kitesurfen en een boek schrijven.

Vaker een werkbreuk

Door eerder met tussenpensioen te gaan heeft hij zijn problemen opgelost. Hij maakte zich zorgen of als hij met pensioen gaat er nog wel voldoende landen voor hem te bezoeken zijn en of hij daar dan ook geld voor heeft. Het is voor hem geen probleem meer, want hij heeft al veel gezien. Zoals Sjaak het aangeeft is hij al met pensioen en heeft hij alleen af en toe een werkbreuk. Hij gaat geen spijt krijgen, een groot gedeelte van zijn pensioen heeft hij al ervaren en dat kan niemand hem meer afnemen. Misschien ook iets voor jou?

Blondjes beleggen beter

blondjes beleggen beter

Delen van de ervaring

Janneke Willemse heeft het boek Blondjes Beleggen Beter geschreven. In 7 stappen helpt ze je naar simpel en succesvol beleggen. Janneke is naast financieel journalist ook beurscommentator en presentatrice op de nieuwszender RTL Z. Vanuit haar werk heeft ze dus veel te maken met de aandelenbeurs. Een aantal jaren geleden heeft ze de stoute schoenen aangetrokken en is zelf begonnen met beleggen. Op haar gelijknamige website blondjesbeleggenbeter.nl kan je meekijken in haar dagboek, stap 6 van de methode. Ze legt haar gemaakte keuzes uit en laat zien hoe haar beleggingen het doen.

Goede resultaten

Afgelopen jaar was haar beste beleggingsjaar tot op heden, maar ook alle voorgaande jaren heeft ze afgesloten met een goed resultaat. In 7 jaar is haar inleg al bijna verdriedubbeld. Janneke belegt voornamelijk in individuele aandelen en ze gaat voor groei. Haar strategie wijkt af van die van mij. Ik kies ook de aandelen uit waarbij ik de verwachting heb dat ze het goed blijven doen, maar ik kies voor inkomen. Het al jarenlang een stijgend dividend uitkeren is bij mij een belangrijk selectiecriterium. Ik koop mijn aandelen om ze niet meer te verkopen, terwijl Janneke aandelen koopt waar ze op termijn de koerswinst van gaat verzilveren.

Andere strategie

Ik investeer in defensieve aandelen, aandelen van bedrijven die in basisbehoeften voorzien. In haar boek beschrijft ze dit als de Buffett methode. Voor haar eigen portefeuille zoekt ze cyclische aandelen, aandelen van snelgroeiende bedrijven. Dit doet ze door in een bepaalde sector naar een bedrijf te zoeken dat een voorsprong heeft op andere bedrijven. Ze gebruikt hiervoor adviezen van analysten, haar gezond verstand, verschillende beleggingswebsites, financiële dagbladen en kwartaalcijfers van het bedrijf zelf. Gezien haar resultaten kan ze dit goed.

Simpeler en meer rust

Ze geeft zelf aan dat haar manier een risicovolle manier van beleggen is, maar dat deze wel bij haar past. Weinig spreiding, maar ze voelt zich betrokken bij de bedrijven. Het is eenvoudiger om te beleggen in ETF’s. Op deze manier beleg je goedkoop en gespreid met een goed rendement. Het uitzoeken van de ETF is het lastigst, maar eenmaal gevonden kost het beleggen verder weinig tijd. Voor het aflossen van haar huis, bouwt ze vermogen op door te investeren in de ETF iShares S&P 500 UCITS ETF (Dist). Haar manier om de risico’s wat meer te spreiden.

Een echte aanrader

Beleggen daar kunnen we niet meer omheen. Er zijn vele verschillende manieren en je moet doen wat bij jou past. De manier van Janneke kost meer tijd en je loopt meer risico, maar het kan ook zorgen voor veel betere resultaten. Janneke is een stoere belegger die een goed leesbaar boek met een duidelijke uitleg over beleggen heeft geschreven. Op basis van de informatie kan je je eigen strategie bepalen. Om financieel vrij te worden is een portefeuille opbouwen met dividendaandelen voor mij nog steeds de manier. Wil je er wat extra snelheid in brengen dan is het misschien slim om met Janneke haar portefeuille mee te doen. Ik heb mijn inleg nog niet verdubbeld. Maar ja, wij moeten dan ook wel leven van het dividend.

In 7 stappen naar een rijk leven

rijk leven

Financieel planner

Doordat ik ambassadeur ben van Beter beleggen dan de bank, ontving ik een mailtje van Iris Brik. Ook zij is gestart als ambassadeur en het leek haar leuk om kennis te maken. Ze is financieel planner en vanuit haar eigen kantoor helpt ze mensen bij echtscheiding en nalatenschappen.  Ze schrijft voor de nodige bladen en heeft al meerdere boeken op haar naam staan. De kennismaking heeft nog niet plaatsgevonden, maar ik heb wel haar laatste boek ‘In 7 stappen naar een rijk leven’ gelezen. Ze wil graag mijn mening weten en dat kan dan mooi in een blog.

Op zoek naar jezelf

Het boek heeft ze geschreven, omdat ze een paar jaar geleden besloten heeft om het roer om te gooien. Niet blij meer met haar leven en ongelukkig in haar werksituatie. Geen makkelijk proces maar ze heeft haar doel bereikt, een rijk leven en dat gunt ze jou ook. Zoals je al kan vermoeden gaat een rijk leven niet over rijk worden in geld en spullen. Het gaat over je geld inzetten om meer te genieten van je tijd. Ik herken het wel, ook bij mij is dat kwartje gevallen. Hoe kan je er nu voor zorgen dat ook jij dit gaat ervaren? Vanuit haar eigen ervaring heeft ze hiervoor een aantal stappen beschreven die er in grote lijnen op neerkomen dat je jezelf moet leren kennen. Wat is voor jou belangrijk, wat drijft jou?

Specifieke doelgroep

Bij het beschrijven van de verschillende stappen grijpt ze terug naar hoe dat in haar leven is gegaan. Tevens heeft ze de nodige praktijkgevallen vanuit haar klanten en haar omgeving. Dat zijn toch de rijkere ondernemers die zich een financieel planner kunnen veroorloven. Dit zorgt er misschien voor dat het een beperkte groep is die zich door het boek aangesproken zal voelen. Het voelt een beetje aan als een probleem van de jetset. Veel geld verdienen, veel werken, maar toch niet gelukkig zijn. Hoe gooi je dan je leven om?

Hoe zit je in elkaar

Naast je drijfveer is het belangrijk om inzicht in je gedrag te hebben. Hoe ben je gevormd vanuit je opvoeding? Wat voor karakter heb je? Maar ook met wie ga je om? Wil je veranderen dan heb je inzicht nodig waarin je goed bent, waar je bang voor bent en wat je valkuilen zijn. Daarbij speelt bij het willen veranderen van je situatie geld een belangrijke rol. Hoe is jouw relatie met geld? Je zal tijd moeten vrij maken om te bepalen wie je bent, maar ook wat je wilt. Volgens mij is dat het lastigste om te bepalen. Als ik naar mezelf kijk weet ik alleen heel goed wat ik niet wil. Ver vooruitkijken vind ik lastig. Het vormgeven van de rest van mijn toekomst doe ik door stapje voor stapje te ervaren waar ik blij van word.

Crisis nodig

Het willen en kunnen veranderen wordt vaak tegengehouden door geld. De verandering heeft vaak invloed op je inkomen. Je weet wat je hebt en je weet niet wat je gaat krijgen. Je gaat risico lopen en dat is vaak voldoende om de stap niet te zetten. De meeste veranderingen komen min of meer gedwongen tot stand. Je word ontslagen, je krijgt een burn-out of zoals bij Iris gebeurde bleven de opdrachten uit. Eenmaal diep in de put, dan zijn zekerheden ineens van ondergeschikt belang. Mijn ontslag heeft voor mijn verandering gezorgd. Zelf had ik nooit de stap gezet, hoe ongelukkig ik ook eigenlijk was.

Financieel plan geeft inzicht

Met het weten van je doel, je drijfveren, angsten en valkuilen is het goed om ook je financiën onder de loep te nemen. Is er financieel ruimte om te veranderen en besteed je je geld bewust? Inzicht in je financiën is een basis voorwaarde voor een gelukkig leven. Maar om daadwerkelijk een verandering door te voeren heb je een actieplan nodig. Dit is volgens mij niet het financiële plan, zoals Iris aangeeft in haar boek. De financiële planning is nodig om op grove lijnen te kijken naar de financiële ruimte en de mogelijkheden en daardoor wel onderdeel van het actieplan. Maar of je nu met budgetten in de toekomst bezig moet zijn, omdat je vanuit loondienst besluit om voor jezelf te beginnen klinkt voor mij niet zinvol. Je hebt een plan nodig die je helpt concreet stappen te zetten en dat gaat veel verder dan alleen de financiën.

Inspiratie om te veranderen

Of het stappenplan echt werkbaar is, maakt voor het lezen van het boek niet zoveel uit. Het is leuk om een inkijkje te krijgen in Iris haar denken en leven. Haar ervaring inspireert mij om door te gaan met financiële bewustwording bij mensen. Net als Iris weet ik dat financiën van bepalende invloed zijn bij de keuzes die je wel of niet maakt in je leven. Door te weten hoe jij en je financiën in elkaar zitten is er veel meer mogelijk dan je denkt. Het is jammer dat zowel Iris als ik een crisis nodig hebben gehad om te veranderen. Het zou mooi zijn als jou dit bespaard kan blijven bij het leven van een rijk leven.

P.S. Ik word blij van de tekeningen van Melanie Drent in het boek.

Ik zeil ook liever met wind mee

met wind mee

Fan van Jelle van SoChicken

Het nieuwe boek van Jelle Hermus Leven met wind mee kwam net voor mijn verjaardag uit. Ik heb het mijzelf cadeau gedaan. Benieuwd hoe hij me verder gaat helpen. Ik krijg iedere maandag zijn nieuwsbrief in mijn mailbox en maak altijd tijd om hem te lezen. Zijn eerste boek Steeds leuker is mijn lijfboek geworden. Hij schrijft makkelijk en hij begrijpt mijn problemen en heeft vaak goede tips. Ik ben dol op zijn open deuren en het is fijn dat ik er regelmatig mee geconfronteerd wordt. Herhaling is de beste manier om te leren. En zoals ik in mijn blog er over geschreven hebt, maakt eenvoud ook alles eenvoudiger. Ik ben er zelf zo blij mee, dat ik hoop dat ik anderen er ook blij mee heb kunnen maken. Ik heb er al de nodige cadeau gedaan.

Een boek over mediteren

Zijn nieuwe boek gaat over mediteren. Het geeft een uitleg over gedachten en waarom het belangrijk is om deze eens stop te zetten. Tijd om in het nu te gaan leven. Gedachten gaan terug naar vroeger of zorgen ervoor dat we gaan nadenken over wat er allemaal gaat komen en nog moet gebeuren. Het gaat er dus om, om meer grip te krijgen op wat er allemaal ongemerkt tussen onze oren gebeurt. Hij legt het simpel uit en geeft ook een makkelijke manier om te starten. Door het mediteren ga je wind mee ervaren in je leven.

Mijn ervaring

Ik probeer al jaren te mediteren en voorheen lukte het me om hiervoor per dag net 5 minuten tijd vrij te maken. En dit zelfs niet eens iedere dag. Laten we maar zeggen, het had nog niet echt prioriteit. Het uitkomen van het nieuwe boek van Jelle viel samen met mijn tijd op de boot en dat is een goed moment. Leven op de boot haalt het goede in mij naar boven. Ieder jaar heeft wel iets mijn aandacht om te verbeteren. Op de boot begin ik met een goede gewoonte en thuis verwatert dat dan weer een beetje. Het jaar daarop wordt op de boot de goede gewoonte weer strakker aangehaald en dan lukt het thuis daarna ook weer wat beter.

Wat ik al aangepast heb met de jaren

Ik leef veel gezonder door minder vlees te eten en minder te snoepen. ’s Morgens ontbijten met havermout en vruchten. Aan boord hebben wij geen televisie en thuis kijk ik hierdoor ook steeds minder. Ik sport vaker en zorg daarbij voor meer afwisseling en daag mezelf meer uit. Het negatief denken over mezelf wordt minder en het lukt mij om mijn kind steeds meer los te laten. Hij fysiek thuis en ik op de boot, maakt het een stuk makkelijker. Meditatie en lenig worden staan nog op mijn lijstje, maar echt vooruitgang heb ik daarin nog niet geboekt.

Prioriteit geven

Het boek van Jelle is waarschijnlijk het signaal om deze zomer eens echt prioriteit te geven aan meditatie. Ik ben begonnen om iedere dag 2x 15 minuten te mediteren op Jelle zijn manier. Soms lukt het niet iedere dag, maar dan zorg ik er voor zoals James Clear van Atomic Habits dat heeft aangegeven dat 1 dag overslaan mag, maar niet 2 dagen achterelkaar. Het gaat goed en op de haven zullen sommigen mij wel eens zien zitten en daar het nodige over denken. Ik vind het namelijk fijn om het zittend in de kuip in de buitenlucht te doen. Ik ben nu dus al een maand bezig en sinds een paar dagen heb ik het aantal minuten van 15 naar 20 minuten verhoogd.

Vooruitgang geboekt

Ik wil heel graag de geweldige resultaten van meditatie ervaren waar iedereen over schrijft en vertelt. Ik heb al zoveel boeken gelezen over het controleren van mijn gedachten, maar het blijft lastig. Of het door Jelle zijn boek komt, door het nu consequenter en langer toepassen ervan of het al jaren erover lezen en proberen, er lijkt verandering in te komen. Het vele mindfull hardlopen, fietsen, zwemmen en zeilen heeft ongetwijfeld ook invloed. Het is niet zo dat ik al heel zen door het leven ga, maar steeds vaker merk ik mijn gedachten op en kan ik er iets van vinden.

Jelle is een goede hulp

Ik heb het boek van Jelle nu al meerdere keren gelezen en het is echt een aanrader. Zeker als je net als ik al veel serieuze boeken over meditatie hebt gelezen, dan is Jelle zijn uitleg lekker verfrissend. Zoals ik van hem gewend ben. Leven in het nu, we zijn maar kort op aarde en daarbij stellen we ook niet zo heel veel voor. Geniet ervan, denk positief, oordeel minder. Wees gewoon tevreden en zorg voor minder drama. Het klinkt simpel, maar het is voor mij hard werken. Net als zeilen met wind tegen, ik ben vaak de fokkenist. Ik ga rust in mijn hoofd ervaren en deze zomer helpt Jelle mij daarbij.

Hoe gaat jouw pensioen eruit zien?

pensioen

Pensioen bestaat nog niet zo lang

Pensioen is eigenlijk nog maar iets van de laatste 100 jaar en het is volop in ontwikkeling. Nog niet zo heel lang geleden werden we zelfs nog niet oud genoeg om met pensioen te kunnen gaan. Pensioen was ook iets alleen voor de mannen. Wij vrouwen werkten thuis en deden het huishouden. Dit stopte nooit, dus voor vrouwen was pensioen het moment dat de man thuis kwam te zitten en zich met het huishouden ging bemoeien. In het beste geval werden de taken verdeeld en omdat de kinderen het huis uit waren kreeg de vrouw, zodra de man met pensioen ging, ook meer vrije tijd om te besteden.

Niet voor ons maar voor het bedrijf

Zoals jullie weten, houdt pensioen mij wel bezig en Tanja Hester heeft hierover een boek geschreven ‘Work Optional: Retire Early the Non-Penny-Pinching-Way’. Ik heb het boek niet gelezen, maar wel een gedeelte over wat pensioen volgens haar nu eigenlijk is. Pensioen is ontstaan toen er minder werk was, om er voor te zorgen dat ouderen plek gingen maken voor de jongeren op de arbeidsmarkt. Het is dus niet ontstaan voor ons welzijn, maar voor het welzijn van het bedrijf en de maatschappij. De leeftijd 65 jaar is later economisch gekozen voor het betaalbaar maken van de AOW, maar dit had een willekeurige andere leeftijd kunnen zijn.

Definitie pensioen

Sociologist Robert S. Weiss onderkent 3 verschillende manieren om naar pensioen te kijken:

  • Economisch, het feit dat je niet meer hoeft te werken voor je geld.
  • Psychologisch, zoals je er zelf tegen aan kijkt.
  • Sociologisch, zoals de maatschappij naar pensioen kijkt.

Tanja geeft aan in haar boek dat de derde optie de meeste aandacht krijgt. Op dit moment ziet de maatschappij pensioen als volledig stoppen met werken. Je bent ergens in de 60 en je verdient geen cent meer. Je bent geen onderdeel meer van de werkende massa, je doet niet meer mee. De meeste tijd breng je door op de golfbaan of achter de geraniums. Pensioen is op deze manier niet iets waar je als jongere enthousiast van wordt. Economisch en misschien zelf psychologisch ben ik met pensioen, maar sociologisch gezien wil ik er nog niet bijhoren.

Het oude beeld loslaten

De afgelopen jaren zie je ook dat de leeftijd enorm schommelt. Niet lang geleden ging je als zestiger al met pensioen en als het nu aan de maatschappij ligt blijven we zeker doorwerken tot ons 67ste. Een beweging van maatschappelijk naar economisch gedreven, maar de vraag is wel of de bedrijven je nog willen. Je kan je pensioenleeftijd en invulling door anderen laten bepalen, maar volgens Tanja is het ook mogelijk om zelf je eigen pensioen te creëren. Laat het rare idee los dat als je met pensioen bent je thuis moet gaan zitten en geen geld meer mag verdienen. Voor het plannen van je pensioen is het zorgen voor niet-leeftijdgebonden inkomen belangrijk. Zorg voor passief inkomen en bepaal zelf hoelang en hoeveel je werkt. Een financieel plan hiervoor opstellen is handig.

Niet meer één soort pensioen

Tanja onderkent 3 verschillende categorieën van pensioen:

  • Volledig vervroegde uittreding: je bent financieel onafhankelijk.
  • Semi-pensionering, af en toe nog moeten werken: je hebt financiële zekerheid.
  • Loopbaanonderbrekingen (sabbatical): je bent financieel flexibel.

Belangrijk is dat je voor jezelf bepaalt hoe je wilt dat je leven eruit ziet. Voor eerder stoppen, tijdelijk stoppen of minder werken kan je kiezen en dit betekent niet dat je ieder dubbeltje moet omkeren. Het gaat uiteindelijk om het leven van je beste leven. Dat betekent dat je geniet van je leven tijdens het sparen, maar ook als je je doel bereikt. Pensioen is een integraal onderdeel van het leven zoals jij dat graag wilt leven. Tanja heeft groot gelijk, laat dit niet door anderen bepalen. Hoogste tijd voor pensioen 2.0.

Voor altijd anders

Wandelen

Afwijken van de standaard

Als je je ervoor openstelt is er zoveel mogelijk in deze wereld. Ik ben zoekende waar ik blij van word. Een belangrijk gegeven hierbij is dat ik graag fit en gezond wil zijn en nieuwe dingen wil ontdekken. Daarbij zou het mooi zijn als ik een inspiratie voor anderen kan zijn, zodat ze ook meer over hun leven na denken en daar andere keuzes in gaan maken. In plaats van jaar in jaar uit van 9 tot 5 te blijven werken, met hier en daar een vakantie. Voor degene die het willen is er voldoende in dit leven om te ontdekken. Mooi is het om van anderen hun ervaringen te horen.

Alleen gaan wandelen

Zo heb ik afgelopen week het boek ‘Alleen’ van Tim Voors over zijn Pacific Crest Trail (4.286 kilometer) wandeling gelezen. Hij is in zijn eentje in een half jaar tijd van Mexico naar Canada gelopen. Tim Voors is getrouwd, heeft 3 kinderen en een 40-urige werkweek. Dit heeft hij allemaal achtergelaten en is alleen op pad gegaan. Niet iedereen in zijn omgeving was het met zijn keus eens. Ze vonden hem egoïstisch en asociaal en in zekere zin is dit ook zo. Zijn vrouw moest het thuis allemaal maar zien te rooien. Waarschijnlijk ervaren ze het als bedreiging voor hun eigen bestaan, de spelregels worden veranderd. Het heeft Tim zijn leven enorm verrijkt en hij is er een leukere man en vader door geworden. Zijn vrouw gaat soms ook een aantal weken alleen weg om te wandelen. Ze laten elkaar daar vrij in.

Leerzaam om alleen te gaan

Door zijn wandeling van Mexico naar Canada heeft hij zichzelf beter leren kennen. Alleen zijn was wel een dingetje voor hem. Daarbij heeft hij ook nog een soort van hoogte vrees en de Pacific Crest Trail gaat over veel bergen. Een groot deel heeft hij alleen gelopen, maar ook met verschillende anderen en hij heeft veel vrienden gemaakt. Een paar dagen bewust niet gesproken, om ook daar een uitdaging in te vinden. Hij is er achter gekomen dat hij een enorme prater is en dat het beter is om vaker te luisteren. Daarbij is de variatie in mensen die hij is tegengekomen ook enorm. De echte hardcore wandelaars, de jeugd die het werkleven nog even uitstellen, de midlife crisissen, van alles is aan de wandel. Een veel gevarieerder publiek dan waar hij gewoonlijk mee te maken heeft.

Best een grote stap

Het eerste deel liep hij door de woestijn en was het heel warm. Daarbij is de persoonlijke hygiëne onderweg best lastig. Toilettas en schone kleren wegen veel en iedere kilo extra zeul je iedere dag op je rug mee. Schurend zout en geen toilet onderweg vind ik met een dagje strand al onoverkomelijk. Het houdt mij wel tegen om zo’n wandeling te gaan maken. Misschien eerst maar eens het Pieterpad gaan lopen, met thuis slapen na een douche. Wij hebben de nodige vakanties gedaan in Amerika en hebben hier en daar stukjes trail afgelegd. Vaak maar een paar uur en op zijn hoogst een dag. Ik weet niet of ik het een halfjaar zou kunnen. Op dit moment ben ik nog niet zover, maar misschien moet het idee net als goede wijn nog rijpen.

Eenmaal geproefd… 

Tim Voors en z’n vrouw zijn samen enthousiast geworden van hun nieuwe levensstijl en willen er meer van. Dit zorgt ervoor dat ze anders zijn gaan nadenken over hun financiën. Een half jaar van huis weg en geen inkomsten hebben, de vaste lasten gaan door en ook maak je door je reis extra kosten. Zijn doel na zijn wandeling was om schuldenvrij te worden, zodat hij meer vrijheid kon ervaren. Hij ervaart dat hij, net als zo velen, slaaf is geworden van zijn schulden. Hij is begonnen met het aflossen van zijn huis, is goedkoper boodschappen aan het doen en gaat minder uit eten. Geen spullen meer nieuw kopen, maar alles tweedehands. Door deze levensstijl is er meer ruimte ontstaan voor een andere verhouding tussen werken en avontuur.

Dezelfde patronen worden zichtbaar

Het is allemaal heel herkenbaar. We vinden onze vrijheid ook fijn en daar willen we best concessies voor doen. Gezondheid is belangrijk zodat we ook leuke dingen kunnen blijven doen en niet beperkt worden door onze lichamelijke gesteldheid. Minder vlees, meer groente, minder suikers, minder tv kijken, meer bewegen, meer yoga en mediteren. Het zijn allemaal zaken die je meer gaat zien bij de vrije vogels, waar wij onszelf ook wel onder scharen. De manier waarop je in het leven wilt staan en je niet wilt laten leiden door alleen maar steeds meer geld en meer spullen is essentieel om zaken te veranderen. Laat je zelf ook eens verleiden en doe eens iets anders dan gewoonlijk. Wijk af van je gebaande pad en je leven zal nooit meer hetzelfde zijn.

Goedkoop huis, meer thuis of toch liever andersom?

aflossen

Huis aflossen is de trend

Steeds meer mensen zijn bezig met hun financiën. Banken maken reclame om te gaan beleggen. Gezamenlijk met een spotje over aflossingsblij willen ze ons ook stimuleren om ons huis af te lossen. Of je wilt of niet je wordt ermee geconfronteerd dat het echt hoog tijd wordt om de armen uit de mouwen te steken. Op dit moment ben je nog een echte trendsetter als je heel bewust moeite gaat doen om je woningschuld lager te maken. Maar dit gaat veranderen. Aflossen geeft een goed gevoel, dat merk ik ook steeds meer bij mijn klanten. Minder schuld geeft ruimte in het hoofd en daardoor ontstaat de mogelijkheid om andere keuzes te maken.

De eerste bekende aflosser

De eerste die er echt mee in de aandacht kwam was Gerhard Hormann. Hij heeft er een echte sport van gemaakt om zo snel mogelijk van zijn schuld af te komen. Kou lijden en afzien, maar als het dan zover is dan kan je er goed van genieten. En dat doet hij dan ook. Hij heeft mensen aan het denken gezet, maar sprak toch vooral de wat oudere medemens aan. Raak je je baan kwijt, zorg dat je minder vaste lasten hebt en dan kan je het wel uitzingen tot aan je pensioen. Wat hij niet voor elkaar heeft gekregen is om zuinig leven leuk te laten lijken.

Nieuw boek over aflossen

Maar nu is er Renée Lamboo van PorteRenee.nl. Zij is een dertiger, getrouwd en 2 kinderen en kiest er met haar man voor om af te wijken van de rest. In tegenstelling tot wat we met z’n allen bij het kopen van een huis doen, namelijk maximaal proberen te lenen, bracht zij bij de aankoop van haar huis al een ton mee. Daarnaast probeert ze ook de rest zo snel mogelijk af te lossen. Ze heeft hierover het boek Duur huis, nooit thuis geschreven. Haar bevindingen over de keuzes die ze maakt. Minder geld uitgeven, minder vaste lasten en zorgen dat je hierdoor vrijheid behoudt. Een levensstijl waar ik mij in kan vinden en ik denk dat voor meer mensen geldt.

Haar ervaringen zijn herkenbaar

Totdat mijn zoon naar de middelbare school ging, werden wij ook geleefd door onze agenda. In die tijd ben ik thuis komen te zitten en wat een rust heeft dat gegeven. Tijd om alles rustig te regelen. Gezellig ’s avonds een gezonde maaltijd eten en niet meer haasten voor de sportclub. Het wende snel dus het sommetje gemaakt en mijn inkomen was dankzij ons toen al bewuste leefpatroon nergens voor nodig. Wel de schop onder mijn kont nodig gehad om dit inzicht te krijgen. We waren beiden hard aan het werk voor alleen maar meer onnodig inkomen.

Toch ook wel verschillen

Wat een verschil dan met Renée, zij maakt deze keuze heel bewust. Wel gevormd door een slechte woonervaring tijdens de kredietcrisis, waardoor ze bleef zitten met een grote restschuld. Werken om voldoende inkomen binnen te krijgen en verder genieten van je vrije tijd. Ze voelt zich daarin wel een uitzondering en heeft het gevoel dat anderen haar situatie veroordelen. Zij en haar man werken parttime en kiezen bewust voor tijd samen met de kinderen. Eigenlijk voelt ze de verplichting dat ze haar arbeidspotentieel volledig dient te benutten voor de maatschappij. Daar heb ik geen last van. Ik ben me niet altijd bewust dat de rest van Nederland gewoon aan het werk is en wij niet. Ik heb hierover geen schuldgevoel, want wij hebben er hard voor gewerkt. Het zijn keuzes, zoals Renée in haar boek aangeeft en zo is het maar net.

Geen passief inkomen opbouwen

Bij mij zat deze levensstijl niet in mijn hoofd en door het ontslag zijn mijn ogen geopend. Het gaat toch om een mindset en als je in een bepaald patroon zit dan is dit niet zomaar te doorbreken. Het boek doet in ieder geval moeite om andere inzichten over wonen, leven en werken te geven. De stap naar passief inkomen maakt ze niet in haar boek. Zuiniger leven, geld sparen en dan je huis aflossen is de manier, eventueel wat beleggen voor later. Maak net als Renée een bewuste keus en laat het niet van het lot afhangen. Minder werken, meer genieten het is een ongewone keuze.

Gratis geld is een goede zet

gratis geld

In ieder geval een gratis boek

Ik werd door een lezer van mijn blog gewezen op het boek ‘Gratis geld voor iedereen’ van Rutger Bregman. Het eerste gevoel dat bij mij op kwam was dat dat wel heel gemakkelijk is. Heb ik keihard moeten werken om financieel vrij te worden, krijgen een heleboel mensen het zomaar in de schoot geworpen. Het boek heeft mijn aandacht getrokken, dus wordt het tijd om het te lezen. Ik heb het boek gekocht van de bijna verlopen Airmiles, dus het boek heb ik in ieder geval een soort van gratis.

Het aanpakken van de armoede

In zijn boek geeft Rutger aan dat armoede niet komt door gebrek aan karakter, maar door gebrek aan geld. Door iedereen onvoorwaardelijk een basisinkomen te geven los je dit probleem in één keer op. Belangrijk is wel om dit echt voor iedereen te doen. Een universele oplossing werkt het beste, want op die manier is er maximaal draagvlak. Iedereen heeft er baat bij. Daarbij is het ook de goedkoopste oplossing, er is geen bureaucratisch controle systeem nodig voor wie er wel of geen gebruik van mag maken. We hebben jarenlang hard gewerkt aan onze welvaartsstaat en daar kunnen we nu met z’n allen de vruchten van plukken.

Bijkomende voordelen

Geldgebrek zorgt voor veel problemen. Zo is er meer criminaliteit onder armen, worden kinderen slechter opgevoed, leven ze ongezonder en hebben ze meer stress. Door het oplossen van de armoede worden een hoop van deze problemen opgelost. De financiële consequenties hiervan op lange termijn zouden zomaar voor een positief resultaat kunnen zorgen. Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die hierdoor minder betaald werk gaan doen, zoals kunstenaars en schrijvers. Maar de meeste mensen willen gewoon werken. En door de belasting die ze betalen, dragen ze dan weer bij aan het betalen van het basisinkomen. Het systeem van nu werkt niet meer. Uitkeringsgerechtigden nemen niet iedere baan aan, omdat ze het risico lopen er financieel op achteruit te gaan.

Is er wel voldoende werk?

Door de verdergaande robotisering staan we aan de vooravond van structurele werkeloosheid. Gedacht was dat deze al eerder zou zijn ontstaan, maar van onze economische groei hebben we spullen gekocht en geen vrije tijd. We zijn met z’n allen in de loop der jaren veel meer gaan werken. Hierdoor zijn we niet productiever geworden en hebben we te maken met een epidemie van stress. Het wordt hoog tijd om onze welvaart te gaan consumeren in vrije tijd. Voor iedereen een basisinkomen en het werk dat overblijft meer verdelen is hiervoor een oplossing. Op deze manier houden we de steeds verdergaande ongelijkheid tussen werkenden en niet-werkenden tegen.

Vrije tijd is belangrijk

Werken is goed voor de mens, maar we zijn een beetje doorgeslagen. Vrije tijd is nodig voor het brein, zoals vitamine c voor het lichaam. Minder werken schept ruimte voor dingen die we ook belangrijk vinden: familie, vereniging en sport. Niemand zegt op zijn sterfbed, had ik maar meer tijd doorgebracht op kantoor. En als we minder moe zijn van het werken, zullen we onze vrije tijd ook zinvoller besteden. Werk en drukte zijn statussymbolen geworden en vrije tijd wordt gezien als luiheid en werkeloosheid.

De leegheid van Luilekkerland

Sinds ik meer vrije tijd ervaar, zie ik steeds meer de leegheid van ons bestaan. Zoals Rutger ons leven in Luilekkerland beschrijft: “De voedselindustrie voorziet ons van goedkope troep vol zout, suiker en vet, zodat we weer door kunnen naar de dokter en de diëtist. De oprukkende technologie vernietigt steeds meer banen, zodat we weer langs mogen bij de werkcoach. De reclameindustrie roept op om met geld dat we niet hebben troep te kopen die we niet nodig hebben om indruk te maken op mensen waar we een hekel aan hebben, zodat we daarna weer kunnen uithuilen bij de therapeut.” Om hier een beeld bij te krijgen, kijk dan naar dit filmpje. De ultieme ratrace naar geluk.

Meer zorgen voor elkaar

Hoogste tijd voor verandering. Financiële vrijheid voor iedereen. Ik geloof dat het daarbij nog voordelen voor de samenleving op gaat leveren waarvan we het bestaan niet vermoeden. Als ik alleen al kijk wat vrijheid bij mij in m’n hoofd teweeg heeft gebracht. Ik had nooit gedacht voorstander te zijn van een basisinkomen. De oude verzorgingsstaat is over en het is tijd voor een nieuwe waarin we met een basisinkomen voor onszelf en voor elkaar gaan zorgen. Geen armoede meer en we doen alleen nog werk wat we nuttig achten. Wacht je op de overheid of regel je het zelf?

Wanneer heb jij geld genoeg?

genoeg

Lastig te bepalen waar je blij van wordt

Het is makkelijk om te bepalen wat je wilt als het maar dromen zijn. Als we de loterij winnen stoppen we met werken en gaan reizen. Als puntje bij paaltje komt is het een ander verhaal en ik kan het weten. Het is net als je jong bent en een keuze moet maken voor de studie die je wilt gaan doen. Er zijn teveel mogelijkheden en het is niet altijd even duidelijk wat ze werkelijk inhouden. Geen idee of je daar voldoening uit gaat halen. Volgens mij is het eenzelfde soort uitdaging als je de vrijheid hebt om te doen wat je wilt. Zoveel mogelijkheden, maar waar word je blij van?

Maak een financiële planning voor je leven

Paul Armson heeft het boek ‘Genoeg?‘ geschreven dat moet helpen om antwoord te geven op de vraag: ‘Hoeveel geld heb je nodig voor de rest van je leven?’. Paul was een financieel planner die voornamelijk hypotheken en verzekeringen verkocht, maar heeft door het veel te jong overlijden van zijn moeder ingezien dat plannen van ooit soms nooit waarheid worden. Daarom heeft hij de methode Financiële Lifestyle Planning ontwikkeld. Hiermee helpt hij klanten bij het ontdekken, bereiken en behouden van hun ideale levensstijl, wat er ook gebeurt. Doodgaan met nog teveel geld op de bank is volgens hem het ergste wat je kan overkomen. Je hebt niet al je geld volledig benut voor jouw optimale leven.

Wat is jouw nummer?

Om dit te voorkomen is het handig om op tijd te weten wanneer je je droomleven kan gaan leiden. Hiervoor moet je allereerst je nummer weten. Je nummer is het aantal euro’s dat nodig is om jouw gewenste levensstijl er op na te kunnen houden. Om dit te kunnen bepalen maakt hij gebruik van zijn ‘bucket’ strategie. Buiten de emmer bevindt zich je vermogen zoals je huis, je auto en je bedrijf. Verkoop ervan zorgt voor inkomsten en deze komen in de emmer. Net zoals je salaris, je pensioen, je AOW, je toeslagen, winst, huuropbrengsten, dividend, enz. Kraantjes aan de buitenkant van de emmer staan voor de uitgaven gedurende verschillende fasen in je leven.

Je planning steeds beter maken

De emmer moet niet leeg raken, maar overstromen is ook zonde. Door jouw gegevens vast te leggen in planningssoftware kan je met de verschillende variabelen gaan spelen. Langer doorwerken, eerder stoppen, kleiner gaan wonen, meer reizen of luxer leven. Het komt er op neer dat je moet weten wat jij nu belangrijk vindt, maar dus ook later. Zolang dat niet duidelijk is, kan je voor het bepalen van je nummer uitgaan van het in stand houden van je huidige levensstijl. Het is een proces dat je gedurende de tijd steeds verder kan verfijnen en een adviseur kan je, door het stellen van de juiste vragen, hierbij helpen.

Slimmer om eerst financiële vrijheid te bereiken

Bij mijn methode werk je toe naar financiële vrijheid, dat is je doel. Hierbij ga je ook uit van je huidige levensstandaard. Je zorgt ervoor dat je je huidige uitgaven kan bekostigen van de inkomsten afkomstig uit je vermogen, passief inkomen. Op dat moment heb je een inkomstenstroom in je emmer gerealiseerd waaruit je voor je huidige uitgaven standaard kan tappen. Op dat moment ben je niet alleen financieel vrij, maar heb je ook de vrijheid om te bepalen wat je wilt. In plaats van software verschillende situaties door te laten rekenen, kan je daadwerkelijk veranderingen aanbrengen in je leven. Minder gaan werken of besluiten om nog extra passief inkomen te genereren zodat je dat vrijstaande huis kan bekostigen. Een sabbatical of eindelijk kiezen voor je droombaan die veel minder betaalt.

Passief inkomen daar draait het om

Bepalen hoeveel je nodig hebt voor de rest van je leven is volgens mij niet te doen. Weten wat je wilt voor de rest van je leven is namelijk aan verandering onderhevig. Dit is geen reden om dan maar niet te plannen. Het geeft inzicht in je huidige situatie en zorgt voor goede gesprekken. Ondertussen doorgaan met het opbouwen van vermogen wat zorgt voor passief inkomen. Dit inkomen zorgt ervoor dat er financieel ruimte ontstaat om verschillende mogelijkheden uit te proberen. Bedenken wat je wilt of het werkelijk ervaren is een wereld van verschil. Acda en de Munnik zongen er al over: Het leven is wat je gebeurt terwijl je andere plannen maakt.